به گزارش خبرآنلاین از اصفهان، کیان دهراب‌پور اظهار کرد: در پیوند سلول‌های بنیادی، سازگاری بافتی میان دهنده و گیرنده از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و به‌طور معمول نخستین انتخاب برای انجام پیوند، خواهر و برادر بیمار هستند.

وی افزود: در صورتی که برای بیمار اهداکننده خویشاوند مناسب وجود نداشته باشد، جست‌وجو برای یافتن اهداکننده غیر خویشاوند از طریق فهرست اهداکنندگان انجام می‌شود و افراد واجد شرایط می‌توانند در فرآیند درمان بیماران نقش‌آفرینی کنند.

۷۰ درصد بیماران، اهداکننده خویشاوند سازگار ندارند

مدیرکل انتقال خون استان اصفهان با اشاره به ضرورت توسعه بانک اهداکنندگان سلول‌های بنیادی خون‌ساز گفت: حدود ۷۰ درصد بیماران نیازمند دریافت سلول‌های بنیادی خون‌ساز، فاقد خویشاوند مناسب از نظر آنتی‌ژن‌های سازگاری بافتی هستند و به همین دلیل مرکز پذیره‌نویسی سلول‌های بنیادی غیر خویشاوند سازمان انتقال خون با نام اختصاری «سپاس» از داوطلبان غیر خویشاوند برای عضویت در این بانک پذیره‌نویسی می‌کند.

دهراب‌پور تاکید کرد: در گذشته بیماران نیازمند پیوند مغز استخوان تنها می‌توانستند از میان بستگان درجه یک خود به‌ویژه خواهر و برادر، اهداکننده مناسب پیدا کنند اما محدود بودن تعداد بستگان و سازگار نبودن بسیاری از نمونه‌ها باعث شد بانک اهداکنندگان غیر خویشاوند در کشور ایجاد شود.

وی بیان کرد: وزارت بهداشت در سال ۱۳۸۶ مجوز ایجاد این بانک را به سازمان انتقال خون ایران اعطا کرد و اجرای این برنامه از سال ۱۳۸۹ در کشور آغاز شد. سال ۱۴۰۴ بهترین عملکرد استان در اجرای طرح سپاس را به همراه داشته است و در حالی از سال ۱۳۹۵ تا پایان سال ۱۴۰۳، تعداد ۲ هزار و ۲۸۹ نفر در استان اصفهان در بانک اهداکنندگان سلول‌های بنیادی خون‌ساز ثبت‌نام کرده‌اند، در سال ۱۴۰۴ نیز ۵۲۱ نفر دیگر به این بانک پیوستند که یکی از بالاترین آمارهای جذب داوطلب در سال‌های اخیر محسوب می‌شود.

وی افزود: هدف تعیین شده برای استان در سال جاری جذب ۵۱۸ نفر بود که با مشارکت مردم، این رقم به ۵۲۱ نفر رسید و فراتر از برنامه پیش‌بینی شده محقق شد.

فرآیند عضویت در طرح سپاس 

مدیرکل انتقال خون استان اصفهان گفت: افراد ۱۸ تا ۵۰ ساله که برای اهدای خون مراجعه می‌کنند در صورت تأیید پزشک و تمایل به همکاری در طرح سپاس، تحت مشاوره تخصصی قرار می‌گیرند و پس از اعلام رضایت، نمونه‌های لازم برای تعیین مشخصات ژنتیکی و سازگاری بافتی (HLA) از آنان دریافت می‌شود.

وی با بیان اینکه اطلاعات ژنتیکی افراد در بانک ملی اهداکنندگان سلول‌های بنیادی خون‌ساز ثبت می‌شود، توضیح داد: هر زمان بیماری در هر نقطه از کشور به پیوند نیاز داشته باشد، مشخصات وی با اطلاعات موجود در بانک تطبیق داده و در صورت سازگاری کامل از اهداکننده برای همکاری دعوت می‌شود تا سلول‌های بنیادی مورد نیاز بیمار تأمین شود.

دهراب‌پور با اشاره به کاربرد این طرح در درمان بیماران گفت: بیماران مبتلا به سرطان خون، تالاسمی ماژور و برخی بیماری‌های صعب‌العلاج از جمله افرادی هستند که برای ادامه درمان به پیوند سلول‌های بنیادی خون‌ساز نیاز پیدا می‌کنند.

مدیرکل انتقال خون استان اصفهان افزود: هرچه تعداد اعضای بانک اهداکنندگان بیشتر باشد، احتمال یافتن فرد سازگار برای این بیماران افزایش خواهد یافت و این موضوع می‌تواند جان بسیاری از بیماران را نجات دهد.

برخی نگرانی‌های موجود در جامعه درباره اهدای سلول‌های بنیادی

دهراب‌پور با رد برخی نگرانی‌های موجود در جامعه درباره اهدای سلول‌های بنیادی گفت: یکی از تصورات نادرست این است که افراد تصور می‌کنند عضویت در این طرح یا اهدای سلول‌های بنیادی ممکن است برای آنها مشکل جسمی ایجاد کند در حالی که این فرآیند هیچ آسیب جسمی یا بیماری برای اهداکننده به همراه ندارد.

وی افزود: مهم‌ترین موضوع برای فرد اهداکننده، زمانی است که در صورت نیاز بیمار برای همکاری فراخوان می‌شود و در این مرحله نیز حمایت‌های لازم از جمله هزینه‌های مرتبط با رفت‌وآمد، اسکان و سایر موارد مورد نیاز از سوی وزارت بهداشت انجام می‌شود.

مدیرکل انتقال خون استان اصفهان یکی از چالش‌های مهم این حوزه را اطلاع‌رسانی ناکافی دانست و گفت: بسیاری از مردم از وجود چنین ظرفیتی در سازمان انتقال خون آگاهی ندارند.

۱۶۳ هزار مورد خون‌گیری و تنها ۵۲۱ ثبت نام در طرح سپاس

وی بیان کرد: در سال جاری بیش از ۱۶۳ هزار مورد خون‌گیری در استان انجام شده اما تنها ۵۲۱ نفر در طرح سپاس ثبت‌نام کرده‌اند که نشان می‌دهد ظرفیت بسیار بالایی برای افزایش مشارکت مردمی وجود دارد.

دهراب‌پور همچنین حفظ و تثبیت نیروهای آموزش دیده را از دیگر نیازهای اجرای موفق این طرح عنوان کرد و گفت: حضور تیم‌های تخصصی ثابت شامل پزشکان، مشاوران و کارکنان آموزش دیده می‌تواند روند توسعه طرح را تسهیل کند.

وی از شهروندان خواست با عضویت در طرح سپاس در کنار اهدای خون، فرصت دیگری برای نجات جان بیماران نیازمند پیوند سلول‌های بنیادی خون‌ساز فراهم کنند و در امیدبخشی و افزایش طول عمر بیماران سرطانی و صعب‌العلاج سهیم شوند.

48