دومین نشست «هیئت اندیشهورز» در ایلام؛ بررسی چالشهای توسعه باغات استان و تدوین سند راهبردی
به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین از ایلام، مسلم اسدی، مدیر باغبانی سازمان جهاد کشاورزی ایلام، با اشاره به کیفیت مباحث مطرح شده، گفت: در خصوص چالشها، ظرفیتها و همچنین اولویتهای لازم برای گسترش باغات استان، گفتگوهای سازندهای انجام شد.
وی افزود: مقرر شد در نشستهای آینده، جزئیات بیشتری از مسائل و راهکارها به صورت تخصصیتر بررسی شود تا در نهایت، یک سند آیندهنگر برای توسعه باغات تهیه و مصوب شود.
اسدی با بیان اینکه محور برنامهها باید تکیه بر دادهها و دستاوردهای علمی و پژوهشی باشد، تصریح کرد: این رویکرد میتواند توسعه باغبانی را به فعالیتی مؤثر و نتیجهبخش برای بخش کشاورزی استان تبدیل کند.
ضرورت بازنگری جدی در وضعیت باغات و تقویت پژوهش
فریدون سلیمانی، معاون پژوهشی مرکز تحقیقات ایلام و دبیر هیئت اندیشهورز، نیز با اشاره به شرایط موجود باغبانی استان گفت: با وجود پتانسیلها و زیرساختهای موجود، باغات اساسی بارور در ایلام آنگونه که باید توسعه نیافته و جایگاه باغبانی استان در سطح کشور در حد انتظار نیست.
به گفته وی، این وضعیت هم در سطح زیر کشت و هم در میزان تولید قابل مشاهده است.
سلیمانی تصریح کرد: بخش پژوهش در حوزه باغبانی در ایلام ضعیف بوده و از پشتوانه علمی قوی برخوردار نیست. وی ادامه داد: کارهایی که در چند دهه گذشته انجام شده بیشتر جنبه بومی و بدون اتکا به مبانی علمی داشته است و در شرایطی که تغییرات اقلیمی در استان، کشور و جهان محسوس است، نیاز به بازنگری جدی و برنامهریزی تازه در این حوزه وجود دارد.
وی در ادامه گفت: اگر هدفگذاری اشتغال در دستور کار باشد، باید مسیر توسعه باغات در استان جدیتر دنبال شود.
به گفته سلیمانی، با توجه به ظرفیت آب و خاک و همچنین میانگین بارندگی سالانه، میتوان با اتکا به آب سبز و توسعه باغات دیم، بهرهوری اقتصادی را افزایش داد؛ اقدامی که باید متناسب با شرایط اقلیمی و ظرفیتهای استان طراحی شود.
سلیمانی همچنین از باغات نیمه فعال به عنوان یک چالش جدی یاد کرد و گفت: بخش قابل توجهی از باغهای موجود در استان بازده اقتصادی لازم را ندارند و بنابراین باید احیا شوند.
وی ریشه بخشی از ضعف باغبانی را در نبود آموزش درست و فرهنگ سازی عنوان کرد و اظهار داشت: بسیاری از کشاورزان در عمل همچنان به سمت بازده کوتاهمدت در زراعت گرایش دارند و رویکرد باغداری را بر مبنای نگاه علمی دنبال نمیکنند.
معاون پژوهشی مرکز تحقیقات ایلام معرفی ارقام متناسب با شرایط اقلیمی و همچنین محصولات باغی و گیاهان دارویی را از اولویتهای بسته سیاستی این حوزه برشمرد.
وی تصریح کرد: آموزش و ترویج، بخشی جدایی ناپذیر از برنامههاست تا باغداری استان از حالت صرفاً سنتی خارج و به یک فعالیت اقتصادی تبدیل شود.
سلیمانی گفت: هیئت اندیشهورز ابتدا وضعیت موجود و چالشها را دقیق شناسایی میکند، سپس تصویر مطلوب استان را ترسیم خواهد کرد و در ادامه با استفاده از ظرفیت استادان دانشگاه، نخبگان، کشاورزان پیشرو، باغبانان و دستگاههای اجرایی، سندی راهبردی برای توسعه و احیای باغات دیم تدوین میشود تا زمینه اجرای برنامههای آموزشی و ترویجی فراهم شود.
شکلگیری هیئتهای اندیشهورز در حوزههای کلیدی استان
نعمتالله شیری رئیس بنیاد نخبگان ایلام در این نشست، درباره شکلگیری هیأت اندیشهورز توسعه و احیای باغات دیم توضیح داد و گفت: این هیئت با حمایت بنیاد ملی نخبگان از زمستان ۱۴۰۴ شکل گرفت و هدف آن ایجاد یک گفتگوی نخبگانی میان بخش اجرا، مراکز تحقیقاتی و دانشگاههاست، گفتگویی که به شناسایی چالشها و یافتن راهکارهای توسع به ویژه در حوزه باغات دیم منجر شود و در نهایت به یک مدل درآمدی پایدار برای استان برسد.
شیری گفت: در ادامه، هیئتهای اندیشهورز نخبگانی در موضوعات کلیدی دیگری از جمله بیکاری، بحرانهای زیست محیطی، حوزه نفت و گاز و پتروشیمی و همچنین موضوعات مرتبط با مرز مهران تشکیل خواهند شد.
وی بیان کرد: تاکنون دو هیئت تشکیل شده، دو هیئت در مرحله عقد قرارداد هستند و یک هیئت نیز در مرحله داوری قرار دارد و با حمایت ویژه استاندار، این هیئتها به زودی آغاز به کار خواهند کرد.
برنامهریزی برای توسعه باغداری در اراضی شیبدار
حجت بخشوده مسئول واحد ثبت و گواهی بذر و نهال مرکز تحقیقات استان ایلام نیز با اشاره به چالشهای موجود در حوزه باغبانی گفت: پیشنهادات و راهکارهایی ارائه شده تا با تکیه بر برنامهریزی منسجم و بهرهگیری از علم و فناوری، باغداری در اراضی شیبدار استان توسعه یابد.
وی ادامه داد: اجرای برنامههای مدون و استفاده از تجربههای عملی میتواند این بخش را کارآمدتر کند و به استان کمک کند فاصله خود را با مناطق پیشرو در حوزه باغبانی کاهش دهد.
بخشوده افزود: امید است این اقدامات زمینه ساز تحولی جدی در باغبانی استان ایلام باشد.