از اولین امتیاز تا شب تاریخی ولز
ایمان گودرزی؛ تیم ملی فوتبال ایران در دومین بازی خود در مرحله گروهی جام جهانی ۲۰۲۶، کاری سختتر از همیشه پیش رو دارد؛ تقابل با بلژیک، قدرتمندترین حریف گروه. اما تاریخ نشان داده است که بازیهای دوم ایران در جامهای جهانی، همواره محل رقمخوردن لحظات فراموشنشدنی بوده است؛ از اولین امتیاز تاریخی برابر اسکاتلند و اولین برد مقابل آمریکا گرفته تا نمایش درخشان برابر آرژانتین و اسپانیا و پیروزی شیرین برابر ولز. در ۶ بازی دوم قبلی، کارنامهٔ ایران ۲ برد، ۱ مساوی و ۳ باخت با ۵ گل زده و ۶ گل خورده بوده است. اما آمار، هیچگاه نتوانسته است اهمیت احساسی و تاریخی این دیدارها را روایت کند.
۱۹۷۸؛ اولین امتیاز تاریخی برابر اسکاتلند
چهار روز پس از شکست برابر هلند، تیم ملی در کوردوبا به مصاف اسکاتلند رفت. اسکاتلندیها با ستارگانی مثل آرچی گمیل، جو جوردن، گوردون مککوئین و کنی دالگلیش پا به میدان گذاشته بودند و الی مکلئود، سرمربی اسکاتلند، پیش از بازی گفته بود: «کفش بازی در مسابقات خشن و حرفهای جام جهانی برای ایرانیهای متواضع هنوز یک شماره گشاد است.» تیم ملی مثل بازی با هلند، بین دو نیمه با یک گل عقب بود؛ گل به خودی آندرانیک اسکندریان در دقیقه ۴۳. اما در دومین تجربه جهانی، شاگردان حشمت مهاجرانی دست به کاری زدند که برای همیشه در تاریخ فوتبال ایران ماندگار شد؛ اولین گل و اولین امتیاز. ضربه ایرج داناییفرد در دقیقه ۶۰، پس از یک فعلوانفعال در محوطه جریمه، از زیر دستان آلن راف عبور کرد و وارد دروازه اسکاتلند شد. تساوی ۱-۱، اولین امتیاز تاریخ فوتبال ایران در جامهای جهانی. اسکاتلند با همان ستارههایش نتوانست از سد ایران بگذرد و شجاعان بریتانیا در برابر شجاعت ایرانیها زانو زدند.
۱۹۹۸؛ نبرد قرن و اولین برد تاریخی
آخرین روز خرداد ۱۳۷۷، یکی از آن روزهایی است که هیچکس فراموش نمیکند. ایران و آمریکا، نبرد قرن، در ورزشگاه ژرلان لیون. برای اولین و آخرین بار در تاریخ جامهای جهانی، تیم ملی نیمه اول را با برد به رختکن رفت. یک اقدام تیمی بینظیر؛ مانور مهدویکیا، سانتر زرینچه و ضربه سر حمید استیلی. پیش از آن، ایران باید به یک پنالتی هم میرسید که داور از خطای روی خداداد عزیزی گذشت. مهیر، داور مسابقه، سالها بعد گفت: «اگر ایران برنده نمیشد، مقصرش من بودم. آن خطا یک پنالتی واضح بود.»
در دقیقه ۸۴، علی دایی توپ را گرفت، چرخید و مهدویکیا را از وسط زمین با دروازهبان آمریکا تکبهتک کرد. مهدویکیا گل دوم را زد و نبرد قرن را ایرانیتر از همیشه کرد. اما این برد شیرین، نیاز به یک خامه روی کیک هم داشت؛ واکنش تماشایی احمدرضا عابدزاده برابر ضربه فرانکی هیدوک که مانع از بازگشت آمریکا به بازی شد. اولین برد تاریخ ایران در جامهای جهانی، ثبت شد.
