به گزارش خبرگزاری مهر، معاونت مسکن و ساختمان وزارت راه و شهرسازی در گزارشی که به منظور تشریح آخرین وضعیت اجرای طرح تامین مسکن کارگران تهیه کرده است، تازه‌ترین اقدامات و روند اجرای این طرح در استان‌های خراسان رضوی، خوزستان، سمنان، فارس، کرمان، کرمانشاه، یزد و هرمزگان را اعلام کرده است.

این گزارش نشان می‌دهد روند اجرای این طرح در مدت زمان ۵ ماه اخیر (از زمان انعقاد تفاهم‌نامه تاکنون)، در استان‌های فوق در مراحل مختلف قرار دارد و در استان‌های پیشگام طرح(استان های هشت گانه) پیشرفت قابل قبولی در فرآیند اجرا حاصل شده است.

نقطه آغاز مسکن کارگری با تفاهم دو وزارتخانه

در راستای اجرای اصل ۳۱ قانون اساسی و اولویت تامین مسکن کارگران و با هدف ارتقای سطح رفاه کارگران و کارکنان واحدهای صنعتی و معدنی کشور، تفاهم‌نامه‌ فی‌مابین وزارت راه و شهرسازی و وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در تاریخ هفدهم شهریور امسال به امضا رسید. این تفاهم‌نامه با رویکرد استفاده از ظرفیت اراضی دولتی، مشارکت صنایع پیشران و تسهیل فرآیندهای تأمین زمین، آماده‌سازی و ساخت، زمینه‌ساز آغاز و پیشبرد پروژه‌های مسکن کارگری در سطح استان‌های مختلف کشور شده است. بر اساس این تفاهم‌نامه، وزارت راه و شهرسازی مسئولیت شناسایی، تأمین و هدایت فرآیندهای شهرسازی را بر عهده داشته و وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی نیز با هماهنگی واحدهای صنعتی، معدنی و تعاونی‌های کارگری، نسبت به معرفی متقاضیان و آماده‌سازی و اجرای پروژه‌ها اقدام کرده است.

گزارش حاضر با هدف ارائه تصویری جامع از وضعیت عملکرد، میزان پیشرفت پروژه‌ها، چالش‌ها و اقدامات انجام‌شده در استان‌های هشتگانه هدف اول طرح تهیه شده و مبتنی بر آخرین اطلاعات و آمارهای ثبت‌شده در پروژه‌های فعال مسکن کارگری است.

وضعیت کلی اجرای پروژه‌های مسکن کارگری

بر اساس اطلاعات تجمیع‌شده، پروژه‌های مسکن کارگری در ۸ استان کشور از جمله خراسان رضوی، خوزستان، سمنان، فارس، کرمان، کرمانشاه، یزد و هرمزگان در مراحل مختلفی از شناسایی، تحویل تهیه طرح آماده‌سازی، تأمین زمین تا اجرای عملیات ساختمانی قرار دارند. این پروژه‌ها با مشارکت شرکت‌های بزرگ صنعتی و معدنی و در قالب تفاهم‌نامه‌های استانی یا موردی در حال اجراست. به‌منظور ارائه تصویری کلی از میزان تمرکز و توزیع طرح مسکن کارگری در سطح کشور، در نمودار ۱ مجموع ظرفیت واحدپذیری پروژه‌های مسکن کارگری به تفکیک استان ارائه شده است.

نمودار ۱: مقایسه ظرفیت واحد پذیری استان‌ها

بر اساس اطلاعات موجود، استان کرمان با اختلاف قابل توجه بیشترین ظرفیت تعریف‌شده را به خود اختصاص داده و نقش محوری در اجرای طرح مسکن کارگری در سطح کشور ایفا می‌کند. پس از آن، استان‌های یزد و هرمزگان در رتبه‌های بعدی قرار دارند که بیانگر تمرکز پروژه‌ها در استان‌های صنعتی و معدنی است. در مقابل، استان‌های خراسان رضوی، خوزستان، کرمانشاه، فارس و سمنان با ظرفیت‌های محدودتر، سهم کمتری از مجموع واحدپذیری را دارا هستند. به‌طور کلی، توزیع ظرفیت واحدپذیری در استان‌ها نشان می‌دهد که برنامه‌ریزی طرح مسکن کارگری متناسب با پراکندگی صنایع بزرگ و پیشران کشور انجام شده و استان‌های دارای ظرفیت صنعتی بالاتر، سهم بیشتری از این طرح را به خود اختصاص داده‌اند.

