جنایت زاریا؛ چرا یک حرکت مسالمتآمیز هدف کشتار قرار گرفت؟
به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از ایبنا، آیین رونمایی از کتاب «ماجرای زاریا» ترجمه مریم افشار به همت انتشارات راهیار در حسینیه هنر تهران برگزار شد. در این نشست با حضور مسعود شجره، رئیس کمیسیون حقوق بشر اسلامی لندن، ناصر تسافه از شاهدان عینی جنایت زاریا و عضو تیم پزشکی شیخ زکزاکی و حجتالاسلام مهدی شاندیزی، معاون بینالملل دفتر مطالعات جبهه فرهنگی انقلاب اسلامی برگزار شد، ضمن رونمایی از این کتاب به ابعاد شخصیتی شیخ زکزاکی پرداخته شد.
در این نشست مسعود شجره ضمن تشکر از برگزاری این نشست با انتقاد از فقر اطلاعاتی موجود در ایران درباره حرکت اسلامی نیجریه گفت: «این جنبش از مظلومترین حرکتهای اسلامی معاصر است و معمولاً بهاشتباه صرفاً به «شیعه شدن عدهای از مردم» تقلیل داده میشود، در حالی که این حرکت دارای مبانی فکری، تاریخی و تأثیرات جهانی است.»
او با اشاره به آشنایی خود با شیخ ابراهیم زکزاکی در دوران اقامتش در انگلستان، اظهار کرد: «بسیاری از شکلگیریهای فکری و انقلابیاش را مدیون اوست. به گفته شجره، زکزاکی از همان ابتدا با نگاهی عمیق به انقلاب اسلامی ایران، تصمیم گرفت مسیر امام خمینی (ره) را دنبال کند و تا امروز به آن عهد پایبند مانده است.»
شجره حرکت اسلامی نیجریه را «حرکتی حسینی» توصیف کرد و گفت: «حرکتی که هدف آن صرفاً آموزش یا گسترش تشکیلات نیست، بلکه تربیت انسانهایی است که برای حفظ دین الهی حاضر به فداکاری و حتی شهادتاند. او تأکید کرد که نتیجه این رویکرد، شکلگیری میلیونها مسلمان آگاه در نیجریه است که در برابر سرکوب مسلحانه ایستادگی کردهاند.»
او با اشاره به دوران زندانی بودن شیخ زکزاکی گفت: «با وجود تیراندازی و شهادت معترضان، هواداران او سالها بهصورت مستمر در ابوجا تظاهرات کردند؛ امری که نشاندهنده تأثیر عمیق رهبری فکری این جریان است. به گفته دکتر شجره، سرکوب خونین سال ۲۰۱۵ در زاریا و شهادت بیش از هزار نفر، نتیجه برنامهریزی دولت نیجریه با حمایت خارجی بود که به دلیل نبود واکنش مؤثر، شدت گرفت.»
در پایان، شجره، رئیس کمیسیون انجمن اسلامی لندن، با انتقاد از ضعف پژوهش و تحلیل درباره این جنبش، بر ضرورت مطالعه دقیق تجربه حرکت اسلامی نیجریه تأکید کرد و آن را منبعی مهم برای فهم مسیر صحیح حرکتهای اسلامی دانست.
در ادامه «حجتالاسلام شاندیزی»، معاون بینالملل دفتر مطالعات جبهه فرهنگی انقلاب اسلامی در این نشست با تأکید بر اهمیت ترجمه و انتشار کتاب ماجرای زاریا گفت: «پرداختن به شخصیت و مسیر شیخ ابراهیم زکزاکی یک ضرورت مغفولمانده است. حرکت اسلامی نیجریه و رهبری آن باید بهعنوان یکی از جلوههای روشن «شاگردان مکتب امام خمینی (ره)» مورد بررسی قرار گیرد؛ شاگردانی که هر یک در نقطهای از جهان، مسیری متمایز اما ریشهدار در انقلاب اسلامی رقم زدهاند.»
او با اشاره به مفهوم «ذوبشدگی در امام» بیان کرد: «زکزاکی را در کنار چهرههایی چون رهبران مقاومت منطقه، دیدهایم نمونهای از تأثیر عمیق انقلاب اسلامی بر جهان اسلام است انقلاب اسلامی نهتنها موجب گسترش تشیع، بلکه سبب رشد اسلام در سطح جهانی است و این تحول، حاصل الگوی عقلانی، اخلاقی و مردمی انقلاب بود، نه مناظرههای پرتنش یا رفتارهای افراطی.»
