کارگردانی که نه بیماری و نه اقامتهای موقت، از ایران دورش نکرد
به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، ایسنا نوشت: علیرضا کوشک جلالی، کارگردانی است که نه رنج بیماری و نه دوری از میهن، او را از تئاتر ایران جدا نکرده است. کارگردانی که دامنه حضورش در ایران تنها به تهران محدود نمیشود و هر زمان امکانی فراهم باشد، او در شهرهای دیگر با برگزاری دورههای آموزشی هم به پرورش نسل جدید میپردازد و هم نمایشهایی را با حضور بازیگران جوان همان خطه روی صحنه میبرد.
به انگیزه اجرای تازه او «پابرهنه لخت قلبی در مشت» که هماکنون برای چندمین بار روی صحنه رفته، مرور کوتاهی بر بخشی از فعالیتهای این کارگردان در چند سال گذشته داریم. با این توضیح که این نوشتار شامل پارهای از فعالیتهای او در داخل ایران و با تمرکز بر تهران است.
اوایل دهه ۸۰ علیرضا کوشک جلالی به عنوان کارگردانی مقیم آلمان در جشنواره تئاتر فجر که آن زمان رونق چشمگیری داشت، حضور پیدا میکرد و نمایشهایی را گاه با بازی بازیگران آلمانی و گاه با حضور بازیگران ایرانی روی صحنه میبرد و این چنین بود که تماشاگران آن مقطع جشنواره تئاتر فجر نظارهگر نمایشهایی همچون «بازرس» بر اساس اثر نیکلای گوگول، «سوسیس با گاز خردل»، «مسخ»، «پوزه چرمی»، «پستچی پابلو نرودا» و … از این کارگردان بودند که اواخر دهه ۷۰ و اوایل دهه ۸۰ روی صحنه رفتند.
نیمه دوم دهه ۷۰ و در دورانی که تلاش میشد جشنواره تئاتر فجر به عنوان فضایی برای آشنایی مردمان دیگر کشورها با ایران و فرهنگ ایرانی قلمداد شود، حضور کارگردانانی چون کوشکجلالی که مقیم کشور دیگر اما دلبسته میهن خود بودند، فرصتی مغتنم بود تا تبادلات فرهنگی میان ایران و دیگر کشورها تسهیل شود.
او سال ۸۱ بعد از اجرای نمایش «پوزه چرمی» با گروهی از بازیگران آلمانی در جشنواره تئاتر فجر عنوان کرد که حضور در ایران برای بازیگران آلمانی تجربه ارزشمندی بوده چراکه آنان پیش از سفر به ایران به دلیل فضای رسانههای غربی، نگرش نادرستی درباره ایران و ایرانیان داشتند اما حضور آنان در ایران سبب تغییر این نگاه شد.
کوشک جلالی سال ۸۲ با نگارش نمایشنامه «سویس با گاز خردل» در جشنواره تئاتر فجر حضور داشت. نمایشی که فرنلی بوسمان آن را کارگردانی کرد و این اثر را با بازی بازیگران آلمانی روی صحنه آورد. کوشک جلالی همان زمان عنوان کرد که این نمایشنامه را به دلیل نفرتش از جنگ نگاشته است.
اما مدتی بعد حضور این هنرمند در ایران تنها به جشنواره تئاتر فجر محدود نشد و او نمایشهای بسیاری را در میهن خود اجرا کرد که تعدادی از آنها جزو آثار موفق و پر تماشاگر دوران خود بودند. نمایشهایی مانند «موسیو ابراهیم» بر اساس داستانی از اریک امانوئل اشمیت، نویسنده فرانسوی با بازی بهزاد فراهانی و هومن برقنورد، «خدای کشتار» نوشته یاسمینا رضا با بازی کاظم هژیرآزاد، الهام پاوهنژاد، بهاره رهنما و بهنام تشکر که بعدتر با بازی بازیگران دیگری چون سیما تیرانداز، اشکان خطیبی و رضا مولایی روی صحنه رفت. کوشک جلالی پس از آن، همین نمایش را با بازیگران دیگر شهرها روی صحنه برد.
