به گزارش خبرنگار مهر، امروز سه‌شنبه ۹ دی ۱۴۰۴، بازار سرمایه یکی از سخت‌ترین روزهای خود در سال جاری را تجربه می‌کند. در حالی که فعالان بازار سهام همچنان درگیر تحلیل‌های تکنیکال و محاسبه ریسک‌های سیستماتیک بودند، فشار فروش سنگین تمام نقشه‌های تکنیکالیست‌ها را نقش بر آب کرد. بازار امروز نه تنها تحت تأثیر متغیرهای اقتصادی بود، بلکه سایه سنگین تصمیمات سیاسی و تغییرات مدیریتی کلان نیز بر سر تالار شیشه‌ای احساس می‌شود.

واکنش هیجانی بورس به سراب اصلاح ارزی

ریزش سنگین شاخص‌ها در معاملات امروز، در واقع پس‌لرزه و ادامه روند نزولی بود که از روز گذشته آغاز شده است. به نظر می‌رسد هم‌زمانی افت قیمت‌ها در بازارهای جهانی با عقب‌نشینی نرخ دلار در بازار آزاد، جو روانی منفی را بر تالار شیشه‌ای حاکم کرده است. اما نکته حائز اهمیت و مغفول مانده در تحلیل معامله‌گران این است که اگرچه دلار آزاد وارد فاز اصلاحی شده، اما «دلار حواله» که مبنای واقعی عملیات ارزی و سودآوری شرکت‌های بورسی است، اصلاح یا کاهش قابل توجهی را تجربه نکرده و در محدوده‌های قبلی تثبیت شده است. بنابراین، واکنش منفی شدید سهامداران به کاهش نرخ ارز غیررسمی، در شرایطی که نرخ مؤثر بر درآمدزایی بنگاه‌ها دست‌نخورده باقی مانده، نشان‌دهنده خطای محاسباتی بازار و غلبه هیجان فروش بر منطق اقتصادی است.

تأیید تغییر سکاندار میرداماد؛ بازگشت همتی برای مهار تورم

در حالی که بازار سرمایه روزی پرنوسان را پشت سر می‌گذارد، اخبار حوزه پولی و بانکی نیز به نقطه عطف خود رسید. روز گذشته پس از ساعت‌ها گمانه‌زنی و تکذیب اولیه استعفای محمدرضا فرزین و انتشار تصاویر جلسات عادی وی، سرانجام سید مهدی طباطبایی، معاون ارتباطات دفتر رئیس‌جمهور، با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی ایکس و استفاده از هشتگ‌های معنادار، رسماً از سپردن کلید ساختمان میرداماد به عبدالناصر همتی خبر داد. این خبر بلافاصله با واکنش مصطفی قمری‌وفا، مدیر روابط عمومی بانک مرکزی همراه شد که با بازنشر پیام مذکور و آرزوی توفیق برای مسئولان، تلویحاً اما قطعی پایان دوره ریاست فرزین را تأیید کرد. نکته قابل تأمل در این جابه‌جایی آن است که عبدالناصر همتی کمتر از یک سال پیش در کسوت وزیر اقتصاد، دقیقاً به دلیل «ناتوانی در کنترل بازار» و «جهش قیمت دلار و سکه در پاییز و زمستان ۱۴۰۳» با استیضاح نمایندگان مجلس از قطار دولت پیاده شده بود؛ حال دولت همان چهره‌ای را که منتقدان سیاست‌هایش را عامل گرانی می‌دانستند، با مأموریت متناقض «مهار تورم و کنترل نرخ ارز» به ریاست بانک مرکزی منصوب کرده است.

زلزله ۱۰۰ هزار واحدی در تالار شیشه‌ای

بررسی تابلوهای معاملاتی نشان می‌دهد که در جریان معاملات امروز، شاخص کل بورس اوراق بهادار تهران با کاهشی چشمگیر معادل ۱۰۴,۹۸۳.۴۲ واحد مواجه شد. این افت سنگین باعث شد تا دماسنج اصلی بازار سرمایه با عقب‌نشینی ۲.۵۵ درصد نسبت به روز گذشته، در ارتفاع ۴,۰۱۸,۶۴۳.۵۵ واحد آرام گیرد.

این روند نزولی تنها محدود به شاخص کل نبود؛ شاخص کل هم‌وزن نیز که نشان‌دهنده وضعیت کلی شرکت‌های کوچک و متوسط بازار است، با کاهشی معادل ۲۴,۴۱۶.۸۷ واحد روبرو شد. این نماگر با ثبت افت ۲.۱۵ درصد، در عدد ۱,۱۰۸,۷۷۴.۲۱ واحد ایستاد که نشان می‌دهد فشار فروش در کلیت بازار توزیع شده و تنها مختص به نمادهای شاخص‌ساز نبوده است.

در سمت دیگر، شاخص قیمت (وزنی-ارزشی) نیز با کاهش ۱۸,۴۵۳.۴۹ واحدی به رقم ۷۰۶,۳۷۸.۰۶ واحد رسید. همچنین شاخص آزاد شناور که بخشی از سهام قابل معامله شرکت‌ها را نمایندگی می‌کند، با ریزش ۱۲۶,۶۴۲.۹۶ واحدی مواجه شد و در سطح ۵,۰۳۶,۵۵۶.۵۸ واحد قرار گرفت.

