زیان انباشته ۳۳۰ همتی خودروسازان؛ رانت ۶۶۰ همتی در بازار
به گزارش خبرنگار مهر، محمدرضا نجفیمنش، عضو هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی تهران، امروز در این جلسه این هیئت با ترسیم نمایی کلی از وضعیت صنعت خودرو گفت: در سطح جهان سالانه حدود ۹۳ میلیون دستگاه خودرو تولید میشود، در حالیکه تولید ایران حدود یک میلیون و ۳۵۰ هزار دستگاه است.
وی افزود: گردش مالی این صنعت در جهان بیش از ۳۹۰۰ میلیارد دلار برآورد میشود و شمار خودروهای در حال تردد به حدود ۱.۴ میلیارد دستگاه میرسد. این در حالی است که در ایران حدود ۲۷ میلیون خودرو وجود دارد و سهم کشور از صادرات و گردش مالی جهانی بسیار محدود است.
رئیس انجمن قطعهسازان با بیان اینکت ایران در رتبه شانزدهم خودروسازی جهان و جایگاه دوازدهم تولید خودروهای سواری قرار دارد، اضافه کرد: تقاضای واقعی بازار داخلی حدود ۱.۲ میلیون دستگاه است و فشاری که بهعنوان کمبود عرضه مطرح میشود، عمدتاً ناشی از شکاف میان قیمت کارخانه و بازار آزاد است.
نجفیمنش با اشاره به شاخصهای مالی صنعت اظهار کرد: پیشبینی میشود فروش سالانه این صنعت به حدود هزار هزار میلیارد تومان (همت) برسد که کمتر از دو درصد تولید ناخالص داخلی را شامل میشود.
به گفته او، ظرفیت اسمی تولید کشور ۲.۲ میلیون دستگاه و میزان اشتغال آن حدود ۷۰۰ هزار نفر است؛ بهگونهای که ۱۵۰ هزار نفر در بخش خودروسازی و ۵۵۰ هزار نفر در حوزه قطعهسازی فعالیت دارند.
وی درباره عملکرد مالی دو خودروساز بزرگ کشور توضیح داد: مجموع فروش آنها در سال مالی منتهی به اسفند ۱۴۰۳ حدود ۵۲۱ همت بوده که ۳۵۱ همت آن مربوط به ایرانخودرو و ۱۷۰ همت مربوط به سایپا است. هزینههای مالی این دو شرکت حدود ۲۳ همت گزارش شده است. سرمایه ثبتشده ایرانخودرو ۲۵۶ همت و سایپا ۱۶۲ همت است که در مجموع به ۴۱۸ همت میرسد؛ با این حال زیان انباشته ایرانخودرو ۱۲۰ همت و سایپا ۱۳۸ همت بوده و در مجموع رقم ۲۵۸ همت را نشان میدهد.
عضو هیئت نمایندگان اتاق تهران ادامه داد: تا پایان آذرماه امسال، زیان انباشته دو خودروساز به ۳۳۰ همت افزایش یافته و فاصله قیمت کارخانه و بازار حدود ۶۶۰ همت برآورد میشود. به همین دلیل، برای عرضه ۵۰ هزار خودرو حدود یک میلیون نفر ثبتنام میکنند که این امر بیشتر ناشی از انگیزههای سوداگرانه و بهرهبرداری از اختلاف قیمت است تا نیاز واقعی مصرفکنندگان.
نجفیمنش درباره مطالبات قطعهسازان نیز بیان کرد: حدود ۱۸۰ همت مطالبات تعیینتکلیفنشده وجود دارد که ۶۰ همت آن از سررسید گذشته است. در حالیکه در اروپا پرداختها حداکثر طی ۱۵ روز انجام میشود، در ایران این فرآیند حدود چهار ماه به طول میانجامد و در شرایط تورمی، ارزش مطالبات بهطور قابل توجهی کاهش مییابد.
وی افزود: حدود ۱۳۰ همت از مطالبات از طریق صدور چک پرداخت شده که به معنای انتقال تعهدات به آینده است و بدهی جاری دو خودروساز نیز حدود ۶۴۰ همت برآورد میشود.
به گفته او، این وضعیت نتیجه سیاست قیمتگذاری دستوری است؛ در شرایطی که قیمت مواد اولیهای همچون مس، فولاد و آلومینیوم افزایش یافته، قیمت خودرو تثبیت شده و در نهایت محصول با نرخ بالا به مصرفکننده میرسد، بیآنکه رشد واقعی تولید محقق شود.
رئیس انجمن قطعهسازان تعدد نهادهای تصمیمگیر را از دیگر چالشهای اساسی صنعت خودرو دانست و اظهار کرد: بیش از ۳۰ مرجع در این حوزه نقش دارند و ضروری است مدیریت و سیاستگذاری به یک نهاد واحد واگذار شود.
نجفیمنش با اشاره به شرایط گروه سایپا هشدار داد: وضعیت این مجموعه بسیار بحرانی است. قطعهسازان محصولات سال ۱۴۰۳ را تحویل داده و در قبال آن چک دریافت کردهاند، اما حدود ۱۶ همت چک برگشتی وجود دارد و فشار قابل توجهی بر قطعهسازان وارد شده است.
وی تأکید کرد: در صورت تداوم این روند، صنعت خودرو با چالشهای جدیتری مواجه خواهد شد و نیازمند توجه و اقدام فوری برای مهار بحران است.