به گزارش خبرآنلاین: این گزارش مروری کوتاه بر چند خبر و گفت‌وگوی منتشرشده در گروه اجتماعی خبرگزاری خبرآنلاین است؛ از تحلیل شایعات پس از زلزله پردیس و چالش‌های آموزش مجازی در ایران تا بررسی تحولات اجتماعی جامعه ایرانی و رکوردشکنی یک راهنمای شرپای نپالی در صعود به اورست.

شایعات پس از زلزله پردیس؛ توضیح یک زلزله‌شناس

پس از زمین‌لرزه ۴.۶ ریشتری شامگاه ۲۲ اردیبهشت در حوالی پردیس که در تهران و شهرهای اطراف نیز احساس شد، شایعاتی در شبکه‌های اجتماعی درباره آزمایش هسته‌ای، تست موشکی یا انفجارهای زیرزمینی منتشر شد. مهدی زارع، استاد پژوهشکده بین‌المللی زلزله‌شناسی، می‌گوید فضای روانی جامعه در شرایط تنش‌های امنیتی می‌تواند باعث شود رخدادهای طبیعی به‌سرعت با روایت‌های نظامی یا امنیتی تفسیر شوند.

او تأکید می‌کند چنین ادعاهایی از نظر علمی پایه‌ای ندارد؛ زیرا داده‌های لرزه‌نگاری به‌وضوح تفاوت میان انفجار و زمین‌لرزه طبیعی را نشان می‌دهد و اگر رخداد غیرعادی وجود داشت، ایستگاه‌های لرزه‌نگاری آن را ثبت می‌کردند. زارع همچنین ارتباط دادن زلزله به بمباران یا فعالیت‌های انسانی را رد می‌کند و توضیح می‌دهد انرژی آزادشده در زمین‌لرزه‌ها بسیار بیشتر از انفجارهای متعارف است و گسل‌ها بر اثر فرایندهای بلندمدت زمین‌ساختی فعال می‌شوند. به گفته او، نقش شبکه‌های اجتماعی و تأخیر در اطلاع‌رسانی علمی از عوامل مهم گسترش شایعات است.

آموزش مجازی و نگرانی از کاهش کیفیت آموزش

محمدرضا نیک‌نژاد، کارشناس آموزش، می‌گوید تداوم تعطیلی مدارس و گسترش آموزش مجازی نشان می‌دهد آموزش در ایران به‌تدریج از اولویت خارج شده است. به گفته او، در سال‌های اخیر با هر بحران از آلودگی هوا و کمبود انرژی گرفته تا مسائل امنیتی، نخستین تصمیم تعطیلی مدارس و انتقال آموزش به فضای مجازی بوده است.

او معتقد است حتی در کشورهای پیشرفته نیز آموزش مجازی باعث افت مهارت‌های پایه شده و در ایران با زیرساخت‌های محدود این مشکل شدیدتر است. به گفته نیک‌نژاد، حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد آموزش مجازی در عمل کارایی لازم را ندارد و بسیاری از دانش‌آموزان صرفاً حضور خود را ثبت می‌کنند. او همچنین هشدار می‌دهد آموزش مجازی به‌تدریج از یک راه‌حل اضطراری به سیاستی دائمی تبدیل می‌شود، زیرا برای دولت گزینه‌ای کم‌هزینه‌تر است. این روند به گفته او شکاف آموزشی میان طبقات اجتماعی را نیز عمیق‌تر کرده است.

جامعه ایرانی در مسیر «خود خلاق»

مهرداد ناظری، جامعه‌شناس، معتقد است مجموعه بحران‌های سال ۱۴۰۴ از جنگ و اعتراضات تا تجربه‌های گسترده مرگ و ناامنی، جامعه ایران را وارد مرحله‌ای تازه کرده است. او سه تحول اصلی را در این روند مطرح می‌کند: افزایش همگرایی اجتماعی بر اثر تجربه مشترک بحران، شکل‌گیری وضعیتی که آن را «لبخندهای ترک‌خورده» می‌نامد و بیانگر حضور اجتماعی همراه با خستگی روانی است، و در نهایت رسیدن به «فضیلت درد».

به گفته ناظری، جامعه می‌تواند از دل رنج به آگاهی برسد و همین فرایند ممکن است به شکل‌گیری «خود خلاق جمعی» منجر شود؛ وضعیتی که در آن کنش‌های اجتماعی تازه‌ای شکل می‌گیرد. او همچنین آینده ایران را در قالب گذار از ساختاری «ماکرو–مکانیک» به «میکرو–ارگانیک» توصیف می‌کند؛ نظمی که در آن آگاهی عمومی، شبکه‌های اجتماعی و کنش‌های خرد اهمیت بیشتری دارند.

رکوردشکنی شرپای نپالی در اورست

«کامی ریتا» راهنمای ۵۶ ساله نپالی توانست برای سی‌ودومین بار به قله اورست صعود کند و رکورد جهانی بیشترین صعود به بلندترین قله جهان را که پیش‌تر نیز در اختیار خود داشت، ارتقا دهد. او هنگام هدایت گروهی از کوهنوردان خارجی به قله ۸۸۴۹ متری اورست رسید و اداره گردشگری نپال این موفقیت را یک «نقطه عطف تاریخی» توصیف کرد.

کامی ریتا نخستین بار در سال ۱۹۹۴ به اورست صعود کرد و از آن زمان تقریباً هر سال این مسیر را پیموده است. در همین فصل صعود، «لاخپا شرپا» ۵۲ ساله نیز یازدهمین صعود خود به اورست را ثبت کرد و رکورد بیشترین صعود زنان را در اختیار دارد. راهنمایی کوهنوردان خارجی یکی از مهم‌ترین منابع درآمد برای شرپاهای منطقه سولوخومبو در نپال به شمار می‌رود؛ منطقه‌ای که کوه اورست در آن قرار دارد.

۲۳۳۲۳۳