به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، این واکنش‌ها تنها بیان احساسات فردی نیست، بلکه بازتابی از جایگاه تاریخی هنر در لحظات بحرانی یک ملت است؛ لحظاتی که در آن، هنرمند نه فقط خالق اثر هنری، بلکه راوی دردها، امیدها و آرمان‌های جامعه می‌شود.در میان این واکنش‌ها، طیفی از نگاه‌ها دیده می‌شود؛ از تأکید بر مقاومت و ایستادگی گرفته تا یادآوری رنج مردم و ضرورت توجه به انسانیت در میانه جنگ. مجموعه این صداها نشان می‌دهد که هنر در بزنگاه‌های تاریخی، به عرصه‌ای برای بیان هویت، همبستگی و وجدان جمعی تبدیل می‌شود.

روایت مقاومت در پیام سینماگران

برخی از سینماگران کشور در یادداشت‌های خود بر مفهوم مقاومت و ایستادگی تأکید کرده‌اند.
ابراهیم حاتمی‌کیا در متنی که منتشر کرد، از داغ‌های تاریخی ملت ایران سخن گفت؛ از شهدای جنگ گرفته تا شخصیت‌های برجسته‌ای که به باور او در مسیر دفاع از کشور جان باخته‌اند. او این رخدادها را امتداد تاریخی رنج و مقاومت ملت ایران توصیف کرد.

کمال تبریزی نیز در یادداشتی با اشاره به تاریخ سیاسی ایران، ایستادگی در برابر تجاوز خارجی را امری کم‌سابقه در میان رهبران گذشته دانست و از رهبری که به تعبیر او در برابر فشار دشمنان ایستاد به عنوان الگویی برای تاریخ آینده ایران یاد کرد.

رضا میرکریمی نیز با روایتی استعاری از مسابقه تاریخی بوکس میان محمدعلی کلی و جورج فورمن و در سال ۱۹۷۴، پیام خود را چنین خلاصه کرد: «آخرین راند را نباید واگذار کرد». او این روایت را نمادی از ضرورت ایستادگی تا آخرین لحظه در برابر فشارها دانست.

صدای اعتراض به خشونت و دفاع از مردم

در میان واکنش‌ها، برخی هنرمندان بیش از هر چیز بر رنج مردم و قربانیان جنگ تأکید کرده‌اند.

مجید مجیدی در یادداشت خود با اشاره به حملات نظامی و قربانی شدن غیرنظامیان، از سکوت برخی سازمان‌های بین‌المللی انتقاد کرد و گفت تاریخ درباره این رخدادها قضاوت خواهد کرد. او در عین حال بر مفهوم شهادت به عنوان نیرویی الهام‌بخش در فرهنگ ایرانی تأکید کرد.

رضا کیانیان نیز با نگاهی حقوقی به مسئله جنگ پرداخت و یادآور شد که کودکان آسیب‌پذیرترین گروه در درگیری‌های نظامی هستند و هدف قرار دادن آن‌ها نقض آشکار قوانین بین‌المللی محسوب می‌شود.

از سوی دیگر، پرویز پرستویی با اشاره به آمار قربانیان غیرنظامی، نسبت به تلفات انسانی جنگ واکنش نشان داد و از کشته شدن بیش از هزار غیرنظامی در این حملات سخن گفت.

در همین حال، آزیتا ترکاشوند بازیگر تلویزیون نیز تأکید کرد که هیچ انسانی از جنگ استقبال نمی‌کند، اما مردم ایران در طول تاریخ نشان داده‌اند که در دفاع از وطن خود ایستادگی می‌کنند.

اندوه برای وطن

برخی واکنش‌ها بیشتر رنگ و بوی عاطفی و شخصی داشت.

مازیار میری کارگردان سینما در جمله‌ای کوتاه نوشت: «ایران من، کاش مرده بودم و ویرانی تو را نمی‌دیدم.»

ایرج طهماسب نیز با نگاهی انتقادی نوشت: «کسی می‌تواند خواب یک ایران پیشرفته ببیند که آن را ویران نکرده باشد.»

رسول صدرعاملی نیز با اشاره به کشته شدن غیرنظامیان و کودکان، این حملات را «تجاوزی آشکار» دانست که در زمانی رخ داد که قرار بود مسیر دیپلماسی ادامه یابد.

