ثبات قیمت دلار؛ مداخله جواب میدهد؟ | عبدالناصر همتی از روزهای تعیینکننده ارزی پیشرو میگوید
به گزارش همشهری آنلاین، حمیدرضا جیهانی کارشناس بازارهای مالی در گفتگو با همشهری درباره فروش اسکناس ارز توسط شعب برخی بانکها گفت: اگرچه بانک مرکزی به عنوان بازارساز سعی دارد برای کنترل تقاضای خرد از روش فروش اسکناس به نرخ حاشیه بازار استفاده کند، اما این روش در وضعیت کنونی بیشاز آنکه فایده داشته باشد، هزینه خواهد شد.
او افزود: در شرایطی که کشور پس از حملات دشمن آمریکایی و صهیونی به زیرساختهای اقتصادی، با محدودیتهای درآمد ارزی و نیازهای جدید وارداتی مواجه است، بانک مرکزی باید اقدام به مدیریت و اولویت بندی منابع کند نه اینکه بخش قابل توجهی از اسکناس ارز خود را از چرخه اقتصاد خارج سازد.
تلاش برای کاهش شکاف
بانک مرکزی در حالی سیاست مداخله ارزی را از هفته گذشته شروع کرد تا جلوی پیشروی هرچه بیشتر ارزش دلار آمریکا و ورود به کانال بالاتر را بگیرد که از دیماه پارسال عرضه ارز به صورت اسکناس را از مرکز مبادله ارز و طلا جدا کرد و آن را به صرافیها سپرد تا شکاف بین نرخها را کم کند. اقدام بازارساز در نزدیک کردن قیمت ارز به بازار آزاد از هفته پیش با ورود شعب محدود ۳ بانک تجارت، صادرات و ملت نشان داد که درجه حساسیت روانی نسبت به پرش قیمت دلار باعث شده تا یک مسیر جدید برای عرضه ارز به صورت اسکناس تست شود.
مشاهدات نشان میدهد که صف تقاضا برای خرید دلار با قیمت پایینتر از بازار آزاد از شعب بانکها تشکیل نشد و قیمت در صرافیها هم افت کرد اما سوال اینجاست که منابع ارزی بانک مرکزی قرار است در صورت جهش دوباره قیمت دلار حراج و با قیمت پایینتر وارد بازار شود؟
ارزپاشی یا جمع کردن دلار؟
انتظارات تورمی دستکم در کوتاهمدت به گونهای است که برخی احتمال میدهند در صورت مساعدتر شدن فضای مذاکرات ایران و آمریکا و کاهش تنش، قیمت ارز به احتمال زیاد ریزش خواهد کرد و به همین دلیل صف طولانی برای تقاضای دلار در شعب بانکهای منتخب تشکیل نشد و یک سیگنال به بازار مخابره شده که بانک مرکزی در نهایت برنده بزرگ خواهد بود و به اصطلاح فعالان بازار، با قیمت بالاتر و نزدیک به بازار میفروشد و وقتی قیمتها افت کرد، به عنوان خریدار وارد میشود و دلارهای فروخته شده را ارزانتر میخرد. برخی تحلیلگران مداخله ارزی بانک مرکزی را یک ارزپاشی محدود اما موثر میدانند و برخی اما بر این نظر هستند که این نهاد بازارساز علاوه بر ایجاد ثبات نسبی، در بزنگاه به جمع کردن دلار روی میآورد.
