کمآبی تهران جبران نشد؛ تابستانی گرمتر از معمول در راه است
احد وظیفه، رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور، در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به آخرین وضعیت میزان بارندگیها و جبران کمآبی، گفت: کمآبی تهران همچنان پابرجاست، اگرچه وضعیت بارشها نسبت به سال گذشته اندکی بهبود یافته و فرصتهایی برای بارندگی نیز وجود داشته است.
وی افزود: با وجود این بهبود نسبی، اثرات کمبارشی سال گذشته همچنان بر وضعیت منابع آبی امسال سایه انداخته و اینگونه نیست که افزایش نسبی بارشها بتواند بهطور کامل پیامدهای کمبودهای گذشته را جبران کند. در واقع، کمبودهای بارشی سال قبل همچنان ادامه دارد و به کمبودهای امسال نیز افزوده شده است؛ چه در منابع آبهای سطحی و چه در منابع زیرزمینی.
وظیفه یادآور شد: بهویژه در منابع زیرزمینی، شرایط نگرانکنندهتر است. در سالهایی که بارش مناسب باشد، برداشت از منابع زیرزمینی کاهش پیدا میکند، اما در دورههای کمبارشی، وابستگی به این منابع افزایش مییابد. با این حال، در هر دو حالت برداشت ادامه دارد و همین موضوع باعث شده است که منابع آب زیرزمینی نسبت به سال گذشته افت بیشتری را تجربه کند.
وی تصریح کرد: در مقابل، وضعیت منابع آب سطحی نسبت به سال گذشته اندکی بهتر شده است، اما این بهبود بههیچوجه به معنای خروج از شرایط کمآبی نیست، چرا که میزان بارندگی در تهران همچنان بین ۳۰ تا ۴۰ درصد کمتر از شرایط نرمال است.
رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی ادامه داد: با توجه به زمان باقیمانده تا پایان سال آبی، به نظر میرسد جبران این کمبودها تقریباً غیرممکن باشد و تهران با تداوم کمآبی قابل توجهی وارد دوره گرم سال خواهد شد. همچنین پیشبینیها نشان میدهد که تابستان پیشرو نسبتاً گرمتر از حد معمول خواهد بود که این موضوع میتواند فشار مضاعفی بر منابع آبی وارد کند.
وی بیان کرد: در سطح کشور اما وضعیت بارندگیها مطلوبتر ارزیابی میشود، بهطوری که میزان بارشها در بسیاری از استانها قابل مقایسه با سال گذشته نیست و در برخی مناطق حتی تا دو برابر یا بیشتر افزایش یافته است. استانهایی مانند هرمزگان، خراسان جنوبی و کرمان و همچنین حوزه دریاچه ارومیه از جمله مناطقی هستند که بارشهای قابل توجهی را تجربه کردهاند.
وظیفه گفت: در حال حاضر، در اغلب مناطق شمالغرب، جنوب، جنوبشرق و شمالشرق کشور، میزان بارندگی در محدوده نرمال یا حتی بیش از نرمال قرار دارد و در مجموع، کشور از نظر بارشی در شرایط نرمال قرار گرفته است.
وی افزود: با این حال، در مقابل این مناطق پربارش، استانهایی مانند تهران، البرز، قزوین، مرکزی، سمنان و قم همچنان با بارندگی کمتر از حد نرمال مواجه هستند و همین عدم توازن منطقهای، چالش مدیریت منابع آب را پیچیدهتر کرده است.
این مقام مسئول سازمان هواشناسی درباره وضعیت بارندگی در ماههای آینده، یادآور شد: با ورود به اقلیم گرم و تابستانی، شدت و میزان بارندگیها بهتدریج کاهش پیدا میکند، چرا که بهطور معمول تابستانهای ایران گرم و خشک است و فرصت دریافت بارش محدودتر میشود.
وی ادامه داد: بر این اساس، طی حدود یک تا یکونیم ماه آینده همچنان انتظار وقوع بارندگی وجود دارد و تا پایان اردیبهشت یا نیمه نخست خرداد، بارشها در چارچوب الگوی معمول ادامه خواهد داشت و میتوان روزهایی با شرایط مناسب بارشی را تجربه کرد.
وظیفه بیان کرد: با این حال باید توجه داشت که بیشترین میزان بارندگی کشور معمولاً در نیمه دوم اسفند و نیمه اول فروردین رخ میدهد و بارشهای اردیبهشتماه بهطور طبیعی کمتر از فروردین است، بنابراین بارندگیهای پیشرو نمیتواند کمبودهای موجود، بهویژه در تهران را جبران کند و این کسری بهصورت قابل توجهی باقی خواهد ماند.
رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی تاکید کرد: در مقابل، در استانهای غربی، شمالغربی و شمالشرقی که هماکنون بارندگیها در محدوده نرمال یا فراتر از نرمال قرار دارد، تداوم این بارشها میتواند نویدبخش شرایط مطلوبتر در ادامه سال آبی برای این مناطق باشد.
وی ادامه داد: برخی دیدگاهها درباره تأثیر رادارهای نظامی بر ایجاد بارش مطرح میشود، در حالی که این موضوع پایه علمی ندارد. رادارها اساساً ابزار سنجش و پایش هستند و توانایی ایجاد یا تغییر سامانههای جوی را ندارند، چرا که انرژی آنها در مقایسه با مقیاس بسیار بزرگ سامانههای جوی ناچیز است.
وظیفه گفت: در خصوص وضعیت دما نیز پیشبینی میشود طی یک تا دو هفته آینده، دما در محدوده نرمال یا اندکی کمتر از نرمال باشد و شرایط دمایی قابل توجهی از نظر گرما مشاهده نشود. بهتدریج و با گذر از این بازه زمانی، افزایش دما محسوس خواهد شد و انتظار میرود از خردادماه به بعد، دمای هوا در بسیاری از مناطق کشور بین نیم تا دو درجه و در برخی نقاط بهویژه در فلات مرکزی تا حدود سه درجه بالاتر از نرمال قرار گیرد.
این مقام مسئول سازمان هواشناسی در پایان خاطرنشان کرد: در فصل تابستان، بهدلیل شرایط اقلیمی، وقوع پدیدههایی مانند امواج گرمایی دور از انتظار نیست؛ بهگونهای که در برخی هفتهها دمای هوا در چندین استان، بهویژه در مناطق مرکزی، تا ۵ یا ۶ درجه بیش از حد معمول افزایش پیدا میکند و دماها به بیش از ۳۵ تا ۳۶ درجه سانتیگراد میرسد که این شرایط باعث افزایش محسوس گرما و سختتر شدن تحمل آن خواهد شد.