کپیِ صداوسیما از روی دست یوتیوب و اینستاگرام
به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، ایسنا نوشت: در حالی که شبکههای اجتماعی و پلتفرمهای دیجیتال انتشار محتوا مانند یوتیوب و اینستاگرام، هرروز بیش از گذشته مصرف رسانهای نسلهای جدیدتر را شکل میدهند، شبکههای تلویزیونی در کشورمان نیز دست به تغییراتی در جهت شباهت بیشتر به محتوای اینترنتی زدهاند که پیش از این در تلویزیون سنتی کمتر دیده میشد. نشانههای این تحول تدریجی که در ساختار کلی برنامهها، سبک اجرا و حتی طراحی صحنه دیده میشود، این گمانه را به ذهن میرساند که بخشی از ساختار برنامههای صداوسیما در مسیر نزدیک شدن به شکل و فرم برنامههای اینترنتی حرکت میکند.
تغییرات یادشده که ممکن است با هدف رقابت با غولهای دیجیتال طراحی شده باشد، میتواند به جذب مخاطبان جوانتر بیانجامد که محتوای کوتاه و صمیمی شبکههای اجتماعی را ترجیح میدهند و به آن خو گرفتهاند.
میکروفون به سبک یوتیوب
از نشانههای بارز نزدیکی ساختار برنامههای تلویزیونی به محصولات اینترنتی، میتوان به استفاده از میکروفونهای بزرگ استودیویی به سبک پادکست و ویدیوکست در برنامههای تلویزیونی اشاره کرد. این میکروفونهای بزرگ استودیویی به صورت دکور جلوی مجری و مهمان قرار میگیرد و جالب آن که عملا کاربرد خاصی ندارد؛ چراکه عوامل برنامه اغلب از میکروفون یقهای استفاده میکنند!
این عنصر که طی ماههای اخیر در چند برنامه مانند «مدهوش»، «مسئله ایران» و «دالان» دیده شده، هماکنون حداقل در سه برنامه در حال پخش «مکث» از شبکه یک، «تو بگو» از شبکه افق و «اشارات» از شبکه چهار به چشم میخورد. جالب آن که اغلب این عناوین زمانی کوتاه دارند تا شباهت بیشتری به محصولات اینترنتی داشته باشند؛ «تو بگو» در حدود هفت دقیقه تولید میشود، «مکث» بین هشت تا ۱۲ دقیقه به طول میانجامد و «اشارات» حدود ۲۲ دقیقه آنتن را در اختیار دارد.
برنامههای تکنفره در سیما
از سوی دیگر ساختاری طی سالهای اخیر به تلویزیون بازگشته که پیش از این و در دهههای ۵۰ و ۶۰ زیادی مورد استفاده قرار میگرفت. این برنامهها که با حضور تنها یک مجری ـ کارشناس جلوی دوربین و در مدت زمانی نسبتا کوتاه ساخته میشود، در حوزههای متعددی به تولید میرسد و روی شبکههای مختلف سیما میرود. در حالی که «ویدیو چک» را میتوان پیشتاز جریان تازه برنامههای تکنفره در تلویزیون دانست، گستره این عناوین به محصولات دیگری چون «خاطرهبازی با آقاجواد» شبکه ورزش، «درنگ» شبکه نسیم، «نوسان» شبکه دو، «خطخطی» شبکه افق و «پاورقی» شبکه دو به عنوان یکی از محصولات پرسابقهتر این ساختار میرسد. «اشارات» و «مکث» نیز که در بند قبل ذکرشان آمد، چنین ساختاری دارند.
اغلب این برنامهها با مدت زمان متوسط ۲۰ تا ۳۰ دقیقهای، سرعت بالایی دارند و از عناصر گرافیکی ساده و موسیقی زمینهای الهامگرفته از اینترنت استفاده میکنند.
ریلز روی آنتن
از جمله دیگر تحولات در این زمینه، تولید میانبرنامههای کوتاه به سبک ریلزهای اینستاگرام است که به تازگی در برخی شبکههای سیما روی آنتن رفته و در حال تکثیرند. این میانبرنامههای یک تا سه دقیقهای، در حوزههای سیاسی، فرهنگی و اجتماعی پخش میشوند و لحن مجریانشان کاملا شبیه به اینفلوئنسرهای شبکههای اجتماعی است: مستقیم، هیجانی، با جملات کوتاه و تاکید بر نکات کلیدی.
از جمله این محصولات میتوان به «دو دقیقه دل بده» در شبکه سه با اجرای محمد صمصامی اشاره کرد که نمونهای کلاسیک از آن به شمار میرود. در همین شبکه، «یه نکته کوچیک برای خونواده» با اجرای هادی زینعلی، نکاتی را درباره خانواده و فرزندپروری در قالب چند نکته سریع ارائه میدهد. این میانبرنامهها که جدول پخش شبکهها را پر میکنند، برای انتشار مجدد در شبکههای اجتماعی ایدهآل به شمار میروند و مخاطب را به ماندن در اکوسیستم رسانه ملی تشویق میکنند.
دنبالهرو یا مخاطبپسند
مرور عناوین یادشده و عناصر شباهت برنامههای جدید تلویزیونی به برنامههای اینستاگرامی و یوتیوبی، این گمانه را به ذهن میرساند که صداوسیما از سویی برای رقابت مستقیم با پلتفرمهای دیجیتال به طراحی و پخش این قبیل محصولات دست زده و از سوی دیگر این ایدهها را برای جذب نسلهای جدید که تلویزیون سنتی را قدیمی میدانند، به اجرا رسانده است. در عین حال عللی چون کاهش هزینه و زحمت تولید و البته استراتژی وایرال محتوا در پلتفرمهای دیجیتال، از دیگر عواملی است که میتواند رسانه ملی را به این سو سوق دهد.
البته این تحول نیز بدون چالش نیست. برخی معتقدند که تقلید از فرمتهای اینترنتی، نهتنها به ایجاد شأن دنبالهروی برای رسانه ملی نسبت به یوتیوب میانجامد، بلکه ممکن است به قیمت کاهش عمق محتوا تمام شود یا صداوسیما را به یک اینستاگرام تلویزیونی تبدیل کند. همچنین، مواردی مانند جنجال برنامه «خط خطی» در شبکه افق نشان میدهد که مدیریت محتوای سریع و صمیمی، میتواند ریسکهای خود را داشته باشد.
۲۴۲۲۴۳