فرارو نوشت: اگرچه تغییرات سهمیه سوخت از روز نخست فروردین کلید خورد اما به دلیل قطعی‌ اینترنت، شرایط جنگی و تعطیلات نوروزی امکان دارد خیلی‌ها از جزئیات ماجرا خبر نداشته باشند. حالا با عبور از تعطیلات و مواجهه مستقیم با محدودیت‌های جدید در هنگام سوخت‌گیری، بهتر می‌توانیم تغییرات ساختاری سامانه هوشمند سوخت را بررسی کنیم و بفهمیم چطور روی سهمیه کارت سوخت و قیمت بنزین هر خانوار اثر می‌گذارند.

یکی از مهم‌ترین تغییراتی که شاید هنوز مالکان خودرو به آن عادت نکرده‌اند، بازنگری در سقف ذخیره بنزین است. تا سال گذشته، روال بر این بود که رانندگان می‌توانستند سهمیه بنزین خود را تا ۹ ماه در کارت سوخت شخصی‌شان ذخیره کنند. این یک حق قانونی بود که باعث می‌شد رانندگان در سفرهای طولانی یا شرایط خاص، دغدغه‌ای بابت اتمام سهمیه نداشته باشند.

این بازه زمانی که سال گذشته یک‌مرتبه به ۶ ماه کاهش پیدا کرده بود، از اول سال ۱۴۰۵ دوباره محدود شد و به ۳ ماه رسید. تغییرات جدید باعث می‌شود رانندگان فرصت کمتری برای استفاده از سهمیه خود داشته باشند.

در مدل جدید مدیریت سهمیه کارت سوخت، هر راننده نهایتاً مجاز به ذخیره ۱۸۰ لیتر بنزین در کارت سوخت است. به محض اینکه میزان بنزین ذخیره شده در کارت سوخت شما به این سقف برسد، شارژ سهمیه جدید متوقف خواهد شد و تا زمانی که بخشی از آن را مصرف نکنید، سهمیه جدید ماهانه به کارت شما واریز نخواهد شد.

کاهش سهمیه بنزین ۳۰۰۰ تومانی؛ جزئیات سهمیه دوم در سال ۱۴۰۵

بنزین ۱۵۰۰ تومانی، همان سهمیه دولتی است که در کارت سوخت شخصی شارژ می‌شود. نرخ دوم سوخت را به اسم بنزین ۳۰۰۰ تومانی می‌شناسیم و از پارسال هم پای بنزین ۵۰۰۰ تومانی به جایگاه‌ها و پمپ‌بنزین‌ها باز شد.

بسیاری از رانندگان خاطرجمع بودند که پس از اتمام ۶۰ لیتر سهمیه ۱۵۰۰ تومانی، ماهیانه ۱۰۰ لیتر بنزین با نرخ آزاد (۳۰۰۰ تومانی) نیز به کارت سوخت واریز می‌شود اما از ابتدای سال ۱۴۰۵، این محاسبات تغییر کرده است. سهمیه دوم بنزین خودروهای شخصی حالا کاهش پیدا کرده تا قدرت مانور رانندگان در استفاده از بنزین نرخ دوم محدود شود.

علت تغییر سهمیه سوخت اردیبهشت ۱۴۰۵ و محدودیت‌های جدید

دولت و شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی هدف از این تغییرات را مدیریت مصرف و جلوگیری از قاچاق یا مصرف بی‌رویه می‌دانند. از نگاه آنها چنین سیاست‌هایی باعث می‌شود سوخت بیشتر از قبل حکم یک کالای جاری را پیدا کند.

محدود کردن سقف ذخیره بنزین به ۳ ماه و کاهش سهمیه بنزین ۳۰۰۰ تومانی به ۷۰ لیتر، ابزاری است تا رانندگان مجبور به استفاده مستقیم و به‌موقع از سهمیه شوند. رانندگانی که سهمیه خود را مصرف نکنند عملاً آن را به سیستم برمی‌گردانند.

جدول تغییرات سهمیه کارت سوخت خودروها در سال ۱۴۰۵

جدول زیر کمک می‌کند تغییرات سهمیه بنزین کارت سوخت را بهتر درک کنید. تغییرات اعمال شده از ابتدای امسال بخش‌های مختلفی از ناوگان حمل‌ونقل را تحت تأثیر قرار داده است:

تأثیر محدودیت سهمیه کارت سوخت بر رانندگان وانت و تاکسی

کاهش سهمیه بنزین آزاد از ۱۰۰ لیتر به ۷۰ لیتر برای خودروهای شخصی، به احتمال زیاد خیلی به چشم نمی‌آید اما رانندگانی که عادت داشتند برای ترددهای روزانه یا سفرهای بین‌شهری به بنزین ۳۰۰۰ تومانی تکیه کنند حالا با کسری ۳۰ لیتری مواجه هستند.

