به گزارش خبرنگار مهر، بررسی عملکرد سودآوری صنایع حاضر در بازار سرمایه نشان می‌دهد بر اساس آخرین صورت‌های مالی منتشره در ۱۲ ماه گذشته، مجموع ۱۸۷۵.۲ همت سود خالص در میان صنایع بورسی ثبت شده است عددی که در مقایسه با ارزش بازار ۱۲ هزار و ۸۸۹ همتی، نسبت P/E بازار را ۶.۸۷ رسانده است. در این میان، شرکت‌های سودده بازار در مجموع ۱۹۰۳.۳ همت سود ساخته‌اند که با کسر حدود ۲۸ همت زیان ۳ صنعت زیان‌ده، سود خالص صنایع به رقم ۱۸۷۵ همت رسیده است. نکته قابل توجه آنکه بیش از ۲۷ همت از این زیان به صنعت خودرو و ساخت قطعات اختصاص دارد؛ صنعتی که همچنان بزرگ‌ترین منبع زیان در میان صنایع بورسی محسوب می‌شود.

سودآورترین صنایع بورسی

بررسی ترکیب سودآوری صنایع نشان می‌دهد تمرکز سود در بازار سرمایه بالا است و تنها چند صنعت بزرگ، بخش عمده سود شرکت‌های بورسی را به خود اختصاص داده‌اند. در این میان ۶ صنعت محصولات شیمیایی، بانک‌ها و موسسات اعتباری، فلزات اساسی، فرآورده‌های نفتی، چند رشته‌ای صنعتی و استخراج کانه‌های فلزی در مجموع بیش از ۷۶ درصد سود کل بازار را تولید کرده‌اند و به نوعی موتور اصلی سودسازی در بورس محسوب می‌شوند.

در صدر جدول سودآوری، صنعت محصولات شیمیایی با ثبت بیش از ۳۸۴.۵ همت سود قرار دارد و به تنهایی ۲۰.۵ درصد از کل سود صنایع بورسی را به خود اختصاص داده است. این صنعت همچنین با ۶۷ شرکت بزرگ‌ترین صنعت بازار از نظر ارزش بازار نیز محسوب می‌شود و ۶۰ شرکت آن سودده هستند. سهم این صنعت از ارزش بازار حدود ۲۵.۹ درصد است که نشان می‌دهد همچنان یکی از ستون‌های اصلی بازار سرمایه به شمار می‌رود.

پس از آن، بانک‌ها و موسسات اعتباری با ۲۹۳.۲ همت سود در جایگاه دوم سودآوری قرار گرفته‌اند و ۱۵.۶ درصد از سود کل بازار را تولید کرده‌اند. نکته قابل توجه در این صنعت آن است که سهم آن از ارزش بازار تنها ۷.۹ درصد است و در رتبه ۴ ارزش بازار قرار دارد؛ موضوعی که نشان می‌دهد سودآوری بانک‌ها نسبت به وزن آنها در بازار بسیار بالاتر است. در میان ۱۸ بانک بورسی، ۱۳ بانک سودده بوده‌اند.

رتبه سوم سودآوری به صنعت فلزات اساسی با ۲۵۱.۹ همت سود اختصاص دارد که حدود ۱۳.۴ درصد از سود بازار را تشکیل می‌دهد. این صنعت با ۵۵ شرکت دومین صنعت بزرگ بورسی محسوب می‌شود و ۵۱ شرکت آن سودده هستند. سهم این صنعت از ارزش بازار نیز حدود ۱۹.۷ درصد برآورد می‌شود.

در جایگاه چهارم نیز صنعت فرآورده‌های نفتی، کک و سوخت هسته‌ای (پالایشگاهی) قرار دارد که با ۲۵۰.۴ همت سود حدود ۱۳.۳ درصد از سود کل بازار سرمایه را تولید کرده است. این صنعت از معدود گروه‌هایی است که تمام شرکت‌های آن سودده هستند و هر ۱۲ شرکت فعال در این صنعت عملکرد سودآور داشته‌اند.

در رتبه‌های بعدی سودآوری، شرکت‌های چندرشته‌ای صنعتی با ۱۴۰.۸ همت سود قرار دارند که حدود ۷.۵ درصد سود بازار را به خود اختصاص داده‌اند. این صنعت نیز از نظر کیفیت سودآوری وضعیت قابل توجهی دارد، زیرا هر ۹ شرکت فعال در آن سودده هستند.

پس از آن، استخراج کانه‌های فلزی با ۱۰۹.۹ همت سود و سهم ۵.۹ درصدی از سود بازار قرار گرفته است. در این صنعت نیز از میان ۱۹ شرکت فعال، ۱۷ شرکت سودآور بوده‌اند.

