تقاضای مصرفی عملاً از بازار مسکن حذف شد؛ تداوم رکود شدید در معاملات
سمانه محرمی نمین، نایبرئیس دوم اتحادیه مشاوران املاک در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به شرایط کنونی بازار مسکن، گفت: بازار مسکن ایران بیش از آنکه نشانهای از ثبات داشته باشد، با انباشت فشارهای اقتصادی مواجه است؛ فشارهایی که از یکسو ناشی از نوسانات شدید بازار ارز و از سوی دیگر نتیجه کاهش محسوس ساختوساز است.
وی افزود: نوسانات ارزی نقش تعیینکنندهای در تحولات بخش مسکن دارد و هر تغییر در نرخ ارز، بهصورت مستقیم هزینههای ساخت را افزایش میدهد. قیمت مصالح ساختمانی، تجهیزات و خدمات فنی بالا میرود و در نهایت، قیمت تمامشده واحدهای مسکونی رشد میکند.
نایبرئیس اتحادیه مشاوران املاک ادامه داد: در چنین شرایطی طبیعی است که سازندگان و مالکان حاضر نباشند واحدهای خود را با قیمتهای گذشته عرضه کنند و همین موضوع، انعطاف بازار در برابر کاهش قیمت را از بین میبرد.
محرمی نمین تصریح کرد: حتی در دورههایی که حجم معاملات کاهش مییابد، اثر روانی نوسانات ارزی باعث میشود بازار مسکن وارد فاز انتظار شود؛ فازی که نه به افت قیمت منجر میشود و نه رونق معاملات را به همراه دارد.
وی با اشاره به وضعیت تقاضا در بازار مسکن اظهار کرد: بیشترین آسیب نوسانات اقتصادی متوجه تقاضای مصرفی است و در شرایط فعلی، خانهاولیها عملاً از بازار کنار رفتهاند. فاصله میان قیمت مسکن و توان خرید خانوارها بهطور مداوم در حال افزایش است.
نایبرئیس اتحادیه مشاوران املاک افزود: تقاضای سرمایهای اگرچه در برخی مقاطع کوتاهمدت فعال میشود، اما به دلیل کمبود نقدینگی پایدار و نبود اطمینان اقتصادی، نمیتواند موتور محرک بازار باشد و خیلی زود فروکش میکند. حاصل این شرایط، کاهش محسوس معاملات و شکلگیری رکودی عمیق در بازار مسکن است؛ رکودی که نه به نفع خریدار تمام میشود و نه به نفع فروشنده.
وی با اشاره به گزارش بانک مرکزی درباره کاهش ۱۳ درصدی ساخت مسکن تأکید کرد: این عدد یک آمار ساده نیست و مستقیماً آینده بازار مسکن را تحت تأثیر قرار میدهد. مسکن با یک تأخیر زمانی وارد بازار میشود و کاهش ساختوساز امروز، به معنای کمبود عرضه در سالهای آینده است.
محرمی نمین ادامه داد: حتی اگر امروز بازار در رکود قرار داشته باشد، کاهش عرضه در آینده میتواند زمینهساز جهشهای قیمتی شود؛ جهشهایی که فشار اصلی آن بر مستأجران و دهکهای متوسط و پایین جامعه وارد خواهد شد.
این مقام صنفی با اشاره به شرایط میدانی فعالان این حوزه گفت: مشاوران املاک امروز با کاهش فایل مؤثر، افت معاملات و بلاتکلیفی خریداران و فروشندگان مواجهاند. بازار نه کشش افزایش حجم معاملات را دارد و نه امکان تعدیل واقعی قیمتها فراهم شده است.
نایب رئیس دوم اتحادیه مشاوران املاک در پایان خاطرنشان کرد: تداوم این روند، بدون اتخاذ سیاستهای مؤثر برای ثبات بازار ارز، حمایت هدفمند از ساختوساز و تقویت قدرت خرید متقاضیان مصرفی، میتواند بازار مسکن را با بحرانهای عمیقتری روبهرو کند؛ بحرانی که آثار آن بهطور مستقیم در معیشت خانوارها نمایان خواهد شد.