تغییرات بزرگ در قوانین اسکار؛ چند نامزدی برای بازیگران در یک رشته و پایان انحصار کشورها در بخش بینالملل
به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، آکادمی علوم و هنرهای سینمایی فهرست قابل توجهی از قوانین جدید و بهروز شده برای نود و نهمین دوره جوایز اسکار (سال ۲۰۲۷) را تصویب کرده است که نشاندهنده معیارهای در حال تحول این نهاد در زمینه صلاحیت، مؤلف بودن آثار و شمول جهانی است.
نکته اصلی این تغییرات، تحولی چشمگیر در رشته بازیگری است. اکنون بازیگران میتوانند در یک رشته چندین نامزدی دریافت کنند، مشروط بر اینکه اجراهایشان در میان پنج بازیگر برتر رأیآورنده قرار گیرد. این اقدام بالاخره قوانین نامزدی رشته بازیگری را با سایر بخشهای رأیگیری هماهنگ میکند. این تغییر میتواند تا حدی «تقلب دستهبندی» فرضی را خنثی کند ـ حداقل برای بازیگرانی که در یک سال دو اجرای قابل توجه دارند و تیم تبلیغاتی آنها معمولاً یکی از نقشها را به دسته مکمل میفرستد تا از تقسیم آرا جلوگیری کند.
یکی از مشهورترین مثالها، کیت وینسلت در سال ۲۰۰۸ بود؛ او برای فیلم «جاده انقلابی» در رقابت نقش اول و برای فیلم «کتابخوان» در نقش مکمل رقابت کرد و هر دو جایزه گلدن گلوب را برد. تا زمان اعلام نامزدهای اسکار، فیلم «کتابخوان» به رشته نقش اول ارتقا یافته بود و «جاده انقلابی» کاملاً حذف شد. وینسلت در نهایت برنده بهترین بازیگر نقش اول زن شد. طبق قوانین قبلی، اگر بازیگری با دو بازی در یک رده در میان پنج نامزد برتر قرار میگرفت، تنها اثری که رأی بیشتری داشت نامزد میشد و دیگری حذف میگردید. به احتمال قوی، هر دو اجرای وینسلت در آن سال در میان پنج بازیگری برتر بودند.
سازوکار قانونی رشته بازیگری به روزهای ابتدایی جوایز اسکار بازمیگردد. آخرین تغییر قابل توجه در قوانین بازیگری در هفدهمین دوره اسکار در سال ۱۹۴۵ رخ داد، زمانی که بری فیتزجرالد تنها بازیگر تاریخ اسکار شد که برای یک نقش (پدر فیتزگیبون در فیلم «راهم را ادامه میدهم» ساخته ۱۹۴۴) هم نامزد نقش اول و هم نقش مکمل شد. آکادمی بلافاصله پس از آن محدودیت را اعمال کرد که هر نقش فقط میتواند یک نامزدی داشته باشد.
در عمل، چارچوب جدید، نامزدی «کلیت آثار» را حذف میکند و میتواند باعث شود آثار بیشتری در یک رشته دو بار ثبت نام کنند. سال گذشته، پل مسکال دو اجرای قابل بحث در نقش اول در فیلمهای «صدای تاریخ» و «همنت» داشت؛ اما تیمش او را برای فیلم دوم در نقش مکمل ثبت نام کرد. صبح اعلام نامزدها، او یکی از حذفیات شوکآور بود. طبق قانون جدید، این نگرانی برطرف میشد و مسکال میتوانست برای نقش ویلیام شکسپیر در رشته نقش اول مبارزه کند.
مثال دیگر سباستین استن است که در گلدن گلوب ۲۰۲۴ در رشتههای درام و کمدی-موزیکال به ترتیب برای فیلمهای «کارآموز» و «مردی متفاوت» دو نامزدی گرفت؛ برای دومی برنده شد اما برای اولی نامزد اسکار شد. آیا میتوانست در آن سال دو بار نامزد شود؟ در نظم جدید جهانی، بسیار محتمل است.
