به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از پژوهشکده بیمه، این پژوهشکده در طرح پژوهشی خود، راهکارهای عملیاتی برای کاهش تأثیر تورم بر بیمه‌های زندگی را ارائه کرد. این طرح که با مطالعه تطبیقی ۶ کشور و نظرسنجی از شرکت‌های بیمه صنعت بیمه کشور تدوین شده، بر طراحی محصولات متصل به دارایی، اصلاح آیین‌نامه‌های سرمایه‌گذاری و اجرای مرحله‌ای محصولات ضدتورمی تأکید دارد.

نتایج نهایی این طرح پژوهشی، با هدف حفظ ارزش واقعی تعهدات بلندمدت بیمه‌گذاران و مقابله با کاهش قدرت خرید ناشی از تورم‌های دورقمی در اقتصاد ایران طراحی شده است.

در این پژوهش، ابتدا وضعیت صنعت بیمه زندگی ایران و جهان از نظر تورم و ضریب نفوذ بیمه بررسی شد. آمارها نشان می‌دهد که ایران، مانند آرژانتین و ترکیه، در گروه کشورهای با تورم بالا قرار دارد که ضریب نفوذ بیمه زندگی در آنها به‌طور معناداری پایین‌تر از میانگین جهانی است.

یافته‌های میدانی طرح حاکی از آن است که از میان شرکت‌های بیمه پاسخگو، حدود ۸۱ درصد محصولاتی با هدف پوشش ریسک تورم ارائه داده‌اند. با این حال، ارزیابی موفقیت این محصولات عمدتاً در سطح متوسط قرار دارد. رایج‌ترین راهکار به‌کاررفته «افزایش ثابت سالانه حق‌بیمه و سرمایه بیمه» است که به دلیل ماهیت ایستا و عدم تطابق با نرخ تورم واقعی، کارایی محدودی دارد.

همچنین «محصولات متصل به واحد سرمایه‌گذاری (یونیت‌لینک)»، «سود مشارکت متناسب با تورم» و «تنوع‌بخشی به سبد سرمایه‌گذاری» از دیگر استراتژی‌های پرکاربرد بوده است.

بر اساس این گزارش، سه ابرچالش اصلی در مسیر توسعه محصولات ضدتورمی عبارتند از: نوسانات اقتصادی و عدم پیش‌بینی‌پذیری تورم، آگاهی پایین و اعتماد اندک مشتریان، و محدودیت‌های مقرراتی و فنی. همچنین کمبود ابزارهای مالی مناسب برای سرمایه‌گذاری و ضعف زیرساخت‌های فناوری از دیگر موانع شناسایی‌شده است.

بر مبنای این مطالعه تطبیقی، بسته پیشنهادی نهایی پژوهش در دو محور اصلی تنظیم شده است:

۱. طراحی محصولات جدید پوشش‌دهنده تورم شامل:

• محصولات متصل به شاخص تورم رسمی (CPI)
• محصولات متصل به طلا یا مسکن (از طریق صندوق‌های سرمایه‌گذاری و اوراق بهادار مرتبط)
• محصولات متصل به واحد (Unit-Linked) که ریسک سرمایه‌گذاری را مستقیماً به بیمه‌گذار منتقل می‌کند.

۲. اصلاحات ساختاری در آیین‌نامه‌های شورای عالی بیمه:

در آیین‌نامه ۱۰۴ (سرمایه‌گذاری مؤسسات بیمه): پیشنهاد می‌شود طبقه جدید «دارایی‌های با پوشش تورم» شامل طلا، صندوق‌های کالایی، املاک مولد و اوراق متصل به شاخص تعریف و سقف سرمایه‌گذاری در آنها بر اساس توانگری مالی شرکت‌ها پویا شود.

در آیین‌نامه ۱۰۷ (بیمه‌های زندگی): پیشنهاد می‌شود سرمایه بیمه از حالت اسمی به «سرمایه تعدیل‌شونده با تورم» تغییر کند، نرخ بهره فنی ثابت حذف و نرخ پویا جایگزین گردد، و افشای ریسک تورم برای بیمه‌گذار الزامی شود.

نویسندگان این طرح بر این نکته تأکید دارند که بدون هم‌راستایی آیین‌نامه سرمایه‌گذاری (۱۰۴) با آیین‌نامه بیمه‌های زندگی (۱۰۷)، اجرای محصولات ضدتورمی با شکاف مقرراتی مواجه خواهد شد. همچنین نقش بیمه مرکزی به‌عنوان ناظر پیش‌نگر، با استفاده از شاخص‌های پایش مرحله‌ای و نظارت مبتنی بر ریسک، کلیدی ارزیابی شده است.

انتظار می‌رود با اجرای این راهکارها، ضمن کاهش نرخ بازخرید و افزایش ماندگاری بیمه‌نامه‌ها، سهم بیمه‌های زندگی در تأمین مالی بلندمدت اقتصاد ایران و حفظ قدرت خرید خانوارها در شرایط تورمی به‌طور قابل توجهی افزایش یابد.