پیوند صنعت و پژوهش در فارس؛ ضرورت عبور از ایده به اجرا
به گزارش خبرآنلاین، اقتصاد استان فارس در مقطع کنونی بیش از هر زمان دیگری به نوآوری، بهرهوری و تکمیل زنجیرههای ارزش وابسته است.
ظرفیتهای گسترده صنعتی، معدنی، کشاورزی و دانشگاهی این استان امکان شکلگیری یک اکوسیستم پویا میان تولید و پژوهش را فراهم کرده اما در عمل فاصله میان ایده و بازار همچنان یکی از چالشهای جدی به شمار میرود؛ در حال حاضر بخشی از پژوهشها به مرحله تجاریسازی نمیرسد و برخی صنایع نیز ارتباط منسجمی با مراکز علمی ندارند.
در چنین شرایطی تقویت پیوند ساختاری میان صنعت و پژوهش نه یک شعار بلکه ضرورتی راهبردی برای عبور از رکود بهرهوری و حرکت به سمت خلق ارزش افزوده پایدار در فارس است.
بر همین اساس نشست هماندیشی ادارهکل صنعت، معدن و تجارت فارس با سازمان بسیج علمی، پژوهشی و فناوری سپاه فجر استان برگزار شد؛ نشستی که هدف آن بررسی راهکارهای توسعه همکاریهای مشترک علمی و فناوری و تقویت تعامل میان بخش صنعت و جامعه پژوهشی بود.
در این نشست کریم مجرب مدیرکل صنعت، معدن و تجارت استان فارس با تأکید بر ضرورت نتیجهمحور بودن برنامهها گفت: برای دستیابی به خروجی مؤثر در فعالیتهای علمی و دانشبنیان، ارتباط مستمر و دوسویه میان صنعت و پژوهش یک الزام جدی است.
به گفته او ایده زمانی ارزشمند است که به مرحله اجرا برسد و در مسیر حل مسائل واقعی صنعت قرار گیرد؛ رویکردی که حاکی از آن است که یکی از آسیبهای جدی حوزه پژوهش در استان فاصله میان تولید دانش و کاربرد صنعتی آن است.
مجرب همچنین معتقد است فضای کسبوکار مناسبی در استان فراهم شده است.
او وضعیت صنعت و سرمایهگذاری در فارس را مطلوب توصیف و این استان را جزو استانهای پیشرو صنعتی کشور معرفی کرد. این ارزیابی در حالی مطرح میشود که بخشی از صنایع استان همچنان با مشکلاتی همچون تأمین نقدینگی، انرژی، مواد اولیه و بازار صادراتی دستوپنجه نرم میکنند. از این منظر مطلوب بودن فضای کسبوکار بیش از آنکه یک وضعیت تثبیتشده باشد، هدفی است که نیازمند اصلاحات مستمر در فرآیندهای اداری و حمایتی است.
مدیرکل صمت فارس اولویتهای این ادارهکل را برشمرد و گفت: تأمین زیرساختها، افزایش نوآوری و بهرهوری، جذب سرمایهگذاری، تکمیل زنجیرههای ارزش، توسعه و احیای هنر–صنعت فرش دستباف بهعنوان دومین محصول صادراتی غیرنفتی استان و رساندن آن به جایگاه واقعی، بهرهگیری از فناوریهای نوین و استفاده از هوش مصنوعی در نظارت بر معادن و تمرکز و همافزایی در اجرای ایدهها و برنامهها از مهمترین اولویتهای ادارهکل صمت در استان فارس به شمار میرود.
بدون شک رویکرد صمت فارس صرفاً محدود به صنایع بزرگ نیست و حوزههایی مانند فرش دستباف و نظارت هوشمند بر معادن را نیز دربر میگیرد. با این حال چالش اصلی نه در تعیین اولویتها بلکه در توان اجراییسازی آنهاست؛ بهویژه در زمینه استفاده از فناوریهای نوین و هوش مصنوعی که نیازمند زیرساخت داده، نیروی انسانی متخصص و سرمایهگذاری پایدار است.
در بخش دیگری از نشست مجید مکائیلی رئیس سازمان بسیج علمی، پژوهشی و فناوری سپاه فجر فارس با اشاره به مأموریت این سازمان گفت: فعالیتهای بسیج علمی با هدف تسهیلگری در مجموعههای صنعتی، معدنی، تولیدی و کشاورزی و به منظور توسعه فعالیتهای اقتصادی، رشد و تقویت شرکتهای دانشبنیان و فنیمهندسی و تبدیل ایده به عمل در صنعت دنبال میشود.
نقش تسهیلگری که مکائیلی به آن اشاره میکند میتواند حلقه واسطی میان پژوهشگران و تولیدکنندگان باشد؛ اما تجربه سالهای گذشته نشان داده که تعدد نهادهای حمایتی بدون هماهنگی ساختاری گاه به موازیکاری و اتلاف منابع میانجامد. بنابراین موفقیت این همکاری در گرو تعریف دقیق نقشها، پرهیز از اقدامات نمایشی و تمرکز بر پروژههای مشخص با شاخصهای قابل سنجش خواهد بود.
بهطور کلی آنچه در این نشست برجسته بود تأکید بر تبدیل ایده به ثروت و پیشرفت استان از مسیر پیوند صنعت و پژوهش است؛ شعاری که تحقق آن مستلزم اصلاح نظام تأمین مالی شرکتهای دانشبنیان، تسهیل فرآیندهای صدور مجوز، حمایت هدفمند از صادرات فناوریمحور و ایجاد اعتماد متقابل میان صنعتگران و پژوهشگران است.
نشست مشترک صمت فارس و بسیج علمی سپاه فجر را میتوان گامی در مسیر نزدیکتر شدن دو حوزه صنعت و پژوهش دانست اما این گام زمانی اثرگذار خواهد بود که از سطح گفتوگو و بازدید فراتر رود و به تعریف پروژههای مشترک، زمانبندی مشخص و گزارشدهی شفاف از نتایج بینجامد.
استان فارس با ظرفیتهای دانشگاهی، صنعتی و معدنی خود امکان تبدیل شدن به الگوی همکاری مؤثر میان پژوهش و تولید را دارد اما این هدف تنها با استمرار تعامل، رفع موانع اجرایی و ارزیابی واقعبینانه از وضعیت موجود محقق خواهد شد. در غیر این صورت پیوند صنعت و پژوهش همچنان در حد یک مطالبه تکرارشونده باقی میماند نه یک دستاورد ملموس اقتصادی.