تابستانی داغ در راه است؛ رکوردهای دمایی احتمالا میشکنند
به گزارش خبرنگار مهر، بر اساس دادههای منتشر شده سازمان هواشناسی وضعیت دمایی کشور از ابتدای سالآبی جاری (یکم مهر) تا پایان روز ۶ تیر ۱۴۰۵، در استان بوشهر با ثبت دمای ۴۸.۷۰ درجه سانتیگراد در ایستگاه آبپخش، گرمترین نقطه کشور بوده است. در مقابل، استان کردستان با ثبت دمای ۵.۶ درجه سانتیگراد در ایستگاه سرابشهرک، سردترین دمای کشور برآورد شده است.
در بخش مقایسهای دادههای دمایی، اطلاعات میانگین دمای کشور بیانگر آن است که میانگین دمای کشور در مقایسه با بازه هفت روز گذشته ۲۹.۹ درجه سانتیگراد بوده که در قیاس با مقدار بلندمدت این دوره یعنی ۲۸.۴ درجه سانتیگراد، افزایش ۱.۵ درجهای را نشان میدهد.
بررسی میانگین دما از ابتدای ماه جاری نیز نشان میدهد که مقدار ثبتشده ۲۹.۸ درجه سانتیگراد بوده که نسبت به میانگین بلندمدت ۲۸.۴ درجه سانتیگراد، افزایش ۱.۴ درجهای را تجربه کرده است. این وضعیت در قیاس با میانگین دمای فصل جاری با ثبت عدد ۲۹.۸ درجه سانتیگراد در مقایسه با میانگین بلندمدت فصلی ۲۸.۴ درجه سانتیگراد، افزایشی معادل ۱.۴ درجه را نشان میدهد.
در عین حال، بهطور میانگین دمای کشور از آغاز سال زراعی تا پایان روز ۶ تیرماه، ۱۶.۲ درجه سانتیگراد ثبت شده که در مقایسه با میانگین بلندمدت ۱۵.۱ درجه سانتیگراد، افزایشی ۱.۲ درجهای را نشان میدهد. این موضوع بیانگر آن است که با وجود نوسانات کوتاهمدت و کاهشهای خفیف دما در مقاطع ماهانه و فصلی، روند کلی دما در مقیاس سال آبی همچنان بالاتر از حد نرمال بلندمدت قرار دارد.
افزایش ۲.۳ درصدی بارشهای سالآبی جاری نسبت به بلندمدت
بررسی نقشههای بارش کشور از ابتدای سال آبی تا ۶ تیر ۱۴۰۵ نشان میدهد وضعیت بارش در مناطق مختلف کشور از پراکنش متفاوتی برخوردار بوده و میزان تأمین آب کشور تا این تاریخ به ۹۷.۶۶ درصد رسیده است؛ همچنین بر اساس نقشه بارش تجمعی کشور از ابتدای سال آبی تاکنون، توزیع بارشها در استانها و ارتفاعات مختلف یکسان نبوده و بیشترین میزان بارندگی در استانهای شمالی، شمالغربی، غربی و برخی مناطق کوهستانی کشور به ثبت رسیده است.
مطابق آخرین گزارشهای سازمان هواشناسی، بیشترین بارشها در استانهای خراسان شمالی، خراسان رضوی، بخشهایی از خراسان جنوبی، گلستان، مازندران، گیلان، نقاطی از استانهای البرز و قزوین، همچنین استانهای آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، اردبیل، زنجان، کردستان، کرمانشاه، لرستان، ایلام، بخشهایی از چهارمحال و بختیاری، خوزستان، کهگیلویه و بویراحمد، فارس و برخی نواحی کوهستانی استانهای مرکزی متمرکز بوده است.
بر اساس این دادهها، استانهای شمالی، شمالغربی، غربی و جنوبغربی کشور، بخشهایی از رشتهکوههای البرز و زاگرس و نواحی جنوبی حاشیه خلیج فارس بیشترین میزان بارش را تجربه کردهاند. این در حالی است که برخی مناطق مرکزی و شرقی کشور که در محدودههای زرد و نارنجی نقشه قرار دارند، تنها بارشهای کم تا متوسط را ثبت کردهاند.
