گزارش خانه موسیقی از تاثیر جنگ ۴۰ روزه و قطع اینترنت ۵۷ روزه بر اهالی موسیقی: از تعطیلی کنسرتها تا خاموشی پلتفرمها
به گزارش خبرآنلاین، سایت خانه موسیقی ایران نوشت: جنگ فقط بر سرزمین و مرزها سایه نمیاندازد؛ ریتم زندگی را هم بر هم میزند. در روزهایی که خبرهای تلخ و ناآرامی، محور گفتوگوی مردم میشود، یکی از نخستین حوزههایی که بیصدا اما عمیق آسیب میبیند، صنعت موسیقی است؛ صنعتی که اینبار نهتنها با لغو رویدادها، بلکه با «اختلال و قطع اینترنت» نیز همزمان روبهرو شد. اقتصاد موسیقی، هم به صحنه و سالن وابسته است، هم به بسترهای مجازی و دیجیتال. وقتی جنگ بر فضای عمومی سایه میاندازد و اینترنت هم دچار اختلال میشود، هر دو ستون اصلی این صنعت- اجراهای زنده و فعالیتهای آنلاین- تقریباً همزمان تضعیف میشوند.
به گزارش خبرآنلاین، به نقل از سیتتا، امروز شنبه ۵ اردیبهشت ۱۴۰۵، در جدیدترین پست نت بلاکس در شبکه اجتماعی ایکس آمده است: «دقیقاً هشت هفته از ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ (۹ اسفند ۱۴۰۴) که ایران تحت قطعی اینترنت بینالملل قرار گرفت، میگذرد. این اختلال که اکنون پس از ۱۳۴۴ ساعت وارد پنجاهوهفتمین روز خود میشود، ارتباطات بین الملل را دچار چالش کرده، دوستان و خانواده را از ارتباط با یکدیگر محروم نموده و به اقتصاد آسیب رسانده است.»
سکوت سالنها و ایست ناگهانی درآمد
با شروع تنشهای نظامی، نخستین پیامد عینی برای موسیقی، لغو یا تعویق اجراهای زنده است. این توقف فقط به معنای خالی ماندن چند صندلی در سالنها نیست؛ زنجیره گستردهای از مشاغل را مختل میکند: تهیهکنندگان، برگزارکنندگان، سالنداران، صدابرداران، نورپردازها، تکنسینها، نوازندگان مهمان، نیروهای پشتیبانی و حتی کسبوکارهایی مانند چاپخانهها، تبلیغات محیطی، پوشاک صحنه و خدمات جانبی رویداد.
بخش بزرگی از این افراد حقوق ثابت ندارند و بر اساس پروژه دستمزد میگیرند. وقتی اجرا متوقف میشود، عملاً درآمد آنها هم از همان روزهای نخست به صفر نزدیک میشود؛ در حالی که هزینههای روزمره زندگی و تعهدات مالی آنها کوچکترین تغییری نمیکند.
قطع اینترنت؛ خاموش شدن نیمه دوم اقتصاد موسیقی
در سالهای اخیر، بخشی مهم از اقتصاد موسیقی از صحنه به صفحه منتقل شده است؛ از سالن به پلتفرم، از فروش فیزیکی به استریم و دانلود و از تبلیغ سنتی به شبکههای اجتماعی. در چنین ساختاری، قطع یا اختلال شدید اینترنت ضربهای مستقیم و جدی به جریان کاری هنرمندان و فعالان این حوزه وارد میکند.
آسیبهای قطع و اختلال اینترنت بر موسیقی را میتوان در چند محور خلاصه کرد:
توقف یا افت شدید درآمد دیجیتال
پلتفرمهای شنیداری، سایتهای فروش قانونی موسیقی و سرویسهای اشتراکی، همگی برای ارائه خدمات، نیازمند اینترنت پایدار هستند. کاهش دسترسی کاربران یا اختلال در پرداختهای آنلاین، درآمد هنرمندان و ناشران را کاهش میدهد.
محدود شدن دیدهشدن آثار جدید
انتشار یک قطعه تازه، بدون امکان معرفی و اطلاعرسانی در شبکههای اجتماعی، عملاً نیمی از شانس خود را از دست میدهد. هنرمند در سکوت اطلاعاتی اثر منتشر میکند؛ مخاطب اما یا دیر باخبر میشود یا اصلاً متوجه انتشار آن نمیشود.