این اتفاق باعث می‌شود گروهی سریع‌تر از قبل به نرخ سوم سوخت یا همان بنزین ۵۰۰۰ تومانی نیاز پیدا کنند. وضعیت برای خودروهای دوگانه‌سوز و وانت‌ها حساس‌تر است. کاهش سهمیه این خودروها می‌تواند مستقیماً بر هزینه‌های حمل‌ونقل بار و مسافر اثر بگذارد. اگر یک راننده وانت، بنزین کمتری دریافت کند یا باید هزینه‌های خود را افزایش دهد یا بهره‌وری خود را با سوخت‌گیری‌های مکرر و مدیریت‌شده بالا ببرد.

راهنمای مراجعه به جایگاه؛ چگونه در اردیبهشت ۱۴۰۵ بنزین بزنیم؟

با توجه به شرایط جدید، رانندگان دیگر نمی‌توانند مانند گذشته «بی‌خیال» کارت سوخت خود باشند. اینجا چند نکته کلیدی برای مدیریت شرایط فعلی وجود دارد:

استفاده متناوب از سهمیه: پس از کاهش سقف ذخیره‌سازی بنزین در کارت سوخت به ۳ ماه ذخیره و اعمال محدودیت ۱۸۰ لیتری، بهتر است سهمیه ماهانه خود را استفاده کنید و اجازه ندهید سهمیه به سقف ۱۸۰ لیتر برسد چون در صورت رسیدن به این عدد، سهمیه جدید سوخت به کارت شما واریز نمی‌شود.

مدیریت نرخ آزاد: حالا که سهمیه ۳۰۰۰ تومانی به ۷۰ لیتر کاهش پیدا کرده برای سفرهای طولانی‌تر حتماً پیش‌بینی هزینه‌های بنزین ۵۰۰۰ تومانی را داشته باشید و بودجه‌بندی خود را تغییر دهید.

مقایسه هزینه بنزین ۱۵۰۰ تومانی، ۳۰۰۰ تومانی و ۵۰۰۰ تومانی

اختلاف قیمت بنزین ۱۵۰۰، ۳۰۰۰ و ۵۰۰۰ تومانی در نگاه اول ناچیز به نظر می‌رسد اما وقتی این اعداد را در حجم یک باک ۳۰ لیتری ضرب کنیم، بهتر می‌توان موقعیت را درک کرد. به‌خصوص اینکه با کاهش سهمیه آزاد (۳۰۰۰ تومانی) و محدودیت‌های ذخیره‌سازی، شما ناگزیر هستید سریع‌تر از گذشته سراغ نرخ سوم بنزین بروید. در جدول زیر هزینه نهایی پر کردن یک باک با گنجایش ۳۰ لیتر را بر اساس نرخ‌های موجود مقایسه کرده‌ایم.

هزینه پر کردن یک باک ۳۰ لیتری در سال ۱۴۰۵

آیا بنزین در سال ۱۴۰۵ گران‌تر می‌شود؟

جدول بالا نشان می‌دهد هزینه سوخت‌گیری پس از اتمام سهمیه ۱۵۰۰ تومانی، دو برابر خواهد شد. وقتی به مرحله سوم یعنی جایی که به دلیل اتمام سهمیه‌ها (چه دولتی و چه آزاد) باید با بنزین ۵۰۰۰ تومانی کنار بیایید، هزینه یک باک ۳۰ لیتری نسبت به حالت سهمیه‌ای، بیش از سه برابر (۳۳۳ درصد) افزایش پیدا می‌کند.

برای راننده‌ای که ماهانه چند بار به جایگاه سوخت مراجعه می‌کند، چنین اختلاف قیمتی می‌تواند در پایان ماه هزینه‌های جاری خودرو را به شکل چشمگیری افزایش دهد. از همه مهمتر اینکه اجرای هم‌زمان کاهش سهمیه بنزین ۳۰۰۰ تومانی و کاهش سقف ذخیره کارت سوخت نشان می‌دهد دولت قرار نیست از تلاش برای اصلاح قیمت بنزین دست بردارد!