به گزارش خبرآنلاین، به نقل از ایرنا، بر اساس یک پژوهش جدید، تقریباً همه زنان تحصیل‌کرده در رشته‌های علوم، فناوری، مهندسی و ریاضی (STEM) با وجود موفقیت‌های چشمگیر، خود را فریبکار می‌دانند و موفقیتشان را تصادفی قلمداد می‌کنند. این پدیده روان‌شناختی که سندروم ایمپاستر نام دارد، نه تنها سلامت روان را تهدید می‌کند، بلکه احتمال فرسودگی شغلی و انصراف از ادامه راه را نیز افزایش می‌دهد.

سندروم ایمپاستر چیست؟

سندروم ایمپاستر یک الگوی روان‌شناختی است که در آن افراد با وجود مدارک آشکار موفقیت، همچنان خود را بی‌کفایت می‌پندارند و ترس از افشاشدن دارند. پژوهشی که توسط جی‌یون الیزابت شین (Jiyun Elizabeth Shin) از دانشگاه بینگهمتون انجام شده، نشان می‌دهد ۹۷.۵ درصد از زنانی که در مقطع تحصیلات تکمیلی رشته‌های علوم، فناوری، مهندسی و ریاضی تحصیل کرده‌اند، دستکم در سطح متوسطی این احساس را تجربه می‌کنند. این رقم برای زنانی که چندین هویت حاشیه‌ای (مانند زنان رنگین‌پوست) دارند، بیشتر است.

چرا موفقیت «شانسی» به نظر می‌رسد؟

افراد مبتلا به این حس، موفقیت‌های خود را به عواملی مانند شانس یا موقعیت مناسب نسبت می‌دهند، نه به توانایی‌های ذاتی یا تلاش خود. این احساس به‌ویژه در محیط‌های آکنده از کلیشه‌های منفی علیه زنان، مانند باور نادرست به توانایی کمتر ذاتی آنان در علوم، تشدید می‌شود. کمبود الگوهای زنانه در این حوزه‌ها نیز به احساس تعلق‌نداشتن دامن می‌زند.

این پژوهش رابطه واضحی بین سندروم ایمپاستر و مشکلات روان‌شناختی نشان می‌دهد. به گفته شین این احساس با سلامت روان ضعیف‌تر، فرسودگی بیشتر و افزایش تمایل به انصراف از تحصیل در میان زنان مرتبط است. همچنین، باور به ثابت‌بودن هوش، یعنی اینکه توانایی‌ها ذاتی هستند، این احساس را تقویت می‌کند.

این احساس در میان افراد موفق شایع است، اما بسیاری از آنان از بیان آن خودداری می‌کنند. سکوت در این زمینه می‌تواند احساس تنهایی و استرس را تشدید کند. شین تأکید می‌کند: برای کاهش این پدیده به تحقیقات بیشتری نیاز است، ولی حمایت اجتماعی و گفت‌وگوی باز می‌تواند به کاهش ترس ناشی از آن کمک کند.

یافته‌های این پژوهش در مجله روان‌شناسی اجتماعی آموزش/ Social Psychology of Education منتشر شده است.

۵۸۵۸