تامین مسکن کارگران، از بررسی‌های اداری تا شروع ساخت

بررسی آخرین وضعیت طرح حاکی از آن است که پروژه‌ها در مراحل مختلفی از جمله بررسی‌های اداری، تأمین و تحویل زمین، آماده‌سازی، شروع عملیات اجرایی و اجرای ساختمانی قرار دارند. در استان خراسان رضوی پروژه خواف پس از طی مراحل آماده‌سازی، در بخشی از سایت وارد مرحله اجرای فونداسیون شده است که بیانگر پیشرفت مناسب پروژه در مقایسه با سایر استان‌ها است. در استان خوزستان پروژه‌های تعریف‌شده عمدتاً به دلیل برخی ملاحظات اجرایی و ضرورت‌های مربوط به تصمیم‌گیری‌های فنی از جمله تغییر الگوی ساخت (دو طبقه به جای چهار طبقه) در مرحله بررسی و جمع‌بندی کارشناسی توسط اداره کل راه و شهرسازی استان قرار دارند.

در استان سمنان پروژه شاهرود پس از تأمین زمین، کلنگ‌زنی شده و وارد مرحله شروع عملیات اجرایی شده است. در استان فارس با وجود تأمین و تحویل زمین، به علت وجود معارض در بخشی از اراضی پروژه، آغاز عملیات اجرایی در مرحله انجام تعامل و تصمیم‌گیری مشترک بین وزارتخانه‌های ذی‌ربط است و به محض انجام اقدامات حقوقی و رفع معارض، مانعی برای شروع عملیات اجرایی قرار ندارد.

در استان کرمان بیشترین تعداد پروژه‌ها تعریف شده است که عمدتاً در مرحله تأمین زمین و طی فرآیند تصویب طرح‌های آماده‌سازی قرار دارند. در عین حال، برخی پروژه‌ها به دلیل عدم اخذ پاسخ مثبت از دستگاه‌های خدمات‌رسان و محیط زیست با موانع اجرایی مواجه شده‌اند و رایزنی جهت رفع این موارد در دستور کار قرار گرفته است.

در استان کرمانشاه پروژه شهید حشمتی علاوه بر طی مراحل اداری، به‌صورت هم‌زمان وارد فاز اجرایی شامل گودبرداری و آرماتوربندی شده که نشان‌دهنده تسریع در اجرای پروژه است. پروژه شهید کشفی نیز در مرحله تصویب طرح آماده‌سازی قرار دارد. در استان یزد پروژه‌های متعددی در مراحل آماده‌سازی و اجرای ساختمانی قرار دارند و پروژه ۶۰۰ واحدی اتاق تعاون با پیشرفت حدود ۵۰ درصدی اسکلت، از جمله پروژه‌های پیشرو در حال اجرا محسوب می‌شود.

در پایان، ذکر این نکته لازم است که بررسی وضعیت پروژه‌های مسکن کارگری و صنعت شهرها نشان می‌دهد پیشرفت‌های قابل قبول در حوزه تأمین زمین و آغاز عملیات آماده‌سازی انجام گرفته اما چالش‌هایی از جمله عدم ایفای تعهدات صنایع، معارضات ملکی، استعلامات زیست‌محیطی و کمبود زیرساخت‌ها در مسیر اجرایی این طرح ملی وجود دارد. حال به منظور حل این مسائل جلسات پایش مسکن کارگری و صنعت شهرها با حضور صنایع، وزارت کار تعاون و رفاه اجتماعی و دیگر دستگاه های ذی مدخل با محوریت معاونت مسکن و ساختمان وزارت راه و شهرسازی برگزار می شود تا تدابیر لازم اتخاذ شود.