آموزش آنلاین؛ مسیری که ناگهان بسته میشود
در سالهای اخیر، بخشی از معیشت هنرمندان و مدرسان موسیقی از طریق کلاسهای آنلاین تأمین میشد. در دوره جنگ و ناامنی، که دسترسی به آموزش حضوری هم محدودتر میشود، قطع یا اختلال اینترنت عملاً این راه جایگزین را نیز از بین میبرد. هنرجو نمیتواند به کلاس وصل شود، استاد امکان برگزاری جلسه منظم ندارد و این حلقه آموزشی، بهطور کامل از هم میپاشد.
اختلال در همکاریهای حرفهای و پروژهای
تبادل فایل، هماهنگی ضبط، ارتباط با همکاران، ارسال نسخههای آزمایشی و حتی ارتباط با ناشران و پلتفرمها، همگی به اینترنت وابستهاند. در روزهایی که زیرساخت ارتباطی دچار مشکل است، سرعت و کیفیت تولید بهشدت پایین میآید.
فشار مضاعف بر معیشت فعالان موسیقی
پیش از این، هنرمند میتوانست در نبود اجراهای زنده، بخشی از خسارت را با تولید محتوا برای فضای آنلاین، کلاس مجازی، انتشار تکآهنگ یا فعالیت در شبکههای اجتماعی جبران کند. اما همزمانی جنگ و قطع یا اختلال جدی اینترنت، این امکان جبرانی را هم از بسیاری از آنها گرفت. نتیجه این همزمانی، «فشار دوگانه بر معیشت» است؛ از یک سو اجراهای حضوری تعطیل میشود و از سوی دیگر مسیرهای درآمد دیجیتال و آموزشی آنلاین نیز بسته یا بسیار محدود میشود. در این میان، گروهی بیش از همه آسیب میبینند: نوازندگان و عوامل فنی بدون حقوق ثابت، مدرسان وابسته به کلاسهای آزاد و آنلاین، استودیوهای کوچک و مستقل، و جوانانی که تازه وارد بازار کار موسیقی شدهاند.
تغییر حالوهوای جامعه و الگوی مصرف موسیقی
جنگ و ناامنی، روان جامعه را دگرگون میکند. کاهش تمایل به مصرف موسیقی شاد و تفریحی، گرایش بیشتر به موسیقی آرامبخش، احساسی یا میهنی، و البته کاهش کلی توان مالی برای خرید بلیت یا اشتراک پلتفرمها، همگی بخشی از این تغییر رفتار جمعی است. در چنین فضایی، آثار جدیدی که خارج از این حالوهوا تولید میشوند، ناخواسته کمتر شنیده میشوند؛ حتی اگر از کیفیت بالایی برخوردار باشند. موسیقی، آینه حال جامعه است و هرچه حال عمومی ملتهبتر باشد، بازار موسیقی سرگرمکننده کوچکتر میشود.
بازگشت به وضعیت عادی؛ فراتر از روشن شدن دوباره چراغ سالنهاحتی اگر آتشبس برقرار و اینترنت بهطور کامل وصل شود، بازگشت اقتصاد موسیقی به شرایط پیش از بحران، فرآیندی زمانبر است. برنامهریزی مجدد کنسرتها، بازسازی اعتماد مخاطب برای حضور در سالنها، جبران خسارتهای مالی پیشین و احیای جریان آموزش، همگی نیازمند زمان، حمایت و سیاستگذاری هوشمندانه است.
موسیقی در روزهای جنگ و قطع اینترنت، تنها یک «فعالیت فرهنگی متوقفشده» نیست؛ بلکه تصویری روشن از وضعیت صدها و هزاران خانوادهای است که زندگیشان به این صنعت گره خورده است. فرسایش معیشت در این حوزه، آرام و بیصدا رخ میدهد، اما اثرات آن بر آینده فرهنگی کشور ماندگار است. دیدن و فهمیدن این وضعیت، نخستین قدم برای طراحی هر نوع حمایت و برنامهریزی است؛ تا در بحرانهای بعدی، موسیقی و مردمانش، اینچنین تنها و بیپناه میان سکوت سالنها و قطع اینترنت رها نشوند.
۲۴۲۲۴۳