• تماس با ما
  • درباره ما
برای اقتصاد

رسانه خبری برای اقتصاد

نوع و آمار را وارد کنید برای جستجو

  • اقتصاد ایران
    • اقتصادی
    • صنعت خودرو سازی و بازار خودرو
    • صنعت، معدن و تجارت
    • کشاورزی و صنایع غذایی
    • بانک و بیمه
    • معیشت مردم و بازنشستگان
    • نفت و پتروشیمی
    • اخبار اقتصادی استان ها
    • اقتصاد حمل و نقل و گردشگری
  • اقتصاد جهان
    • طلا و ارز
    • ارزدیجیتال
    • استارتاپ ها
    • اخبار بین الملل
  • ورزشی
  • بورس، سهام و فارکس
  • پزشکی، سلامت و زیبایی
  • دانش و فناوری
  • سایر اخبار
    • کار، اشتغال و تعاون
    • شهر، مسکن و عمران
    • حقوقی و قضایی
    • سیاسی، فرهنگی و اجتماعی
روایتی از «چو ایران نباشد تن من مباد»
فرهنگی، اجتماعی و سیاسی

روایتی از «چو ایران نباشد تن من مباد»

بیت «چو ایران نباشد تن من مباد/ بدین بوم و بر زنده یک تن مباد» شهرت عام و خاص دارد. بیتی که در هیچ یک از نسخه‌های شاهنامه به این ترتیب نیامده است؛ این بیت را شاعری ملی‌گرا در بحبوحه جنگ جهانی دوم به این شکل منتشر کرد و شهرت عام یافت.
خبر آنلاین
کد خبر :66070 اسفند 21, 1404
چاپ
0 نظر

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، ایسنا نوشت: اگر از مردم بخواهیم بیتی از فردوسی را برایمان بخوانند، احتمالاً خواهند گفت «چو ایران نباشد تن من مباد/ بدین بوم و بر زنده یک تن مباد/همه سر به سر تن به کشتن دهیم/ از آن به که کشور به دشمن دهیم». این دو بیت از مشهورترین ابیات منسوب به «شاهنامه» و «فردوسی» هستند؛ در واقع ماحصل تحریفی آگاهانه برای ایجاد شور ملی که اولین بار  در دهه ۱۳۲۰ زمانی که ایران در اشغال متفقین بود منتشر شد.

زنده‌یاد ابوالفضل خطیبی، شاهنامه‌شناس مطرح، این دو بیت را «بسیار باشگوه و استوار و پر از شور میهن‌پرستانه خوانده بود که به لحاظ ملی‌گرایی اهمیت بسیار دارد. او گفته بود: اگر این دو بیت را به همین ترتیب در نظر بگیریم، در هیچ‌کدام از نسخه‌ها و چاپ‌های شاهنامه، متقدم یا متأخر، معتبر یا نامعتبر وجود ندارد. چنین نیست ‌که اول «چو ایران نباشد تن من مباد» بیاید، بعد «بدین بوم و بر زنده یک تن مباد» بعد هم «اگر سر به سر تن به کشتن دهیم». اما این چهار مصراع چگونه ساخته شده است؟ درباره مصرع‌ها که نگاه کنیم، می‌بینیم غیر از یک مصرع، سه مصرع دیگر سرودۀ فردوسی است و صاحب‌ذوقی از دو جای مختلف، مصرع‌هایی را از «شاهنامه» انتخاب کرده و به این شکل پشت‌سر هم گذاشته و بعد در سراسر ایران پخش شده است. مصرع اول «چو ایران نباشد تن من مباد» سرودۀ فردوسی است منتها با کمی تغییر. این مصرع به صورتِ «نباشد به ایران تن من مباد» در داستان رستم و سهراب دیده می‌شود. مصرع دوم، یعنی «بدین بوم و بر زنده یک تن مباد» در هیچ جای شاهنامه نیست و سروده شخصی است که این بیت‌ها را به این شکل پشت سر هم قرار داده است. 

 اما او در «سرگذشت یک شعر» که در مجله بخارا منتشر شده نوشته است: سراینده مصرع دوم و ترتیب‌دهنده مصرع‌ها، احتمالاً حبیب‌الله نوبخت شیرازی، نمایندۀ مجلس است که بسیار ملی‌گرا بوده است. او شاعر بسیار خوش‌ذوق و بااستعدادی بود و منظومه‌ای به نام «پهلوی‌نامه» دارد که شامل ۱۰۰ هزار بیت است، از شاهنامه هم بیشتر و نسخۀ آن در کتابخانه ملی هست.