این کارگردان اواخر دهه ۸۰ نمایش «نورا» را بر اساس نمایشنامه «خانه عروسک» هنریک ایبسن در ایران به صحنه برد.
پانتهآ بهرام، احمد ساعتچیان، پیام دهکردی، بهناز جعفری، رضا مولایی، افسون دلخواه بازیگران این اثر نمایشی بودند که تابستان سال ۸۹ روی صحنه رفت.
«راهزنان» نوشته یوهان کریستف فریدریش شیللر دیگر اثر این کارگردان است که سال ۹۱ با بازی ملودی آرام، علی ابدالی، ایمان اصفهانی جلیلی، سارا افشار، سارا بهرامی، عرفان پهلوانی، توماج دانش بهزادی، میثاق زارع، هومن سلطانی، احلام سلمانی، فاطمه صارمی، مینا کریمی، زارا مولایی، محمد ولیزادگان، محسن حسینی در تالار اصلی مجموعه تئاترشهر روی صحنه رفت.
این نمایش نیز با ترکیب متفاوت بازیگران در چند مقطع گوناگون اجرا شد.
اواسط دهه ۹۰ او دوباره نمایش «موسیو ابراهیم و گلهای قرآن» را این بار با بازی رضا مولایی و اشکان خطیبی اجرا کرد.
کوشکجلالی در ادامه فعالیتهای خود نمایش «سیستم گرون هلم» نوشته جوردی گالچران را با بازی الهام پاوه نژاد، سینا رازانی، امیرحسین رستمی و رضا مولایی اجرا کرد. این نمایش تابستان سال ۹۳ در فرهنگسرای نیاوران و پس از آن زمستان همان سال در تئاتر باران روی صحنه رفت. حدود سه سال بعد این نمایش در سالن پالیز نیز اجرا شد.
کوشک جلالی حدود یک دهه بعد همین نمایشنامه را با بازیگران رشت در این شهر روی صحنه برد.
«رابینسون و کروزوئه»، «آرت»، «باد زرد ونگوگ» و … دیگر آثار این هنرمند هستند که در سالهای اخیر در ایران اجرا شدهاند.
کوشک جلالی سال ۱۴۰۳ نمایش «آرت»، متن دیگری از یاسمینا رضا را که در ایران عموما به نام «هنر» شناخته شده، روی صحنه برد. این نمایش با بازی سام کبودوند، آرمین رحیمیان و محمد صدیقیمهر در تالار دکتر ناظرزاده کرمانی تماشاخانه ایرانشهر اجرا شد.
«باد زرد ونگوگ» دیگر نمایش این هنرمند، زمستان سال گذشته در تالار اصلی مجموعه تئاتر شهر روی صحنه رفت که اجرای آن به دلیل ناآرامیهای دی ماه ناتمام ماند.
این نمایش که متن آن را هم کوشک جلالی خود نوشته، روایتی نمایشی از داستان زندگی ونسان ونگوگ، نقاش شهیر هلندی بود که با بازی فرهاد آئیش، شقایق فراهانی، حمید گودرزی، المیرا دهقانی، محسن حسینی، سوگل قلاتیان، محمد معتضدی، عارفه معماریان، علیرضا مؤیدی، رضا یزدانی، فاطمه عطارباشی، عباس علیرضا روی صحنه رفت.
حالا نمایش دیگر او «پابرهنه لخت قلبی در مشت» که روایتی تازه از نمایشنامه «با کاروان سوخته» این هنرمند است، در بوتیک هنر ایران در حال اجراست.
سال گذشته به همت علی دهباشی و مجله «بخارا» شبی در بزرگداشت این هنرمند با نام «شب علیرضا کوشک جلالی» برگزار شد که در آن چهرههایی چون حسین پاکدل، فرهاد آییش و الهام پاوهنژاد درباره وجوه گوناگون این شخصیت هنری سخن گفتند.
۲۴۲۲۴۳