بررسی روند بارشها در هفت روز گذشته نیز نشان میدهد میانگین بارش کشور به ۱.۵ میلیمتر رسیده که در مقایسه با میانگین بلندمدت این بازه زمانی، رشد ۵۷.۵ درصدی را نشان میدهد. همچنین از ابتدای ماه جاری تاکنون، مجموع بارشهای ثبتشده ۱.۵ میلیمتر بوده که نسبت به دوره بلندمدت مشابه، ۷۳.۰ درصد افزایش یافته است.
بررسی آمار بارش از ابتدای فصل جاری نیز حاکی از آن است که تاکنون ۱.۵ میلیمتر بارش در کشور ثبت شده که نسبت به میانگین بلندمدت فصل، افزایش ۷۳.۰ درصدی داشته است. همچنین از ابتدای سال آبی جاری تاکنون، مجموع بارشهای کشور به ۲۲۸.۳ میلیمتر رسیده است. این در حالی است که میانگین بلندمدت این دوره ۲۲۳.۲ میلیمتر بوده و بر این اساس، میزان بارش نسبت به بلندمدت ۲.۳ درصد افزایش را نشان میدهد.
گرمای بیسابقه تابستانی در انتظار کدام نقاط کشور است؟
در این رابطه، احد وظیفه، رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور در گفتگو با خبرنگار مهر درباره پیشبینی وضعیت دمایی فصل تابستان سالجاری، گفت: با نزدیک شدن به نیمه دوم خرداد، شرایط تابستانی در بخش عمده کشور حاکم خواهد شد و به دنبال افزایش دما، استفاده از وسایل سرمایشی و مصرف برق نیز به شکل قابل توجهی افزایش مییابد.
وی افزود: در اغلب مناطق کشور، بهویژه در جنوب رشتهکوه البرز، وقوع بارشها در فصل تابستان بسیار محدود است و بارندگیها عمدتاً به نوار شمالی کشور، سواحل دریای خزر، مناطق شمالی آذربایجان شرقی و آذربایجان غربی، استان اردبیل و تا حدودی نوار شمالی خراسان محدود میشود. در سایر نقاط کشور نیز بارش مؤثری رخ نخواهد داد و تنها ممکن است در برخی مناطق، رگبارهای پراکنده، رعد و برق و بارشهای کوتاهمدت در ساعات بعدازظهر و شب به وقوع بپیوندد.
وظیفه بیان کرد: در جنوب سیستان و بلوچستان، شرق هرمزگان و جنوب کرمان شرایط متفاوتی حاکم است، زیرا این مناطق در فصل تابستان تحت تأثیر بارشهای موسمی قرار میگیرند که معمولاً از نیمه تیرماه آغاز میشود. با این حال، پیشبینیها نشان میدهد که امسال این مناطق نسبت به شرایط معمول با بارشهای کمتری مواجه خواهند شد.
وی ادامه داد: انتظار داریم جنوبشرق کشور در تابستان امسال شرایطی خشکتر و کمبارشتر را تجربه کند. همچنین به دلیل کاهش پوشش ابر، دمای هوا نیز در این مناطق بالاتر از حد معمول خواهد بود و به طور کلی تابستانی گرمتر و خشکتر برای این نواحی پیشبینی میشود.
رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور تصریح کرد: تابستان در اقلیم ایران به طور طبیعی فصل خشکی محسوب میشود و انتظار داریم دمای هوا در تابستان امسال نیز بالاتر از حد نرمال باشد، بهویژه در استانهای جنوبی و جنوبشرقی کشور.
از گرمای ۵۴ درجه اهواز تا ۴۲ درجه تهران
وی با اشاره به تفاوت شرایط اقلیمی مناطق مختلف کشور گفت: هر منطقه دارای میانگین دمای خاص خود است و نمیتوان یک عدد مشخص را برای کل کشور در نظر گرفت. به عنوان مثال، دمای هوا در اهواز ممکن است به ۵۳ یا ۵۴ درجه سانتیگراد برسد، در حالی که در تهران بیشینه دما میتواند به حدود ۴۲ درجه سانتیگراد افزایش یابد.
وظیفه در پایان خاطرنشان کرد: شکسته شدن رکوردهای دمایی نیز دور از انتظار نیست، اما چنین پیشبینیهایی تنها در بازههای زمانی کوتاهمدت و از طریق پیشبینیهای روزانه امکانپذیر است، آنچه در شرایط فعلی میتوان با اطمینان بیشتری مطرح کرد، احتمال وقوع تابستانی گرمتر از معمول در بخشهای مختلف کشور است.