توافق صلح، طلا و ارز را زمینگیر کرد | بازار ارز و طلا به کدام سو می رود؟
به گزارش همشهری آنلاین، درحالیکه هنوز چند روز تا امضای رسمی تفاهمنامه میان ایران و آمریکا باقی مانده است، بازارهای مالی ایران واکنش خود را به این تحول تاریخی نشان دادهاند. دلار آزاد که در اوج تنشهای سیاسی و نظامی به محدوده ۱۷۵هزار تومان رسیده بود، طی روزهای اخیر با کاهش قابل توجهی مواجه شد. گزارشهای میدانی از چهارراه استانبول و سبزهمیدان تهران حکایت از پدیدارشدن یک رفتار هیجانی معکوس در میان معاملهگران دارد؛ بازار از خریدار تهی شده و همه فروشندهاند.
ریزش سنگین دلار؛ کفشکنی در محدوده ۱۶۰هزار تومان
بررسی روند بازار نشان میدهد که ریزشها متعلق به امروز نیست و بازار از چند روز گذشته با رصد هوشمندانه اخبار و شنیدهشدن زمزمههای جدی توافق، آرایش ریزشی بهخود گرفته بود. قیمت هر اسکناس آمریکایی که در روزهای گذشته در محدوده ۱۷۵هزار تومان نوسان میکرد، با قطعیشدن خبر تفاهمنامه، با نزول سنگین به کانال ۱۶۳هزار تومان عقبنشینی کرد.
ریزش قیمتها در معاملات پشتخطی و فردایی به قدری شتابان است که در زمان تنظیم این گزارش، دلالان حاشیه خیابان فردوسی حتی حاضر به خرید دلار با قیمت ۱۶۱هزار تومان نیز نیستند. کارشناسان معتقدند بهدلیل نبود تقاضا و هجوم مردم برای فروش ارزهای خانگی، احتمال ورود قیمت دلار به کریدور ۱۵۰هزار تومان تا قبل از مراسم امضای رسمی توافق در روز جمعه (۲۹خرداد) در ژنو سوئیس بسیار بالاست. همگام با دلار، قیمت طلا، سکه امامی و ارزهای شاخص دیگر مانند یورو و پوند نیز آرایش نزولی شدیدی بهخود گرفتهاند و حباب سکه در حال تخلیه کامل است.
سکته قیمتی در بازار طلا و سکه
به موازات نزول قیمت دلار، قیمت طلا و سکه نیز با کاهش مواجه شدند. در واقع با مخابره سیگنال نهایی شدن تفاهمنامه صلح، ورق در سبزهمیدان کاملاً برگشت و موجی از فروشهای هیجانی، قیمتها را به سمت کانالهای پایینتر هل داد.
نکته شگفتانگیز معاملات دیروز، استقلال کامل بازار داخلی از بازار جهانی بود. درحالیکه اونس جهانی طلا با جهشی ۱۱۸دلاری به ۴هزار و ۳۳۶دلار رسید، قیمتها در تهران بهدلیل سقوط شتابان دلار آزاد، مسیر معکوس را در پیش گرفتند و با افت شدید مواجه شدند. این پدیده نشان میدهد که انتظارات روانی و ریزش دلار، محرک اصلی بازار طلا در ایران هستند.
در مبادلات دیروز سکه طرح جدید (امامی) که تا روزهای گذشته سقفهای بالاتری را لمس میکرد، با ریزش سنگین ۵میلیون تومانی مواجه شد و در نیمه کانال ۱۶۷میلیون تومان ایستاد. کارشناسان میگویند بخش عمدهای از این ریزش ناشی از تخلیه حباب چندمیلیون تومانی سکه است.
سکه طرح قدیم نیز با افت ۵میلیون تومانی، به کانال۱۶۴هزارتومان بازگشت. در بازار قطعات خرد که همیشه تقاضای بالایی داشت، افت قیمتها چشمگیر بود؛ نیمسکه با کاهش ۲میلیون و ۷۱۰هزار تومانی به ۸۷میلیون و ۶۶۰هزار تومان رسید و ربعسکه با تجربه ریزش ۳.۸درصدی، کانال ۵۰میلیونی را از دست داد و به ۴۸میلیون و ۵۷۰هزار تومان عقب نشست. سکه گرمی نیز با ۶۳۰هزار تومان کاهش، نرخ ۲۵میلیون و ۳۷۰هزار تومان را ثبت کرد. فروکشکردن هیجانات سیاسی و روانی، شاهد کاهش چشمگیر قیمتها و ورود به یک دوره ثبات نسبی چندساله بود.
