گرد و غبار فرامرزی؛ تهدیدی جدی برای هوای مشهد/ نقش پررنگ کانونهای افغانستان و ترکمنستان در آلودگی شرق کشور
به گزارش خبرآنلاین از خراسان، مشهد در ماههای اخیر بارها با پدیده گرد و غبار و کاهش کیفیت هوا مواجه شده است؛ موضوعی که به گفته کارشناسان، بخشی از آن ناشی از کانونهای داخلی و بخش عمده آن حاصل انتقال ریزگردها از مناطق بیابانی کشورهای همسایه به ویژه افغانستان و ترکمنستان است.
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری خراسان رضوی با اشاره به وجود ۳۰ کانون داخلی گرد و غبار در استان با وسعت حدود یک میلیون و ۲۰۰ هزار هکتار گفت: طی سالهای اخیر با اجرای طرحهای بیابانزدایی، نهالکاری و تاغکاری، روند افزایش این کانونها متوقف شده و تمرکز برنامهها بر مهار و کاهش اثرات آنها قرار گرفته است.
مهندس علی شکاری افزود: تاکنون حدود ۷۰۰ هزار هکتار عملیات بیابانزدایی در استان انجام شده و مدیریت بخشی از عرصهها نیز به مرتعداران و بهرهبرداران واگذار شده است. وی ادامه داد که اجرای طرحهای نهالکاری در شهرستانهای خواف، گناباد و نیشابور و همچنین مشارکت خیرین در پروژههای احیای عرصههای بیابانی از جمله اقدامات انجامشده برای کنترل کانونهای داخلی است.
وی با بیان اینکه بارندگیهای امسال نقش مؤثری در کاهش فعالیت کانونهای داخلی داشته است، اظهار کرد: منشأ اصلی گرد و غبارهای اخیر مشهد، کانونهای خارجی بوده و کانونهای داخلی در شرایط فعلی سهم چندانی در آلودگی هوای این کلانشهر ندارند.
مدیرکل منابع طبیعی خراسان رضوی همچنین به شرایط شهرستان سرخس اشاره کرد و گفت: این شهرستان علاوه بر تأثیرپذیری از کانونهای داخلی، تحت تأثیر مستقیم صحرای قرهقوم ترکمنستان نیز قرار دارد. به همین منظور پروژههای احیایی و نهالکاری در این منطقه در حال اجراست و طی سال گذشته بخشی از این طرحها در سطح ۲۰۰ هکتار عملیاتی شده است.
در همین حال، معاون محیط زیست انسانی اداره کل حفاظت محیط زیست خراسان رضوی نیز با اشاره به نقش کانونهای فرامرزی در تشدید آلودگی هوا گفت: صحرای قرهقوم در ترکمنستان و مناطق بیابانی هرات افغانستان از مهمترین منابع تولید گرد و غبار هستند که سالهای اخیر به ویژه مشهد، سرخس و سایر مناطق شرقی استان را تحت تأثیر قرار دادهاند.
مهدی یزدانجو افزود: نزدیکی جغرافیایی صحرای قرهقوم به مرزهای شمال شرق کشور سبب شده است این منطقه سهم قابل توجهی در انتقال ریزگردها به خراسان رضوی داشته باشد و همین موضوع ضرورت پیگیری موضوع از مسیرهای دیپلماتیک و همکاریهای بینالمللی را دوچندان کرده است.
وی با بیان اینکه بیش از ۳۰ کانون فعال گرد و غبار در داخل استان شناسایی شده است، خاطرنشان کرد: شهرستانهای سرخس و خواف از مهمترین کانونهای داخلی محسوب میشوند و برای مدیریت آنها برنامههای مختلفی در حوزه بیابانزدایی، آبخیزداری، بوتهکاری و حفاظت از عرصههای طبیعی در حال اجراست.
دبیر کارگروه اضطرار کاهش آلودگی هوای خراسان رضوی همچنین از توسعه شبکه پایش گرد و غبار در استان خبر داد و گفت: تعداد ایستگاههای سنجش گرد و غبار به بیش از ۱۴ ایستگاه افزایش یافته تا امکان رصد دقیقتر شرایط و تصمیمگیری بهموقع فراهم شود.
یزدانجو با تأکید بر فراگیر بودن پدیده گرد و غبار تصریح کرد: مقابله با این بحران تنها با اقدامات یک دستگاه امکانپذیر نیست و نیازمند همکاری همه نهادهای اجرایی، بخشهای اقتصادی، بهرهبرداران محلی و همچنین حمایتهای ملی و بینالمللی است.
وی افزود: مدیریت و احیای مناطق بیابانی فرآیندی زمانبر است و دستیابی به نتایج پایدار در این حوزه مستلزم تأمین اعتبارات کافی، تداوم برنامههای اجرایی و همافزایی میان تمامی دستگاههای مسئول خواهد بود.