او یکی از ویژگیهای برجسته شیخ زکزاکی را تبلیغ عملی دین دانست و گفت: «رفتار پیامبرگونه، سادهزیستی، ارتباط مستقیم با مردم و تمرکز بر آموزش نهجالبلاغه، از عوامل اصلی جذب گسترده مردم نیجریه به اسلام ناب بود. حجتالاسلام شاندیزی با اشاره به مخالفت زکزاکی با قمهزنی و جایگزینی آن با اهدای خون در عاشورا، این رویکرد را نمادی از عقلانیت دینی و محبت حسینی دانست.»
او همچنین تأکید کرد: «ماجرای زاریا به سال ۲۰۱۵ محدود نمیشود و ریشههای آن را باید در راهپیماییهای گسترده روز قدس در سال ۲۰۱۴ و احساس خطر جریانهای معاند از نفوذ روزافزون این حرکت جستوجو کرد. شیخ زکزاکی باید بهعنوان یکی از «ستارگان انقلاب اسلامی» بهدرستی معرفی شود؛ چرا که حرکت اسلامی نیجریه نمونهای کمنظیر از مبارزه غیرمسلحانه، مردمی و مبتنی بر حقیقت است.»
در پایان، وی با انتقاد از ضعف جدی در مستندسازی، پژوهش و پیگیری حقوقی بینالمللی، حرکت اسلامی نیجریه را ظرفیتی بزرگ و ناشناخته دانست که هنوز در داخل ایران آنگونه که باید فهم و تبیین نشده است.
پس از سخنان حجتالاسلام شاندیزی، دکتر ناصر تسافه، از راویان جنایت زاریا، در نشست رونمایی کتاب ماجرای زاریا با اشاره به ابعاد گسترده سرکوب در نیجریه تأکید کرد: «آنچه در زاریا رخ داد، صرفاً یک حادثه مقطعی نبود، بلکه بخشی از یک روند سازمانیافته کشتار و حذف حرکت اسلامی نیجریه بود که با نقش مستقیم دولت وقت این کشور انجام شد.»
او با طرح این پرسش که چرا حرکت اسلامی نیجریه با چنین سطحی از خشونت مواجه شد، گفت: «پاسخ این مسئله در ماهیت این جنبش نهفته است؛ حرکتی که بدون توسل به سلاح و خشونت، صرفاً از طریق گفتوگو، اقناع فکری و الگوی عملی انقلاب اسلامی ایران توانست طیف گستردهای از مردم را جذب کند.»
او افزود: «شیخ زکزاکی با الهام از سیره امام خمینی (ره)، اسلام را بهعنوان یک سبک زندگی معاصر و قابل تحقق معرفی کرد؛ مدلی که نیازی به مبارزه مسلحانه نداشت و همین موضوع، آن را برای قدرتهای داخلی و خارجی تهدیدآمیز کرد.»
او با اشاره به وقایع ۱۲ دسامبر ۲۰۱۵، روایت خود را بهعنوان شاهد عینی آغاز کرد و گفت: «شب قبل از فاجعه، حملهای در یکی از روستاها رخ داد که به شهادت و مجروح شدن تعدادی از اعضای جنبش انجامید.» تسافه که در آن زمان در بخش درمانی جنبش فعال بود، از ساعات اولیه آغاز حمله ارتش به حسینیه و منزل شیخ زکزاکی در جریان قرار گرفت و در امدادرسانی به مجروحان نقش داشت.
او با بیان اینکه در جریان این حملات، کمپ درمانی موقت برای رسیدگی به شهدا و زخمیها ایجاد شد، گفت: «نیروهای نظامی با وجود آگاهی از ماهیت انسانی این فعالیتها، حملات خود را ادامه دادند.» تسافه خود نیز در جریان این وقایع از ناحیه پشت هدف گلوله قرار گرفت؛ گلولهای که تا نزدیکی قلب پیش رفت. او تأکید کرد آنچه در زاریا دید، برایش تداعیکننده صحنههایی از کربلا و ایستادگی یاران امام حسین (ع) بود.
تسافه در پایان تصریح کرد که حرکت اسلامی نیجریه با وجود این سرکوب خونین، همچنان بر مسیر آگاهیبخشی، حقیقتگویی و مقاومت غیرمسلحانه پایبند مانده است.
کتاب «ماجرای زاریا»، روایت مستند و تکاندهندهای از قتل عام مسلمانان نیجریه در سال ۲۰۱۵، با ترجمه مریم افشار که توسط انتشارات راهیار منتشر شده است.
59243