ایمان گودرزی؛ هر چهار سال یک بار، وقتی جام جهانی از راه می‌رسد، ما با چیزی فراتر از بزرگترین رویداد ورزشی جهان روبرو می‌شویم، همیشه جام جهانی چیزهایی با خود می‌آورد که سال‌ها هواداران هر جام را با یک نماد به یاد می‌آورند. شخصیت‌های جدید (ویلی از جام جهانی انگلیس در سال ۱۹۶۶ تا فوتیکس نمادین فرانسه در سال ۱۹۹۸)، کیت‌های جدیدی که برای صحنه جهانی رونمایی می‌شوند و کتاب‌های برچسب جدیدی که هواداران برای جمع‌آوری آنها هجوم می‌آورند.

از همه جذاب‌تر هر دوره از این مسابقات یک آلبوم موسیقی جدید را نیز به لیست آهنگ‌های شما اضافه می‌کند! 

از سرودهای رسمی گرفته تا همکاری‌های تجاری و آهنگ‌های تیمی، موسیقی جام جهانی به همه اشکال و سبک‌ها آمده است، از زیبا و عالی تا کاملاً مضحک و خنده‌دار. چه ساخته‌های ارکسترال باشکوه، چه آوازهای دسته‌جمعی کلیشه‌ای و شاد و چه ضرب‌آهنگ‌های پاپ محض، همیشه چیزی وجود دارد که در ذهن می‌ماند.

شکیرا خواننده کلمبیایی، روز پنجشنبه آهنگ رسمی جام جهانی ۲۰۲۶ با عنوان «Dai Dai» را معرفی کرد. این خواننده ۴۹ ساله پنجشنبه ویدیویی را در اینستاگرام خود منتشر کرد که در آن ورزشگاه ماراکانای برزیل دیده می‌شود و این قطعه موسیقی را به‌صورت کوتاه معرفی می‌کند. در این آهنگ، برنابوی، خواننده نیجریه‌ای، نیز حضور دارد. این قطعه قرار است در تاریخ ۱۴ می منتشر شود. به همین خاطر بد نیست کمی خاطره بازی کنیم؛

در اینجا، ۱۰ آهنگ برتر جام جهانی تمام دوران را نه تنها سرودهای رسمی، بلکه هر آهنگی که تأثیر ماندگاری بر بزرگترین صحنه گذاشته است را در با هم مرور می‌کنیم.

۱۰. “El Mundial” بوئنو سایرس موزیکال سمفونی (۱۹۸۲)

برای گرامیداشت میزبانی اولین جام جهانی آرژانتین در سال ۱۹۷۸، فیفا به انیو موریکونه، آهنگساز افسانه‌ای که بیشتر برای موسیقی متن‌های نمادین فیلم‌هایش مانند خوب، بد و زشت و یک مشت دلار شناخته می‌شود، برای ساخت سرود رسمی روی آورد.

ساخته‌ او ناامیدکننده نبود. موریکونه سبک سینمایی و اسپاگتی وسترن امضای خود را به دنیای فوتبال آورد و با همکاری ارکستر سمفونیک بوئنوس آیرس قطعه‌ای را خلق کرد که هم دراماتیک و هم شاد بود.

این آهنگ تقریباً مانند خود مسابقات شکل می‌گیرد؛ یک آغاز جسورانه و جذاب (مراسم افتتاحیه)، بخش‌های سبک‌تر و بازیگوش‌تر (مرحله گروهی) و سپس یک ساختار تدریجی با لایه‌لایه شدن بوق‌ها، سازهای زهی و آوازها (مراحل حذفی)، همه اینها قبل از این است که به یک پایان بزرگ و فراگیر که منعکس‌کننده فینال جام جهانی است، ختم شود.

تقریباً احساس می‌شود که او دقیقاً می‌دانست چه کار می‌کند…

۹. “Tukoh Taka” نیکی میناژ، مالوما و میریام فارس (۲۰۲۲)
 

جام جهانی قطر ۲۰۲۲ ترکیبی کاملاً دیوانه‌وار از آهنگ‌های رسمی و غیررسمی جام جهانی را ارائه داد، که به زبان‌های عربی، انگلیسی، چینی، فرانسوی و غیره پخش می‌شدند، تا برای هواداران در سراسر جهان جذاب باشد.

بیشتر آنها ناموفق بودند (از جمله یک همکاری عجیب بین افسانه‌های سینث-پاپ دهه ۸۰، Tears for Fears و ستاره ترپ آتلانتا، لیل بیبی، که مانند یک کابوس بود)، اما یک آهنگ به وضوح متمایز بود؛ سرود فن فست “Tukoh Taka” توسط نیکی میناژ، مالوما و میریام فارس.

