محمدمهدی کریمی قهی کارشناس ترانزیت در گفتگو با خبرنگار با بیان اینکه همکاری تازه میان ایران، پاکستان و ترکیه در کریدور ریلی ITI، در صورت اتصال به پروژه ۶۰ میلیارد دلاری CPEC چین، می‌تواند قاره آسیا را وارد دوره‌ای نو از تجارت زمینی کند، اظهار کرد: این ابتکاری با محوریت ایران، چشم‌انداز ایجاد یکی از قدرتمندترین شاهراه‌های ریلی جهان را رقم می‌زند.

وی افزود: در شرایطی که رقابت میان کریدورهای ترانزیتی آسیا به اوج رسیده، همکاری سه‌جانبه ایران، پاکستان و ترکیه در مسیر ریلی اسلام‌آباد – تهران – استانبول (ITI) بار دیگر در کانون توجه قرار گرفته است.

این کارشناس ترانزیت بیان کرد: نکته اینجاست که این بار هدف فراتر از احیای یک مسیر قدیمی است؛ سخن از شکل‌گیری یک «ابر کریدور آسیایی» است که قرار است ITI را به کریدور اقتصادی چین – پاکستان (CPEC) متصل کند.

وی ادامه داد: کریدور ITI که بیش از یک دهه پیش در قالب برنامه‌های سازمان همکاری اقتصادی (ECO) طراحی شد، از اسلام‌آباد آغاز می‌شود و با عبور از کویته، زاهدان، تهران و تبریز، از طریق مرز رازی وارد ترکیه و سپس اروپا می‌شود.

کریمی قهی یادآور شد: این مسیر حدود ۶ هزار و ۵۰۰ کیلومتر طول دارد و می‌تواند مسیر دریایی ۴۵ روزه بین کراچی و بنادر مدیترانه‌ای را به سفر زمینی ۱۲ تا ۱۴ روزه کاهش دهد؛ صرفه‌جویی زمانی که به معنای میلیون‌ها دلار کاهش هزینه حمل برای صادرکنندگان منطقه است.

ایران با تکمیل راه‌آهن چابهار – زاهدان به حلقه طلایی تجارت شرق و غرب بدل می‌شود

این کارشناس ترانزیت با بیان اینکه ایران در این میان محور اصلی اتصال شرق و غرب به شمار می‌رود، تصریح کرد: بیش از ۲۶۰۰ کیلومتر از خط ITI از خاک ایران می‌گذرد و با تکمیل راه‌آهن چابهار – زاهدان، این مسیر می‌تواند مستقیماً به آب‌های اقیانوس هند متصل شود.

وی ادامه داد: در چنین حالتی، بندر چابهار به نقطه تلاقی دو کریدور بزرگ ITI و CPEC تبدیل می‌شود؛ طرحی که می‌تواند چین را از مسیر کوتاه‌تر و ایمن‌تر به بازارهای اروپا و مدیترانه برساند. همچنین در نشست اخیر ایران، ترکیه و پاکستان با حضور دبیرکل سازمان اکو در اسلام‌آباد، سه کشور توافق کردند حداقل ماهی یک رام قطار باری در مسیر ITI به حرکت درآید.

کریمی قهی تأکید کرد: هرچند حجم فعلی بار در این مسیر هنوز کمتر از نیم‌میلیون تن در سال است، اما کارشناسان این توافق را گامی جدی در مسیر فعال‌سازی کامل کریدور می‌دانند.

این کارشناس ترانزیت با اشاره به موانع موجود در بهره‌برداری از ظرفیت این مسیر گفت: چالش‌هایی همچون اختلاف عرض ریل میان ایران و پاکستان، کمبود ناوگان در منطقه بلوچستان و ضعف زیرساخت‌های گمرکی در مرز میرجاوه هنوز مانع بهره‌برداری کامل از ظرفیت این مسیر است. بااین‌حال، همگرایی منافع چهار کشور می‌تواند بر این موانع غلبه کند.

وی با تأکید بر اهمیت نقش ایران در این میان یادآور شد: ایران با جایگاه ژئواستراتژیک خود و در شرایطی که نیازمند ایجاد جریان‌های پایدار درآمدی غیرنفتی است، باید منافع چین، پاکستان و ترکیه را به‌گونه‌ای درگیر کند که اتصال ITI و CPEC به پروژه‌ای مشترک و تجاری بدل و کشورمان به حلقه اصلی این ابتکار تبدیل شود.

کریمی قهی خاطرنشان کرد: تحقق این اتصال، نه‌تنها مسیر تجارت زمینی از اقیانوس هند تا اروپا را کوتاه می‌کند، بلکه جایگاه ایران را به‌عنوان محور مرکزی ترانزیت آسیا تثبیت خواهد کرد.

وی در پایان تأکید کرد: اگر این ابتکار چهارجانبه به واقعیت بپیوندد، قاره کهن شاهد تولد یکی از بزرگ‌ترین شاهراه‌های ریلی قرن ۲۱ خواهد بود؛ مسیری که می‌تواند نظم ژئو اقتصادی شرق و غرب را برای سال‌های آینده بازتعریف کند.