برخی بازیگران نیز با انتشار نوشته‌ها یا حضور نمادین واکنش نشان دادند.

آرمان درویش بازیگر سینما با انتشار متنی ادبی و ارجاع به اشعار کلاسیک فارسی، از رهبر شهید و شهدای جنگ یاد کرد.

فرهاد قائمیان نیز در متنی نوشت که شهادت قربانیان این جنگ نمادی از ایستادگی در برابر ظلم است.

جمشید هاشم‌پور بازیگر باسابقه سینما نیز با حضور در یکی از ایست‌های بازرسی بسیج در تهران با نیروهای حافظ امنیت دیدار کرد.

هنرمند در میدان روایت تاریخ

واکنش‌ها محدود به سینما نبود. نویسندگان و فعالان تئاتر نیز درباره این روزها نوشته‌اند.

در کنار این واکنش‌ها، برخی چهره‌های فرهنگی به نقش هنر در ثبت تجربه جنگ اشاره کرده‌اند.
مرتضی سرهنگی، نویسنده و پژوهشگر ادبیات جنگ، تأکید می‌کند که ادبیات جنگ «قیمت تمام‌شده دفاع از یک کشور» را برای نسل‌های بعدی روشن می‌کند. به باور او، بدون روایت ادبی و هنری، جنگ به مفهومی انتزاعی تبدیل می‌شود و تجربه واقعی آن از حافظه تاریخی جامعه حذف خواهد شد.

همین نگاه در میان مستندسازان نیز دیده می‌شود. مصطفی شوقی، مستندساز، معتقد است روایت صادقانه واقعیت‌های اجتماعی در زمان جنگ می‌تواند به تقویت تاب‌آوری جامعه و همبستگی ملی کمک کند.

لیلی عاج نویسنده و کارگردان در یادداشتی با اشاره به مفاهیم عاشورایی و دوگانه «حسینی و یزیدی» تلاش کرد رخدادهای اخیر را در چارچوب مفاهیم تاریخی و دینی تحلیل کند.

حسین کیانی نیز در یادداشتی با اشاره به خاطرات نسل خود از جنگ ایران و عراق، حملات اخیر را در امتداد دشمنی‌های تاریخی آمریکا با ایران دانست.

در میان نویسندگان خارج از کشور نیز واکنش‌هایی دیده شد. شهرنوش پارسی‌پور نویسنده ایرانی ساکن آمریکا با وجود مواضع انتقادی‌اش نسبت به حکومت ایران، حمله نظامی به کشور را محکوم کرد و گفت هیچ کشوری با حمله خارجی آزاد نمی‌شود و قربانی اصلی چنین جنگ‌هایی مردم عادی هستند.

در کنار واکنش‌های فردی، بیش از ۳۰۰ هنرمند پیشکسوت در حوزه‌های مختلف هنری نیز با انتشار بیانیه‌ای مشترک حملات نظامی را محکوم کردند و یاد قربانیان جنگ را گرامی داشتند.

در این بیانیه، هنرمندان ضمن ابراز اندوه از کشته شدن غیرنظامیان و کودکان، بر لزوم حفظ همبستگی ملی و ایستادگی در برابر تجاوز تأکید کردند.

مسئولیت هنرمند در بزنگاه‌های تاریخی

تاریخ نشان داده است که هنر در لحظات بحرانی نقشی فراتر از سرگرمی دارد. در جنگ‌ها، انقلاب‌ها و تحولات بزرگ، هنرمندان اغلب به وجدان بیدار جامعه تبدیل می‌شوند؛ کسانی که درد مردم را روایت می‌کنند، از حافظه جمعی پاسداری می‌کنند و گاه امید را زنده نگه می‌دارند.

در چنین بزنگاه‌هایی، رسالت هنرمند تنها خلق اثر نیست؛ بلکه ثبت حقیقت زمانه، جلوگیری از فراموشی رنج‌ها و تلاش برای حفظ انسانیت در دل بحران است. هنر می‌تواند روایت رسمی و روایت مردمی را به هم پیوند دهد و تجربه یک ملت را به زبان جهانی ترجمه کند.

5959