جنگ تحمیلی سوم؛ شوک جهانی اختلال در زنجیرههای تأمین انرژی و نهاده
افزایش هزینهها تولیدکنندگان را تحت فشار قرار میدهد
تأثیر افزایش جهانی قیمت مواد اولیه خوراک دام به خصوص ذرت و کنجاله سویا، بخشها و مناطقی را که از قبل تحت فشار قیمتهای بازار و بیماری های دام و طیور بودند، بیشتر تحت تأثیر قرار میدهد و چین، جایی که قیمت نهاده های خوراک دام از ابتدای درگیری 4 تا 8 درصد افزایش یافته و سودآوری تجارت خوراک دام به محدوده منفی رسیده است، یک نمونه از این موارد است.
افزودنیهای خوراک دام شاهد نوسانات قیمتی هستند
بازار ریزمغذی ها و افزودنیهای خوراک دام به ویژه برای محصولات مشتق شده از نفت که هزینههای انرژی تأثیر قابل توجهی بر تولید و البته هزینههای حمل و نقل دارد نیز مختل شده است.
ضمن اینکه قیمت لیزین، متیونین، ویتامین A، E و B5 حدود 10% افزایش قیمت داشته است، اما نوسانات بسیار بیشتری نیز داشته است. ضمن اینکه این میزان افزایش قیمت تا قبل از محاصره دریایی تنگه هرمز اتفاق افتاده بود.
بازارهای کود با شوک بزرگی روبرو هستند
ایران، قطر، عربستان و امارات متحده به طور مشترک 35 درصد از صادرات تجاری اوره و 32 درصد از صادرات آمونیاک را تشکیل میدهند. بسته شدن تنگه هرمز، «محاصره مضاعف» – در کنار بحران دریای سرخ – تقریباً ۳۳ درصد از تجارت جهانی اوره از طریق دریا و ۲۰ درصد از کود نیتروژنی معامله شده را متوقف کرده بود و همین حالا هم نمیتوانیم با قطعیت بگوییم که این مشکلات رفع شده است.
هزینههای بالاتر، بازده محصولات کشاورزی را تهدید میکند
پیشبینی میشود که ادامه جنگ تحمیلی سوم میتواند باعث افزایش ۲۵ تا ۴۵ درصدی قیمت کود شود. مشروط بر اینکه درگیری تا ۳ ماه ادامه داشته باشد، و اگر جنگ طولانی شود، ۹۰ درصد افزایش را شاهد خواهیم بود.
این امر بازده محصولات آینده ذرت و سویا را که مهمترین مواد اولیه تولید خوراک دام هستند را تهدید میکند. حتی زمانی که خوراک دام مستقیماً شامل این دو نباشد، باز هم تأثیر مستقیم و هم تأثیر غیرمستقیم بر قیمت سایر کالاها دارد.
اختلالات زنجیره تأمین تشدید میشود
جنگ تحمیلی سوم باعث شد تا خوراک دام از یک تجارت کالایی به یک چالش لجستیکی پرریسک تبدیل شود و تولیدکنندگان را مجبور کرد به سمت مواد و پروتئینهای جایگزین و محلی، حتی با وجود خطر ضرر در درازمدت، روی آورند.
تغییرات بلندمدت در زنجیرههای تأمین
در این مدت تأثیر مشابهی را به مانند زمان همهگیری کرونا شاهد بودیم. زمانی که زنجیره تامین صنایع خوراک دام برای کاهش خطرات لجستیکی تلاش میکرد تا به منابع جایگزین متکی شود .اگرچه در آن زمان این روند کوتاهمدت بود.
*رییس انجمن صنایع خوراک دام، طیور و آبزیان ایران