۲۰۰۶؛ باخت برابر پرتغال و حاشیههای تلخ
دومین بازی ایران در جام جهانی ۲۰۰۶ آلمان، برابر پرتغال اسکولاری بود؛ تیمی با دکو، مانیش، پائولتا، کریس رونالدو و لوییز فیگو. برانکو پس از انتقادات فراوان از علی دایی برابر مکزیک، تصمیم گرفت کاپیتان را نیمکتنشین کند. ضربه روی پای دکو در دقیقه ۶۳ و پنالتی دقیقه ۸۰ کریس رونالدو (که اولین گل سیآر سون در تاریخ جامهای جهانی بود)، دومین باخت ایران را رقم زد. بین این دو گل، رسول خطیبی روی پاس دیدنی یحیی گلمحمدی با دروازهبان پرتغال تکبهتک شد اما ضربهاش را حتی داخل چارچوب نزد. بعد از بازی، انتشار تصویر لگد زدن علی کریمی خشمگین به کیف پزشک تیم ملی با انتقادات زیادی روبرو شد. با این حال، از این بازی یک صحنه بهیادماندنی دیگر هم باقی ماند؛ لگد تکواندوی کعبی روی صورت فیگو که تا سالها در خاطرها ماند.
۲۰۱۴؛ نبردی که قلبها را لرزاند
نبرد با آرژانتین در بلوهوریزونته، میتوانست ویترین تیم کیروش باشد. و همین هم شد. ایران باخت، اما مثل یک قهرمان چمن را ترک کرد؛ چون کسی فکر نمیکرد نایبقهرمان جهان برای برنده شدن، اینقدر زجر بکشد. صحنهای که در نیمه اول مهرداد پولادی حوالی مرکز زمین توپ را گرفت و با چند دریبل ریز، در نهایت به مسی لایی زد، از آن صحنههایی بود که حتی در خواب و خیال هم توقعش را نداشتیم. اما لیونل مسی در دقایق تلفشده نیمه دوم، زهرش را ریخت و با یک ضربه غیرقابلمهار، آرژانتین را از دام ایران فراری داد. ستاره بازی در ۴۵ دقیقه دوم، کسی نبود جز دروازهبان آلبیسلسته که با مهار ضربههای گوچی و دژاگه، اجازه نداد شگفتی جام تکمیل شود. در رقم نخوردن این اتفاق، داور صرب بازی هم تأثیرگذار بود که پنالتی روی دژاگه را نگرفت. ایران با افتخار باخت، اما قلبها را لرزاند.
۲۰۱۸؛ تسلط دفاعی در برابر اسپانیا
بعد از برد شیرین دقیقه آخری برابر مراکش، ایران در کازان به مصاف اسپانیا رفت؛ تیمی که با تساوی ۳-۳ برابر پرتغال به این دیدار آمده بود. تیم کیروش طبق معمول، توپ را به حریف داد و زمین را تصاحب کرد. عملکرد دفاعی ایران طوری بود که لاروخا میخواست به دروازه و محوطه جریمه نزدیک شود ولی این اجازه را نداشت.
بعد از یک نیمه بدون گل، اسپانیا در نهایت خوششانسی به گل رسید. دفع توپ رضاییان به پای کاستا خورد و به درون دروازه بیرانوند رفت. حالا نوبت ایران بود. گل عزتاللهی روی ارسال رضاییان آفساید گرفته شد تا نوبت به آن صحنه جادویی برسد؛ وحید امیری در کنار زمین، توپ را از بین پاهای پیکه عبور داد اما قدر ارسالش را طارمی ندانست. در دقیقه ۷۰ هم تلاش بازیکنان ایران برای وارد نشدن توپ به دروازه، به گوشه تاریخ سنجاق شد. ایران باخت، اما عزتآفرید.
۲۰۲۲؛ شب تاریخی برابر ولز
بعد از شکست سنگین برابر انگلیس، کیروش برابر ولز ترکیب بهتری به زمین فرستاد. رقیب تلاش کرد زهر چشم بگیرد، اما تیم ملی انگیزهٔ ویژهای داشت. گل قلیزاده آفساید گرفته شد. ضربه آزمون به تیر عمودی خورد. در برگشت، قلیزاده توپ را به تیر عمودی دیگر زد. این قفل اما با پاس علی کریمی، فرار طارمی و اخراج دروازهبان ولز باز شد.
همه منتظر سوت پایان بودند که تازه قصه به نقطه عطف رسید. بعد از چند ضربه از ترابی و جهانبخش، توپ با دفع جو آلن جلوی پای شماره ۱۵ افتاد. روزبه چشمی از راه رسید و با یک شوت دیدنی، تیم ملی را به آنچه لیاقتش را داشت، رساند. چند دقیقه بعد، چشمی با یک واکنش دفاعی تماشایی، طارمی را روانه زمین حریف کرد. پاس طارمی، چیپ دیدنی رضاییان و ایران به جام برگشت.
ایران ۲-۰ ولز، شبی که بار دیگر ثابت شد بازیهای دوم تیم ملی، محل جبران و تاریخسازی است.
257 251