سایر افرادی که اگر این قانون زودتر وجود داشت از آن بهره میبردند، عبارتند از: لئوناردو دیکاپریو با اجراهای تحسینشده در «الماس خونین» و برنده بهترین فیلم «رفتگان» (۲۰۰۶)، شان پن با فیلم «۲۱ گرم» در همان سالی که برای «رودخانه مرموز» (۲۰۰۳) برنده اسکار شد، و جسیکا چستین که در سال اوجگیری خود (۲۰۱۱ با هفت فیلم) برای «خدمتکاران» نامزد نقش مکمل شد و به راحتی میتوانست برای «درخت زندگی» یا «پناه بگیر» هم نامزدی دیگری کسب کند. آلیشیا ویکاندر نیز میتوانست در سالی که برای «دختر دانمارکی» اسکار برد، دو بار نامزد شود، چون اجرای تحسینشدهاش در درام علمی‑تخیلی «رباب انساننما» همان فصل نامزدی گلدن گلوب و بفتا را هم گرفت.
علاوه بر این، در رشته بازیگری، تنها نقشی واجد شرایط است که در تیتراژ قانونی فیلم ذکر شده باشد و به وضوح توسط انسان و با رضایت او اجرا شده باشد. این موضوع پس از استفاده از شباهت تصویری وال کیلمر در فیلمی به نام «به ژرفای گور» منبع تنش عمده در صنعت بوده است.
آکادمی همچنین به طور گستردهتری به هوش مصنوعی مولد پرداخت و این حق را برای خود محفوظ دانست که درخواست اطلاعات اضافی درباره نحوه استفاده از آن و میزان مؤلف بودن انسان در هر فیلم ارسالی کند. در رشتههای فیلمنامهنویسی، قوانین اکنون به طور رسمی تصریح میکنند که فیلمنامه باید توسط انسان نوشته شده باشد تا واجد شرایط باشد. آکادمی تأکید کرد که در حالی که قوانینش همراه با فناوری تکامل مییابد، تعهدش به هنر انسانی بدون تغییر میماند.
به نظر میرسد که (دستکم برای حال حاضر) نویسندگان و بازیگران نمیتوانند برای آثار تولیدشده توسط هوش مصنوعی اسکار ببرند.
تغییر مهم دیگر در رشته فیلم بینالمللی رخ داد: اکنون چندین فیلم از یک کشور میتوانند واجد شرایط نامزدی شوند. این تغییر را «قانون کالبدشکافی یک سقوط» مینامیم.
علاوه بر ارسال از طریق کمیتههای رسمی انتخاب کشور یا منطقه، فیلمهای غیر انگلیسیزبان میتوانند با برنده شدن در یکی از شش جشنواره معتبر و دریافت جایزه اصلی آن، واجد شرایط شوند. جشنوارهها و جوایز واجد شرایط عبارتند از: جشنواره بینالمللی فیلم برلین (خرس طلایی)، جشنواره بینالمللی فیلم بوسان (جایزه بهترین فیلم)، جشنواره فیلم کن (نخل طلا)، جشنواره فیلم ساندنس (جایزه بزرگ داوران برای سینمای جهان)، جشنواره بینالمللی فیلم تورنتو (جایزه پلتفرم)، و جشنواره بینالمللی فیلم ونیز (شیر طلایی).
یعنی امسال برنده خرس طلایی، «نامههای زرد» به کارگردانی ایلکر چاتاک از آلمان (اما به زبان ترکی)، حالا میتواند راحتتر نفس بکشد، صرفنظر از اینکه آلمان یا ترکیه تصمیم به ارسال آن بگیرند. همین وضعیت برای برنده جایزه بزرگ داوران برای سینمای جهان از ساندنس، «شرم و پول» به کارگردانی ویسار مورینا از کوزوو (درام به زبان آلبانیایی با مشارکت تولیدی آلمان، کوزوو، اسلوونی، آلبانی، مقدونیه شمالی و بلژیک) نیز صدق میکند.
این قانون مسیری واقعی برای فیلمهایی فراهم میکند که توسط کمیته ارسال کشور خودشان رد میشوند. بدنامترین مثال اخیر، درام حقوقی فرانسوی «کالبدشکافی یک سقوط» (۲۰۲۳) ساخته ژوستین تریه است که برنده نخل طلای کن شد اما برای معرفی فرانسه در اسکار انتخاب نشد؛ فرانسه به جای آن فیلم دوم «طعم چیزها» را فرستاد که موفق به نامزدی نشد. «کالبدشکافی یک سقوط» در نهایت پنج نامزدی اسکار از جمله بهترین فیلم به دست آورد و جایزه بهترین فیلمنامه غیراقتباسی را برد.