صنایع با سودآوری ۲۰ تا ۱۰۰ همتی

در ادامه فهرست صنایع سودآور، شرکت‌های سرمایه‌گذاری با ۸۵.۱ همت سود و سهم ۴.۵ درصدی از سود بازار قرار دارند. این صنعت با ۶۹ شرکت یکی از گسترده‌ترین صنایع بازار است و ۶۲ شرکت آن سودده هستند.

پس از آن، صنعت سیمان، آهک و گچ با ۵۸.۲ همت سود در رتبه هشتم سودآوری قرار گرفته و حدود ۳.۱ درصد از سود بازار را تولید کرده است. در این صنعت نیز ۴۰ شرکت از ۴۳ شرکت فعال سودده هستند.

در گروه صنایع با سود متوسط بازار می‌توان به دارویی‌ها با ۴۰.۴ همت سود، غذایی‌ها با ۳۲.۳ همت، صنعت برق و گاز با ۳۱.۵ همت و خدمات فنی و مهندسی با ۲۷.۵ همت سود اشاره کرد. نکته قابل توجه در صنعت دارو آن است که تمام ۵۲ شرکت این صنعت سودده هستند که نشان‌دهنده ثبات نسبی سودآوری در این بخش است.

در میان صنایع خدماتی نیز فعالیت‌های کمکی به نهادهای مالی، بیمه‌ها و حمل‌ونقل هر کدام بین ۲۳ تا ۲۶ همت سود ثبت کرده‌اند و در مجموع سهم قابل توجهی از سود بازار را به خود اختصاص داده‌اند.

صنایع با سودآوری کمتر از ۲۰ همت

در رده صنایع کوچک‌تر بازار، صنایعی مانند ماشین‌آلات، مخابرات، قند و شکر، ماشین‌آلات برقی، زراعت، انبوه‌سازی و صنعت رایانه هر کدام بین حدود ۹ تا ۱۲ همت سود ثبت کرده‌اند. هرچند سهم این صنایع از سود کل بازار کمتر از یک درصد است، اما در بسیاری از آنها نسبت بالایی از شرکت‌ها سودده هستند که نشان‌دهنده پایداری نسبی سودآوری در این بخش‌هاست.

در سوی دیگر جدول سودآوری، برخی صنایع سهم بسیار محدودی از سود بازار دارند. صنایعی مانند منسوجات، هتل و رستوران، محصولات الکترونیکی، اطلاعات و ارتباطات و استخراج سایر معادن هر کدام کمتر از ۲ همت سود ثبت کرده‌اند و سهم آنها از سود بازار کمتر از ۰.۱ درصد است.

صنایع زیان ده

با این حال، مهم‌ترین نکته در انتهای جدول سودآوری به صنایع زیان‌ده مربوط می‌شود. در میان ۳ صنعت زیان‌ده بورسی، صنعت خودرو و ساخت قطعات با ثبت حدود ۲۷ همت زیان بزرگ‌ترین صنعت زیان‌ده بازار محسوب می‌شود. با وجود آنکه ۳۰ شرکت از ۴۱ شرکت این صنعت سودده بوده‌اند، زیان سنگین چند شرکت بزرگ باعث شده مجموع عملکرد این صنعت منفی شود.

علاوه بر خودرو، صنعت فعالیت‌های فرهنگی و ورزشی نیز حدود یک همت زیان ثبت کرده و تجارت عمده‌فروشی نیز زیان اندکی در حدود ۶ میلیارد تومان گزارش کرده است.

ترکیب سودآوری صنایع بورسی نشان می‌دهد ساختار سود در بازار سرمایه ایران همچنان به شدت تحت تاثیر صنایع بزرگ کالایی و مالی قرار دارد. صنایعی مانند پتروشیمی، فلزات اساسی، پالایشگاهی و معدنی که عمدتاً به قیمت‌های جهانی و نرخ ارز وابسته‌اند، سهم قابل توجهی از سود بازار را تولید می‌کنند. در کنار آنها، بانک‌ها نیز به عنوان یکی از بازیگران اصلی سودسازی در بورس نقش پررنگی ایفا می‌کنند.

به طور کلی بررسی توزیع سود میان صنایع نشان می‌دهد تمرکز سود در بازار سرمایه بالا است و بخش قابل توجهی از سود کل بورس توسط تعداد محدودی از صنایع بزرگ تولید می‌شود؛ موضوعی که نشان‌دهنده نقش تعیین‌کننده صنایع کالایی و مالی در سودآوری شرکت‌های بورسی است.

جدول زیر جزئیات رتبه‌بندی سوآوری صنایع، مجموع سودآوری صنعت (میلیارد تومان)، سهم صنعت از سودآوری کل بازار سهام (درصد)، رتبه ارزش بازار صنعت، سهم ارزش بازار هر صنعت از کل بازار (درصد)، تعداد شرکت‌های فعال در هر صنعت و تعداد شرکت‌های سودساز هر صنعت را نشان می‌دهد.