خطیبی همچنین درباره بیت «همه سر به سر تن به کشتن دهیم/ از آن به که کشور به دشمن دهیم» گفته بود که این بیت از جای دیگر شاهنامه است و جالب آن‌که اصلا این بیت مربوط به ایرانیان نیست؛ زمانی که رستم به سراپرده افراسیاب هجوم می‌برد، افراسیاب فرار می‌کند، سرداران و پهلوانان به افراسیاب می‌گویند چرا ترسیده‌ای و باید مقاومت و از شهر و کشور و مردمان خود دفاع کنیم. این بیت از زبان پهلوانان تورانی به افراسیاب است و دشمن در این بیت یعنی «ایران». آن‌ها می‌گویند بهتر است خودمان کشته شویم تا این‌که فرار کنیم و کشور را به ایرانیان بدهیم.

 او همچنین گفته بود: اولین بار این بیت‌ها با این ترتیب در برهه‌ای از جنگ جهانی دوم که ایران دست اشغال‌گران بوده، در لوگو نشریۀ «ایران ما» درج می‌شود و از همان‌جا در سراسر ایران معروف می‌شود؛ در واقع هدف این بوده که با خواندن این بیت‌ها ایرانیان تشویق شوند و شور ملی‌شان علیه اشغالگری متفقین در جنگ جهانی دوم به جنبش دربیاید. نشریۀ «ایران ما» یکشنبه، ۲۳ خرداد ۱۳۲۲ منتشر شد: «چون ایران نباشد، تن من مباد» در یک طرف آمده و طرف دیگر «اگر کشت خواهد تو را روزگار/ چه نیکوتر از مرگ در کارزار» که نشان می‌دهد در آن مقطع هم هنوز این دو بیت پشت‌سر هم جا نیفتاده است. و بعدها دو بیت را پشت هم آورده‌اند. نشریۀ «ایران ما» ناشر افکار حزب پیکار بوده است. پس از آن، ابیات یادشده همراه با چند بیت ملی‌گرایانۀ دیگر با عنوان «مرگ یا وطن» در مجلۀ «آینده» به سردبیری دکتر محمود افشار یزدی منتشر شد:

هنر نزد ایرانیان است و بس / ندارند شیر ژیان را به کس

همه یکدلانند و یزدان‌شناس / به گیتی ندارند در دل هراس

چو ایران نباشد تن من مباد / بر این بوم و بر زنده یک تن مباد

همه سر به سر تن به کشتن دهیم / از آن به که کشور به دشمن دهیم

چنین گفت موبد که مردن به نام / به از زنده، دشمن بدو شادکام

 اگر کشت خواهد همی روزگار / چه نیکوتر از مرگ در کارزار

59243

هیچ نظر! یکی از اولین.

دیدگاهتان را بنویسید لغو پاسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پست های مرتبط

  • مرگ خبرنگار/ نگاهی به ماجرای اخراج خبرنگاران و نمایشنامه‌ی مرگ فروشندهاکبر منتجبی
  • پردیس «ملت» خانه نوزدهمین جشنواره «سینماحقیقت» شد
  • سن فقط یه عدده… اگر حسابت پُر باشه!/ «دیازپام»؛ کمدی جدید سینما
  • چرا شنیده شدن صدای زن هنوز «اتفاق» محسوب می‌شود؟علیرضا سپهوند
  • نامواره‌ای که می‌ماند؛ جشنواره جهانی فیلم فجر لوگوی اختصاصی گرفت
  • افتتاحیه‌ای با حضور رویا میرعلمی، مجتبی پیرزاده و سروش جمشیدی/ جشنواره بین‌المللی تئاتر کوتاه کیش افتتاح شد
  • جزئیات مراسم تشییع آیت‌الله شفیعی در اهواز اعلام شد
  • معاون حوزه‌های علمیه کشور: ولایت فقیه کارآمدترین نظام حکمرانی در جهان است
  • یونسکو اعیاد فطر و قربان را به رسمیت شناخت
  • بازگشت پدیده‌های موسیقی جهان به استیج ایالات متحده پس از چهار سال غیبت/ گروه بی‌تی‌اس در نبرد غول‌ها برای تصاحب عنوان هنرمند سال
  • آغاز رسمی فعالیت عمارتِ خیابان سمیه