روزهای تعیینکننده ارزی
روزهای تعیینکننده ارزی هنوز فرا نرسیده و شوک قیمت به بازار در هفته دوم اردیبهشت، ممکن است در ماههای تابستان تکرار شود، باید دید بانک مرکزی در آن زمان چه سیاست ارزی را در پیش میگیرد؟ هرچند بازار داد و ستد فیزیکی ارز، عمق زیادی ندارد اما اثر روانی هرگونه تنش ارزی بر شاخص انتظارات تورمی زیاد خواهد بود. نرخ صعودی تورم یک علامت هشدار است. در مجموع، چشمانداز بازار ارز همچنان به شدت وابسته به متغیرهای سیاسی، سطح دسترسی به منابع ارزی و نحوه مدیریت انتظارات تورمی است. اگرچه مداخله اخیر بانک مرکزی توانسته در کوتاهمدت از شدت نوسانات بکاهد، اما تداوم این سیاست بدون پشتوانه کافی میتواند در میانمدت چالشبرانگیز شود. بازار نشان داده بیش از هر چیز به سیگنالهای پایدار و قابل اتکا واکنش نشان میدهد، نه اقدامات مقطعی. در صورتی که سیاستگذار بتواند همزمان با مدیریت عرضه، چشمانداز روشنی از آینده اقتصادی ارائه دهد، احتمال تثبیت نرخها بیشتر خواهد شد. در غیر این صورت، هر شوک بیرونی میتواند دوباره تعادل شکننده فعلی را برهم بزند و مسیر قیمتها را صعودی کند.
همتی: بازار ارز در آرامش است
رئیس کل بانک مرکزی، درباره بازگشت آرامش به بازار ارز اظهار داشت: بازار ارز در حال حاضر در آرامش است؛ ۴ ماه پیش نرخ ارز بازار آزاد ۱۶۰ هزار تومان بود که الان نزدیک ۱۷۵ هزار تومان است بعد از این جنگ و اتفاقاتی که در این مدت رخ داده، فقط ۱۰ درصد افزایش رخ داد؛ از سوی دیگر در این مدت به هر دلیلی تورم بالایی داشتیم البته تورم دلایل مختلفی دارد که تحریم ها و جنگ و سیاست های اقتصادی ما، محدودیت های منابع ما و … دست به دست هم می دهند که در نهایت این تورم ایجاد می شود.
عبدالناصر همتی در حاشیه جلسه کمیته تخصیص ارز گفت: این نشست به ریاست محمدرضا عارف معاون اول رئیس و با حضور سایر اعضای تیم اقتصادی دولت برگزار شد. در این جلسه برنامههایمان را برای تخصیص ارز در سال ۱۴۰۵ به تصویب رسانیدم که با بررسی شرایط مختلف انجام شد. وی ادامه داد: چند آپشن تعیین کردیم تا تأمین ارز در شرایط مختلف برای واردات کالاهای ضروری را به موقع انجام دهیم؛ این جلسه برای این امر اختصاص داشت و توانستیم جدول تخصیص ارز را نهایی کنیم از همین امروز برای تأمین ارز در چارچوب تعیین شده اقدام می کنیم.
رئیس کل بانک مرکزی با بیان اینکه در برنامه های ما تا حدودی محدودیت ارزی هست و باید این واقعیت را در نظر گرفت، افزود: البته آپشن های دیگری هم داریم تا این شرایط تغییر کند که امیدوارم این اتفاق بیفتد ولی به هر حال باید برای همه شرایط آمادگی داشته باشیم. وی خاطرنشان کرد: آنچه برای ما مهم است تأمین کالاهای اساسی و دارو است که اولویت نخست ماست بنابراین تمام تلاش ما این است که مشکلی برای ارز کالاهای اساسی نداشته باشیم. در اولیت دوم تأمین ارز بازسازی صنایع است.
همتی درباره بازگشت آرامش به بازار ارز اظهار داشت: بازار ارز در حال حاضر در آرامش است؛ ۴ ماه پیش نرخ ارز بازار آزاد ۱۶۰ هزار تومان بود که الان نزدیک ۱۷۵ هزار تومان است بعد از این جنگ و اتفاقاتی که در این مدت رخ داده، فقط ۱۰ درصد افزایش رخ داد؛ از سوی دیگر در این مدت به هر دلیلی تورم بالایی داشتیم البته تورم دلایل مختلفی دارد که تحریم ها و جنگ و سیاست های اقتصادی ما، محدودیت های منابع ما و … دست به دست هم می دهند که در نهایت این تورم ایجاد می شود. وی تأکید کرد: به رغم این تورم و مشکلاتی که در ۴ ماه گذشته داشتیم، به نظر من افزایش ۱۰ درصدی نرخ ارز، رقم بالایی نیست ولی ما تلاش مان را می کنیم تا بتوانیم ثبات نسبی در بازار داشته باشیم.