هواداران مسن‌تر ممکن است در اولین ثانیه‌های آن را پس بزنند، اما این آهنگ یک مثال بی نظیر در پاپ بین‌فرهنگی است؛ ترکیب فوق‌العاده جذاب با موسیقی عربی میریام فارس، خودنمایی آمریکای جنوبی مالوما، قافیه‌های تیز نیکی میناژ و انرژی کارائیبی، همه بر روی تولید این آهنگ سوار شده‌اند.

۸. “Love Generation” باب سینکلر با حضور گری پاین (۲۰۰۶)

“Love Generation” یا نسل عشق باب سینکلر، یک آهنگ موزیکال است که در سال ۲۰۰۵ منتشر شد و به سرعت به یک حس جهانی تبدیل شد و در صدر جدول‌های سراسر جهان قرار گرفت.

وقتی که جام جهانی ۲۰۰۶ به آلمان آمد، فیفا از این هیاهو استفاده کرد و آن را به سرود رسمی این رقابت‌ها تبدیل کرد. در حالی که خود آهنگ بدون تغییر باقی ماند، یک ویدیوی جدید برای این آهنگ ساخته شد.

با سوت‌های جذاب، ریف گیتار آکوستیک گرم و آوازهای روح‌نواز گری پاین (“فقط به رنگین‌کمان نگاه کن، خواهی دید، خورشید تا ابد خواهد درخشید”)، این آهنگ به طور کامل ذات جام جهانی را به تصویر کشید؛ صلح، عشق، اتحاد و شادی بی‌حد و حصر.

۷. “Gloryland” داریل هال و صدای تاریکی (۱۹۹۴)

“Gloryland” یا سرزمین شکوه یک آهنگ قدرتمند بود که هیچ نشانه‌ای از یک آهنگ کلیشه‌ای نداشت و دقیقا همان چیزی بود که برای جام جهانی ۱۹۹۴، به میزبانی ایالات متحده، انتظار داشتید؛ یک پس‌زمینه ارکسترال باشکوه، طبل‌های کوبنده به سبک فیل کالینز، گروه‌های آواز خوانی انجیل و مفاهیم مذهبی و شعری به همان اندازه صمیمانه و اغراق‌آمیز (“با گرسنگی در دلت / و با آتش در روحت…”)، همراه با تکرار تقریباً خنده‌دار خودستایانه “تو اینجا در سرزمین شکوه هستی”.
اجرا شده توسط داریل هال، با موهای بلند و بلوند، همه چیز مانند یک صحنه قرمز، سفید و آبی، نوعی سرود ستاره‌ها و راه‌راه‌ها در انرژی راک استادیومی پیچیده شده است.

۶. “Mundial 82” پلاسیدو دومینگو (۱۹۸۲)

خواننده اپرا و برنده ۱۴ جایزه گرمی، پلاسیدو دومینگو، این افتخار را داشت که سرود رسمی جام جهانی ۱۹۸۲ در اسپانیا را به نام خودش ثبت کند. نتیجه این آهنگ به طور قابل انتظاری اسپانیایی بود، همانطور که با توجه به میزبانان باید می‌شد، با یک احساس زنده و نمایشی که گاهی بیشتر به یک سرود گاوبازی نزدیک بود تا یک آهنگ سنتی فوتبال. اما این بخشی از جذابیت آن بود.

گروه پرطنین دومینگو – که با قدرت کامل اپرا “ال موندیال” (جام جهانی) را فریاد می‌زد – به آهنگ حس باشکوه و جشنواره‌ای داد که فراتر از زبان و زمان بود.

۵. “Ramenez la coupe à la maison” وژدریم (۲۰۱۸)

 “Ramenez la coupe à la maison” وژدریم سرود رسمی جام جهانی نبود، بلکه آهنگ شخصی تیم ملی فرانسه برای مسابقات بود.

این آهنگ که ترجمه آن “جام را به خانه بیاورید” است، وژدریم نام تمام بازیکنان تیم فرانسه را در میان یک اصلاح جذاب “آله له بلو” (بیایید، آبی‌ها) ذکر می‌کند. روی کاغذ، ممکن است چندان به نظر نرسد، اما اجرای رپر است که آن را فراموش‌نشدنی می‌کند.

چه زمانی که روی ضرب آهنگ به آرامی می‌گوید “انگولو انگولو، کانته” یا با فریاد جشن “پل پوگابا” منفجر می‌شود، این اجرا به بهترین شکل ممکن از ذهن شما خارج نمی‌شود! و سپس تصویری از جشن تیم فرانسه در استاد دو فرانس در پاریس است که در یک دایره آواز می‌خوانند و می‌رقصند در حالی که وژدریم زنده اجرا می‌کند و ناگهان می‌بینیم کانته بالا و پایین می‌پرد!

