کمال ابراهیمی کاوری، کارشناس ارشد مناطق آزاد تجاری در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به فلسفه شکل‌گیری مناطق آزاد تجاری، اظهار کرد: مناطق آزاد ایران با هدف تسهیل تجارت، جذب سرمایه‌گذاری خارجی و تحقق توسعه منطقه‌ای تأسیس شدند، اما در شرایط فعلی بسیاری از این مناطق درگیر تله مدیریت دولتی شده‌اند؛ وضعیتی که نه‌تنها مانع رشد اقتصادی واقعی است، بلکه سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی را نیز از ورود به این مناطق منصرف می‌کند.

وی افزود: یکی از مهم‌ترین دلایل بروز این چالش، تمرکز شدید تصمیم‌گیری در ساختارهای بوروکراتیک و دولتی است. به‌جای تدوین سیاست‌های منعطف، بازارمحور و متناسب با نیازهای سرمایه‌گذاران، تصمیم‌ها در سطوح بالای دولتی و بدون تعامل مؤثر با فعالان اقتصادی اتخاذ می‌شود که نتیجه آن کندی اجرا، تضاد سیاست‌ها و عدم انطباق با تحولات بازار است.

این کارشناس ارشد مناطق آزاد تجاری عنوان کرد: تداوم این رویکرد مدیریتی باعث شده مناطق آزاد ایران نقش استراتژیک خود را در زنجیره‌های ارزش جهانی از دست بدهند. در حالی که رقبای منطقه‌ای مانند دوبی و ترکیه با تکیه بر مدیریت حرفه‌ای و اعطای استقلال نسبی به مناطق آزاد، توانسته‌اند سرمایه‌های کلان جذب کنند، مناطق آزاد ایران عمدتاً به کارکردهای داخلی و سیاست‌های کوتاه‌مدت محدود شده‌اند.

ابراهیمی کاوری با اشاره به پیچیدگی فرآیند سرمایه‌گذاری در مناطق آزاد، ادامه داد: تداخل وظایف میان نهادهای دولتی و محدود بودن اختیارات مدیران مناطق آزاد، مسیر سرمایه‌گذاری را طولانی و پرهزینه کرده است. بروکراسی فرساینده، تغییرات مکرر دستورالعمل‌ها و نبود شفافیت، تصویر نامطلوبی از این مناطق در ذهن سرمایه‌گذار ایجاد می‌کند و انگیزه ورود سرمایه را کاهش می‌دهد.

وی بیان کرد: راهکار خروج از این تله مدیریتی، تفویض واقعی اختیارات، تدوین نقشه راه توسعه مستقل و شفاف و تقویت ساختارهای حرفه‌ای در اداره مناطق آزاد است. این مناطق نیازمند مدیریتی هستند که ضمن هماهنگی با سیاست‌های کلان ملی، توان تصمیم‌گیری سریع، انعطاف‌پذیر و مبتنی بر منطق بازار را داشته باشد.

این کارشناس ارشد مناطق آزاد تجاری در پایان خاطرنشان کرد: تا زمانی که مناطق آزاد ایران تحت مدیریت دولتی متمرکز و غیرچابک اداره شوند، تحقق وعده جذب سرمایه‌گذاری و دستیابی به توسعه پایدار، در عمل فراتر از شعار نخواهد رفت.