جنگ معادلات در لبنان؛ از راهبرد «زمین سوخته» تا نبرد فرسایشی حزبالله
خبرگزاری مهر، گروه بینالملل: جنوب لبنان عرصه درگیری های سنتی نیست که نتایج جنگ با مقایسه خسارتها و تلفات سنجیده شود، بلکه به میدانی فراگیر برای جنگ فرسایشی هوشمند منطقه ای تبدیل شده است که در آن آتش بارها همراه با پیامهای سیاسی و تاکتیک جنگ روانی در هم میآمیزند.
محاسبات تل آویو درباره تشدید تنش در لبنان
نگاهی فراگیر به عملیات نظامی رژیم صهیونیستی در جنوب لبنان نشان دهنده تلاش حساب شده تل آویو برای از بین بردن محور مقاومت است. از سوی دیگر تضمین منافع شخصی بنیامین نتانیاهو برای بقای سیاسی در حاکمیت تل آویو، یکی دیگر از اهداف جنگ افروزی رژیم صهیونیستی است که با توجه به نزدیک شدن زمان انتخابات پارلمانی روز به روز روند جدیتری به خود میگیرد. ایهود باراک نخست وزیر اسبق این رژیم در این رابطه گفت: نتانیاهو برای ماندن در قدرت ممکن است هر کاری را انجام دهد و پیش از برگزاری انتخابات اگر احساس کند که شانس پیروزیاش تضمین شده نیست، ممکن است تحریک به اقدام نظامی جدیدی را آغاز کند.
الگوی زمین سوخته اسرائیل در برابر ساختار جنگ فرسایشی حزب الله
برآوردهای میدانی در لبنان نشان میدهد که بین ۸۰ تا ۱۰۰ هزار غیرنظامی از روستاهای مرزی آواره شدهاند، مناطق مسکونی مکررا هدف قرار گرفتهاند و بیش از ۸ هزار واحد مسکونی دچار تخریب کامل یا آسیب جزئی شدهاند. صدها خانه در روستاهای خط مقدم نیز به طور کامل با خاک یکسان شدهاند. میزان تخریب در روستاهای مرزی از ۶۰ درصد تا ۸۰ درصد زیرساختهای شهری فراتر رفته است. هزاران هکتار زمین کشاورزی در نتیجه بمباران مستقیم و آتشسوزیهای مکرر آسیب دیدهاند.
این الگوی حملات در چارچوب استراتژی گستردهتر مبتنی بر تخریب سیستماتیک زیرساختهای زندگی و آواره سازی جمعیتی استوار است. بمباران، شبکههای برق و آب، جادهها و حتی تأسیسات غیرنظامی را هدف قرار داده است.
مقاومت، اما در طرف مقابل؛ تاکتیک فرسایش متقابل را از طریق عملیات دقیق و پراکنده اتخاذ کرده است و مواضع نظامی، وسایل نقلیه و نقاط دیدهبانی را هدف قرار می دهد. طبق برآوردهای میدانی، تاکنون صدها عملیات انجام شده است که منجر به تلفات و خسارات زیر شده است:
۱. آسیب دیدن دهها خودروی نظامی از جمله تانکها و نفربرهای زرهی.
۲. آسیب دیدن مواضع دیدهبانی و استحکامات مرزی.
۳. تلفات انسانی در میان نظامیان ارتش رژیم صهیونیستی که با وجود سانسور رسانهای رسمی تل آویو شامل دهها کشته و زخمی میشود.
یکی از برجستهترین تحولات در این رویارویی، ورود پهپادهای FPV متصل به فیبر نوری است. این سلاح بی سابقه، دارای ویژگیهایی است که بخشی از معادله را تغییر داده است:
۱. عدم تأثیرپذیری از پارازیت الکترونیکی.
۲. دقت اصابت بسیار بالا.
۳. توانایی هدف قرار دادن نقاط ضعف در وسایل نقلیه زرهی.