۴. “Carnaval de Paris” توسط داریو جی (۱۹۹۸)

یکی دیگر از سرودهای غیررسمی اما نمادین جام جهانی از سال ۱۹۹۸ – داریو جی کاملاً با “Carnaval de Paris” موفق شد.

ملودی غیرقابل انکار این آهنگ از یک آواز فوتبالی کمتر شناخته شده الهام گرفته شده بود.

بوق‌های بلند، طبل‌های به سبک کارناوال، وقفه‌های پیانو محور و سازهایی از هر گوشه جهان – از نی‌انبان گرفته تا تابه‌های فولادی تا آکاردئون – یک آهنگ ساده با الهام از فولکلور را به یک سرود فوتبال شاداب و جهانی تبدیل کرد که هنوز هم شنیدنش جمعیت را به شادی وا می‌دارد.

۳. “Waka Waka” شکیرا (۲۰۱۰)

شکیرا جهان را با آهنگ رسمی خود برای جام جهانی ۲۰۱۰ – واکا واکا – در اختیار داشت، یک آهنگ شاد و دلپذیر که تأثیرات آفریقایی را با حس لاتین پاپ امضای خود ترکیب می‌کرد. نتیجه؟ یک موفقیت جهانی و فراموش‌نشدنی.

اگر همین امروز به صورت اتفاقی به سمت کسی بروید و بگویید “زامینا-مینا، هی-هی” غیر ممکن است جواب “واکا واکا، هی-هی”نگیرید!

در این آهنگ، قطعا اشعار کمی کلی بودند (به سختی به فوتبال اشاره می‌کنند) و گاهی اوقات مانند یک تلاش کمی ساختگی و تقریباً بدبینانه برای بسته‌بندی و فروش اولین جام جهانی در آفریقا به نظر می‌رسید (“ما همه آفریقا هستیم”، واقعاً؟)، اما هیچکدام از اینها اهمیت ندارد. مهم این است که هیچ سرود فوتبالی دیگری در تاریخ به اندازه این آهنگ تا این لحظه موفق نبوده است. 

۲. “La Copa de la Vida (The Cup of Life)” ریکی مارتین (۱۹۹۸)

 “جام زندگی (لا کپا د لا ویدا)” ریکی مارتین، سرود رسمی جام جهانی ۱۹۹۸ در فرانسه، تقریباً همه چیزهایی را که باید بدانید به شما می‌گوید. هیچ معنای عمیق‌تری وجود ندارد، هیچ ظرافتی، فقط جشن خالص و بدون فیلتر.

این آهنگ به هیچ وجه به کشور میزبان یعنی فرانسه گره نخورده بود، اما مارتین این ستاره جهانی پورتوریکویی، چیزی بسیار گسترده‌تر ارائه داد؛ یک آهنگ برای مهمانی، آواز خواندن، رقصیدن در حالی که در تماشای جام جهانی غرق شده‌اید!

بوق‌های زنده و طبل‌های محرک، بدون شک کلیشه‌ای است، اما بدون شک این آهنگ یکی از سرگرم کننده ترین آهنگ‌های تاریخ جام جهانی است.

۱. “Wavin’ Flag” کینان (۲۰۱۰)

شکیرا ممکن است سرود رسمی جام جهانی ۲۰۱۰ را داشته باشد، اما کینان با “Wavin’ Flag” روح را به مسابقات بخشید.

این آهنگ که در ابتدا در سال ۲۰۰۹ به عنوان بازتابی عمیقاً شخصی از جنگ و آوارگی منتشر شد، بعداً به عنوان سرود تبلیغاتی کوکاکولا برای مسابقات دوباره کار شد. به اصطلاح “سلبریشن میکس” برخی از مضامین سنگین‌تر آن را با لحنی دلپذیرتر و فوتبال محور جایگزین کرد، روی کاغذ، تبدیل یک آهنگ در مورد مبارزه به یک سرود جهانی فوتبال خطرناک به نظر می‌رسد، اما در مورد کینان فرق داشت!

او موفق شد. مخاطبان آن را پذیرفتند و آهنگ به یک موفقیت جهانی تبدیل شد. این آهنگ که توسط گروه قدرتمند و احساسی با صدای متمایز کینان تحویل داده می‌شود و توسط پرکاشن‌های پرطنین و سازهای زهی‌ باشکوه پشتیبانی می‌شود، همین موضوع تعادل نادری بین صمیمیت و شکوه برقرار می‌کند.

حتی در شکل بازسازی شده خود، این آهنگ هرگز پیام اصلی خود را از دست نداد. اگر چیزی باشد، آن را تقویت کرد  و این ایده را به تصویر کشید که برای یک لحظه کوتاه، جهان می‌تواند گرد هم آید، درگیری‌های خود را کنار بگذارد و در جشن متحد شود.

257 251