به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، محسن رفیق‌دوست، از اعضای پیشین حزب موتلفه اسلامی و رئیس پیشین بنیاد مستضعفان در خاطرات خود در این باره توضیحاتی داده و نوشته است: «زمانی که به بنیاد رفتم، مدت زیادی از پایان جنگ نگذشته بود. در مقطع بعد از جنگ حرف‌ها و بحث‌های زیادی در مورد مسائل اقتصادی در جامعه پخش می‌شد. یادم هست، نرخ دولتی دلار که از سال‌های اول انقلاب تا آن روز ۷ تومان بود تا قبل از پذیرش قطع‌نامه ۵۹۸ در بازار آزاد به ۱۲۰ تومان رسید، که بعد از قطع‌نامه یک‌مرتبه به ۳۵ تومان سقوط کرد؛ عده‌ای ورشکست شدند و چند نفر هم در این رابطه سکته کردند. معروف بود در بهشت‌ زهرا قطعه‌ای به شماره ۵۹۸ درست شده. هرچند که عده‌ای همان موقع دلار ۳۵ تومانی را خریدند و بعد از ۵-۶ ماه که باز به همان ۱۲۰ تومان رسید، فروختند و سودهای هنگفتی بردند.

آن موقع صحبت عوض کردن واحد پول هم شد، ولی در واقع ارزش پول ملی همانی بود که در دست مردم می‌چرخید و با دلار ۱۲۰ تومان برابری می‌کرد، نه با دلاری که بانک مرکزی به نرخ ۷ تومان می‌فروخت […] من با ماموریت کمک به دولت – که خواست مقام معظم رهبری بود، وارد شدم و بازار سیاه آهن‌آلات و بعضی مواد غذایی را شکستم. این کار تا زمانی که آقای‌هاشمی رئیس‌جمهور بود، حتی تا زمان آقای خاتمی ادامه داشت. هرجا که احتیاج بود در بازار شوک مثبت وارد شود، از بنیاد استفاده می‌کردند. سازمان بازرگانی بنیاد معمولا برای مبارزه با بازار سیاه کالا، با ارز آزاد کالا وارد می‌کرد.»

 یحیی آل‌اسحاق، وزیر پیشین بازرگانی که زمانی بر صندلی ریاست اتاق بازرگانی نیز تکیه زده است نیز سال ۱۳۹۴ در زمان پذیرش برجام در گفتگویی با روزنامه شرق توضیحاتی در این زمینه داده و گفته بود: «قطعه‌ی ٥٩٨ بهشت‌زهراست که جمع کثیری از ورشکسته‌ها و سکته‌کرده‌های اقتصادی آن‌جا خوابیده‌اند. سال‌ها پیش بعد از شرایط جنگ به‌یک‌باره تجارت و واردات آزاد شد و خیلی‌ها نتوانستند با تغییر قیمت‌ها بدهی‌های خود را بدهند.»

ریزش قیمت‌ها پایدار است؟

تجربه پذیرش قطعنامه ۵۹۸ و سپس تجربه پذیرش برجام که هر دو به شوک کاهشی در بازار منجر شد نشان از آن دارد که احتمال بازگشت قیمت‌ها به پیش از ریزش وجود دارد اما آهنگ رشد بی‌تردید بسیار کند خواهد شد.

اقتصاد ایران یکی از باثبات‌ترین دوره‌های خود را در فاصله پذیرش برجام تا خروج آمریکا از برجام تجربه کرده و این ثبات می‌تواند تکرار شود. در شرایط فعلی ریزش ۳۵ هزار تومانی قیمت دلار، ریزش دسته جمعی قیمت سایر ارزها و طلا و سکه در بازار را سبب شده است. حالا این احتمال وجود دارد که عقب‌نشینی قیمت‌ها با قطعی شدن توافق در روز جمعه ۲۹ خرداد تشدید شود اما نباید از نظر دور داشت که تورم ریالی در اقتصاد ایران بالاست و موتور تولید تورم نیز کسری بودجه و بی‌انضباطی مالی است. به این ترتیب با کاهش فشار سیاسی و ژئوپلیتیک بر اقتصاد ایران ، نمی‌توان انتظار حداحافظی با تورم را داشت. شاید اصلاحات اقتصادی و خاموش کردن موتور تولید تورم با کاهش کسری بودجه در میان‌مدت بتواند اقتصاد را از دور باطلی که در آن گرفتار شده رها کند.

 مشروح این گزارش را اینجا بخوانید. 

223223