پربازدیدترین اخبار

دارندگان خودرو حتما بخوانند/ نرخ بنزین و سهمیه‌ها از ۱۵ آذر چگونه است؟/ کارت سوخت برای کدام خودروها دیگر صادر نمی‌شود؟

دارندگان خودرو حتما بخوانند/ نرخ بنزین و سهمیه‌ها از ۱۵ آذر چگونه است؟/ کارت سوخت برای کدام خودروها دیگر صادر نمی‌شود؟

کشنده ولوو FH؛ راهنمای کامل مشخصات، مقایسه مدل‌ها و انتخاب کاربری

کشنده ولوو FH؛ راهنمای کامل مشخصات، مقایسه مدل‌ها و انتخاب کاربری

آمریکا ویزا نمی‌دهد چون می‌ترسد آنجا سلام نظامی بدهیم/فقط دو قشر با پرچم دور افتخار می‌زنند؛ شهدا و ورزشکاران

آمریکا ویزا نمی‌دهد چون می‌ترسد آنجا سلام نظامی بدهیم/فقط دو قشر با پرچم دور افتخار می‌زنند؛ شهدا و ورزشکاران

اهمیت داشتن دانش حقوقی در زندگی روزمره چیست؟

اهمیت داشتن دانش حقوقی در زندگی روزمره چیست؟

نقش استارتاپ‌ها در حوزه سلامت و بهداشت چیست؟

نقش استارتاپ‌ها در حوزه سلامت و بهداشت چیست؟

آخرین اخبار سایت

  • ۲ شهید در حمله پهپادی رژیم صهیونیستی به جنوب لبنان 
  • مذاکرات بهبود مناسبات کشورهای خلیج فارس با ایران در ریاض 
  • نتانیاهو: هنوز کارهای زیادی در لبنان داریم 
  • جنجال در ایتالیا به علت افشاگری در مورد مشارکت در جنگ ایران 
  • پایان شهادت نتانیاهو در دادگاه صهیونیستی پس از ۹۸ جلسه
  • حماس: نماینده ترامپ به جای میانجی‌گری، از تل آویو جانبداری می کند 
  • استقبال فرانسه و ایتالیا از تفاهمنامه بین ایران و آمریکا
  • توهمات جدید ترامپ درباره تفاهم نامه با ایران 
  • «عروس دریایی» ایران؛ آنچه خلبان آمریکایی پیش از سقوط دید
  • آزادی ۱۰ نفر از فعالان ناوگان صمود بازداشت شده در لیبی
  • بازتاب جنگ علیه ایران در رسانه‌های جهان/ جدایی جمهوری‌خواهان از ترامپ

درباره برای اقتصاد:

وبسایت برای اقتصاد با هدف ارائه دقیق‌ترین و جامع‌ترین اخبار اقتصادی ایجاد شده است.
تمرکز اصلی ما بر پوشش خبرهای اقتصادی از منابع معتبر و خبرگزاری‌های رسمی کشور است. ما به شما کمک می‌کنیم تا با تحلیل‌ها و اخبار به‌روز، از روندهای اقتصادی مطلع شوید و تصمیمات هوشمندانه‌تری بگیرید.
علاوه بر خبرهای اقتصادی، ما به‌منظور آگاهی‌بخشی بیشتر، به پوشش مختصر و مفید دیگر اخبار نیز می‌پردازیم.
برای اقتصاد تلاش می‌کند تا منبعی قابل‌اعتماد و کاربردی برای تمامی کسانی باشد که به دنبال اطلاعات اقتصادی دقیق و مفید هستند.

پربازدیدترین اخبار:

  • ۲ شهید در حمله پهپادی رژیم صهیونیستی به جنوب لبنان 
  • مذاکرات بهبود مناسبات کشورهای خلیج فارس با ایران در ریاض 
  • نتانیاهو: هنوز کارهای زیادی در لبنان داریم 
  • جنجال در ایتالیا به علت افشاگری در مورد مشارکت در جنگ ایران 
  • پایان شهادت نتانیاهو در دادگاه صهیونیستی پس از ۹۸ جلسه
  • تماس با ما
  • درباره ما

تمام حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به پایگاه خبری “برای اقتصاد” است و استفاده از مطالب با ذکر منبع بلامانع است.