استفاده از این نوع پهپادها منجر به افزایش هزینه حرکت نیروهای زمینی شده و آنها را مجبور به اتخاذ تاکتیکهای محافظهکارانهتر کرده است که از اثربخشی تهاجمی آنها کاسته است. به موازات آن، رسانههای جنگی مقاومت شاهد یک جهش کیفی بودهاند، زیرا دیگر به صرف انتقال رویداد بسنده نمیکنند، بلکه آن را با دقت از طریق پهپادهای تصویربرداری که عملیات را همراهی میکنند، مستند میکنند.
تصویربرداری از عملیاتها، تاثیرگذاری عملیات روانی را دوچندان کرده است. زیرا هر ضربه به یک محتوای مستند تبدیل شده که روحیه نیروهای داخلی را بالا میبرد و فشار روانی مضاعفی بر نظامیان رژیم صهیونیستی وارد میکند.
ابعاد منطقهای جنگ در جنوب لبنان
جبهه لبنان یکی از عرصههای فشار غیرمستقیم را تشکیل میدهد. رژیم صهیونیستی در این عرصه به دنبال کاهش خطرات آینده از طریق فرسایش این جبهه است و از آن به عنوان بخشی از تعادل بازدارندگی منطقهای نام میبرد.
این موضوع، ماهیت محاسبهشده عملیات نظامی تل آویو در لبنان را روشن میکند که شامل جنگ کنترل شده در یک سقف معین و بدون لغزش به یک جنگ تمامعیار و در عین حال حفظ آمادگی دائمی برای هرگونه تحول منطقهای بزرگتر است.
با وجود حجم گسترده تخریب در مناطق جنوبی، پایداری ساکنان عامل تعیینکننده در این جنگ است. روستاها که مورد بمباران قرار میگیرند، به تدریج به زندگی بازمیگردند و کشاورزان روی زمینهای خود کار میکنند. در نتیجه، جنوب لبنان امروز در وضعیت جنگ فرسایشی بدون مشخص بودن زمان پایان آن به سر میبرد.
نتیجه
همانطور که راهبرد نظامی رژیم صهیونیستی جبهههای نبرد در منطقه از ایران گرفته تا عراق و یمن و لبنان و فلسطین را مجزا از یکدیگر نمیداند، ساختارهای محور مقاومت نیز باید در تصمیم سازیهای خود این نکته مهم را مد نظر قرار داده و راهبرد «وحدت جبههها» را مانند گذشته تقویت کنند.
رسانههای صهیونیستی اذعان کردند که تهران با وجود ادعای مکرر سران تل آویو مبنی بر اینکه ایران و لبنان «دو جبهه جداگانه» هستند، در برقراری راهبرد وحدت جبهه ها موفق عمل کرده و این موضوع در مذاکرات اخیر نیز کاملا ملموس بود.
سرتیپ مجیب شمسان سخنگوی ارشد نظامی یمن در این رابطه تاکید کرد که «جنگ چهل روزه» در حال تثبیت یک معادله بازدارندگی جدید است که بر اساس درهم تنیدگی جبههها بنا شده است، به طوری که دیگر نمیتوان هیچ صحنهای را از دیگری جدا کرد. به گفته او، جنگ دیگر در مرزهای جغرافیایی محدود مدیریت نمیشود.
شمسان ارتباط بین جبهه لبنان و جبهه ایران را با توجه به ماهیت کنونی درگیری، امری طبیعی می داند و می افزاید که ایران مرکز ثقل استراتژیک محور منطقهای گسترده را تشکیل میدهد و حزبالله به دلیل موقعیت جغرافیایی، تواناییهای نظامی و تجربه انباشته خود، یکی از مهمترین ستونهای بازدارندگی در این سیستم است.
بنا بر اعلام این کارشناس نظامی، موفقیتهای حزبالله در درگیریهای اخیر تنها به عملیات میدانی محدود نبوده، بلکه ابعاد استراتژیک و روانی عمیقی داشته است، زیرا این موفقیت ها در تشدید ترس و وحشت در داخل سرزمین های اشغالی موثر بوده است.