اکنون اما ناظران اقتصادی معتقدند توافق فعلی بهدلیل ویژگیها ی عملیاتی آن یعنی پایان فوری و دائمی عملیات نظامی در همه جبههها و رفع کامل محاصره دریایی، سیگنال بهمراتب قویتری نسبت به برجام به بازار مخابره کرده است و میتواند ثباتی ماندگارتر ایجاد کند.
افزایش جریان ورودی ارز به ایران
نقطه عطف توافق اخیر، ورود جریانهای نقدی جدید و افزایش درآمدهای ارزی کشور است. براساس گزارشهای معتبر بینالمللی و منابع منطقهای، در حاشیه این توافقات کلان دیپلماتیک، گشایشهای مالی بزرگی رخ داده است.
گزارش خبرگزاری رویترز به نقل از منابع آگاه منطقهای فاش کرده است که در پی توافقات صورتگرفته، امارات متحده عربی موافقت کرده است مجموعاً مبلغی بین ۱۰ تا ۲۰ میلیارد دلار از داراییها و پولهای ایران را آزاد کند. نکته مهم اینجاست که روند آزادسازی عملاً آغاز شده و بیش از ۳ میلیارد دلار از این منابع در قالب ترانشه اول قبلاً تحویل شده و در دسترس ایران قرار گرفته است.
مذاکرات مربوط به این گشایش مالی، هفته گذشته طی سفر مقامات ایرانی به ابوظبی و دیدار با شیخ طحنون بنزاید آلنهیان (مشاور امنیت ملی امارات) نهایی شد. این داراییهای قابل توجه عمدتاً در سیستم بانکی امارات و بهویژه دبی بهعنوان قطب تجاری و شریان حیاتی اقتصادی تهران قرار دارد. علاوه بر این، زمزمههایی مبنی بر موافقت واشنگتن با آزادسازی داراییهای بلوکهشده ایران در قطر و سایر بانکهای خارجی نیز به گوش میرسد که همگی نشاندهنده دست پر بانک مرکزی در روزهای آینده برای مدیریت بازار است.
پیشبینی آینده
با امضای رسمی این تفاهمنامه در روز جمعه توسط مقامات ارشد دو کشور و با توجه به بازگشایی تنگه هرمز پیشبینی میشود ثبات ارزی ایران وارد فاز جدیدی شود.
بهنظر میرسد در روزهای آینده دستکم ۳عامل تأثیرات معناداری بر بازار طلا و ارز داشته باشد. عامل اول افزایش جریانات ورودی ارز به کشور تحتتأثیر آزادسازی منابع ارزی است. ورود ۱۰ تا ۲۰میلیارد دلار منابع ارزی جدید از امارات، ذخایر اسکناس و حواله بانک مرکزی را افزایش میدهد و افزایش ذخایر ارزی خود یک سینگال بزرگ برای کاهش قیمت دلار و بهدنبال آن طلا و سکه است.
همچنین با لغو محاصره دریایی بنادر و بازگشایی تنگه هرمز، جریان صادرات نفت ایران به بازارهای جهانی افزایش خواهد یافت و این موضوع نیز میتواند جریان ورود ارز به کشور را افزایش دهد.
به موازات این دو عامل کاهش هزینههای مبادلاتی نیز میتواند نقش زیادی در معاملات بازار ارز و طلا داشته باشد. رفع تحریمهای احتمالی و بازگشت دبی بهعنوان هاب تجاری، هزینه واردات کالا را کاهش داده و نرخ تورم ساختاری را مهار میکند.
با توجه به این عوامل یعنی افزایش جریانهای نقدی ورود ارز به کشور و برچیدهشدن سایه تحریمهای دریایی، اقتصاد ایران به سمت یک ثبات پایدار حرکت میکند و پیشبینی میشود نرخ ارز در ماههای آینده در بازهای منطقی و متناسب با واقعیتهای اقتصادی، کفسازی جدیدی انجام دهد. روزهای آینده برای کسانی که نگاه سرمایهگذاری به بازار ارز دارند، روزهایی سرنوشتساز و احتمالا پر زیان خواهد بود.