همچنین این قانون فشار را بر فیلمسازانی که در شرایط سیاسی کار میکنند کاهش میدهد؛ مثلاً جعفر پناهی، برنده نخل طلای پارسال با فیلم «یک تصادف»، با توجه به اختلافات طولانیاش با دولت ایران، هرگز گزینه محتملی برای ارسال از سوی ایران نبود. فرانسه در نهایت به عنوان یک کشور ثالث دوست وارد عمل شد؛ همان راهکاری که آلمان یک سال پیش با فیلم محمد رسولاف به نام «دانه انجیر معابد» استفاده کرده بود.
در نتیجه، ساختار اعتباری این رشته نیز دستخوش تغییر میشود. اکنون خود فیلم به عنوان نامزد معرفی میشود، نه کشور یا منطقه، و جایزه توسط کارگردان به نمایندگی از تیم خلاق دریافت خواهد شد. نام کارگردان روی پلاک مجسمه پس از عنوان فیلم و در صورت لزوم پس از نام کشور یا منطقه درج میشود. این امکان وجود دارد که هیچ کشور مشخصی روی مجسمه اسکار درج نشود.
در رشته انتخاب بازیگران (کستینگ)، تعداد مجسمههای اهدایی از حداکثر دو به سه نفر افزایش مییابد. شاخه فیلمبرداری در دور مقدماتی رأیگیری، فهرست کوتاه ثابتی شامل ۲۰ فیلم تولید میکند که جایگزین دامنه قبلی ۱۰ تا ۲۰ فیلم میشود.
در رشته گریم و آرایش مو، اعضای شاخه باید حداقل در یکی از دو جلسه نهایی شاخه شرکت کنند تا بتوانند در دور مقدماتی رأی دهند. در رشته جلوههای بصری، همه اعضای آکادمی برای رأی دادن در دور نهایی باید ویدئوی سه دقیقهای «قبل و بعد» از جلسه نهایی جلوههای بصری را تماشا کنند. رشته ترانه غیراقتباسی نیز به روزرسانی دقیقی دریافت کرد: برای ترانههایی که به عنوان اولین نشانه موسیقی جدید پس از شروع تیتراژ پایانی ارسال میشوند، کلیپ ویدئویی ارسالی باید شامل ۱۵ ثانیه پایانی فیلم پیش از شروع تیتراژ باشد.
برای جوایز فرمانداران (Governors Awards)، اکنون حداقل سه رشته باید در میان افتخارآفریدگان هر سال نماینده داشته باشند.
مهلتهای کلیدی ارسال برای نود و نهمین دوره اسکار عبارتند از: ۱۳ اوت ۲۰۲۶ برای ارسال زودهنگام فیلمهای کوتاه و مستند؛ ۱۷ سپتامبر برای رشتههای ورودی عمومی، فیلم بلند پویانمایی، بهترین فیلم و فرم ورودی استانداردهای نمایندگی و شمول (RAISE)؛ و ۳۰ سپتامبر برای فیلم بینالمللی. مهلتهای نهایی تا نوامبر ادامه دارند. رویدادهای رأیگیری نهایی برای رشتههای بازیگرگیری، گریم و آرایش مو، صدا و جلوههای بصری برای ۸ تا ۱۰ ژانویه ۲۰۲۷ برنامهریزی شدهاند. برای احراز صلاحیت، یک فیلم بلند باید اکران واجد شرایطی بین ۱ ژانویه ۲۰۲۶ تا ۳۱ دسامبر ۲۰۲۶ داشته باشد.
نود و نهمین دوره جوایز اسکار یکشنبه ۱۴ مارس ۲۰۲۷ برگزار میشود و به دنبال آن صدمین دوره اسکار یکشنبه ۵ مارس ۲۰۲۸ برگزار خواهد شد. هر دو مراسم به صورت زنده ساعت ۷ بعدازظهر به وقت شرق آمریکا از شبکه ABC و در بیش از ۲۰۰ منطقه جهان از تئاتر دالبی در اوویشن هالیوود پخش میشوند.
منبع: ورایتی
ترجمه: زینب کاظمخواه
5959