وضعیت ارزش و حجم معاملات در بورس

ارزش بازار بورس تهران به رقم ۱۲۰,۴۳۳,۸۷۳.۶۴۵ میلیارد ریال رسید. معامله‌گران در بورس تهران بیش از ۲۳.۱۸۲ میلیارد برگه سهم و حق تقدم را در قالب ۴۷۰,۶۳۲ نوبت معاملاتی دست به دست کردند که ارزش این مبادلات بالغ بر ۱۰۳,۰۹۶.۴۹۲ میلیارد ریال بود.

نمادهای تأثیرگذار و قرمزپوشی بزرگان

نگاهی به جزئیات معاملات نشان می‌دهد که نمادهای بزرگ و کالایی بازار بیشترین نقش را در افت شاخص ایفا کردند. نماد «فملی» (ملی صنایع مس ایران) با تأثیر منفی ۱۰,۸۶۰.۹۵ واحد، بیشترین نقش کاهنده را بر شاخص کل داشت. پس از آن نماد «فارس» با تأثیر منفی ۱۰,۶۷۷.۴۳ واحد و «فولاد» (فولاد مبارکه اصفهان) با تأثیر منفی ۶,۲۰۶.۲۶ واحد در رتبه‌های بعدی قرار گرفتند.

سایر نمادهای بزرگ همچون «وبملت»، «شپنا»، «نوری» و «وغدیر» نیز با معاملات منفی خود، فشار مضاعفی بر نماگر اصلی بازار وارد کردند و همگی در سمت سرخ‌پوش بازار ایستادند.

صدرنشینی «نماد» و «اروند» در تعداد معاملات

یکی از نکات حائز اهمیت در گزارش امروز، بررسی نمادهای پر تراکنش بر اساس تعداد دفعات معامله است. برخلاف روال معمول که گاهی حجم معاملات معیار قرار می‌گیرد، امروز نماد «نماد» (گروه مالی نماد غدیر) با ثبت ۱۳۸,۹۲۱ نوبت معاملاتی، رکورددار بیشترین تعداد معامله در بورس تهران بود. قیمت پایانی این نماد با ۲.۸۲ درصد افزایش به ۳,۳۱۴ ریال رسید.

در رتبه دوم، نماد «اروند» (پتروشیمی اروند) قرار گرفت که سهامداران در آن ۴۱,۴۶۳ نوبت معامله ثبت کردند. قیمت این نماد با ۲.۹۹ درصد افزایش تا سقف مجاز روزانه پیش رفت و به ۴۴,۷۴۰ ریال رسید که نشان‌دهنده اقبال خریداران به این سهم در بازار منفی امروز بود.

بانک تجارت با نماد «وتجارت» نیز با ۲۷,۰۷۷ نوبت معاملاتی در جایگاه سوم پر تراکنش‌ها ایستاد، هرچند قیمت آن با ۲.۹۵ درصد کاهش به ۵۶۰ ریال رسید. نمادهای «فملی»، «وبملت»، «شبندر» و «فولاد» نیز در رتبه‌های بعدی از نظر تعداد دفعات معامله قرار گرفتند.

عقب‌نشینی آیفکس در فرابورس

بازار فرابورس ایران نیز امروز هم‌راستا با بورس تهران، روزی منفی را پشت سر گذاشت. شاخص کل فرابورس (آیفکس) با کاهش ۸۱۵.۸۷ واحدی، معادل ۲.۳۸ درصد افت کرد و در ارتفاع ۳۳,۴۰۱.۰۳ واحد قرار گرفت.

شاخص کل هم‌وزن فرابورس نیز با کاهش ۴,۰۴۳.۵۴ واحدی به رقم ۱۸۷,۷۱۱.۴۲ واحد رسید. ارزش بازار اول و دوم فرابورس به ۱۸,۴۰۶,۷۸۵.۹۳۱ میلیارد ریال و ارزش بازار پایه به ۴,۱۶۵,۱۷۲.۸۲۰ میلیارد ریال بالغ شد. معامله‌گران در فرابورس بیش از ۳.۳۸۶ میلیارد برگه سهم را در قالب ۱۷۱,۶۵۱ نوبت معاملاتی و به ارزش ۳۶,۳۸۱.۶۳۴ میلیارد ریال معامله کردند.

نمادهای پیشران در فرابورس

در بازار فرابورس، نمادهای پتروشیمی و صنعتی بیشترین تأثیر منفی را داشتند. نماد «آریا» (پلیمر آریا ساسول) با تأثیر منفی ۷۷.۹۵ واحد، «مارون» با ۷۷.۱۸ واحد و «کگهر» با ۶۲.۵۸ واحد کاهش، بیشترین نقش را در افت آیفکس ایفا کردند.

از نظر تعداد دفعات معامله در فرابورس، نماد «کیمازی» (کیمیا کالای رازی) با ثبت ۶۵,۱۷۷ نوبت معاملاتی در صدر قرار گرفت و قیمت آن با ۲.۹۸ درصد رشد به ۳۶,۳۰۰ ریال رسید. پس از آن، نماد «بانیان» با ۶,۴۱۲ معامله و «شرانل» با ۳,۲۱۶ معامله در رتبه‌های بعدی پر تراکنش‌ترین‌های فرابورس جای گرفتند.