یادداشت مهمان، شاهرخ ساعی: دیدار رئیس مجلس شورای اسلامی ایران، با نماینده ارشد کنگره ملی خلق چین، بیانگر عزم راسخ دو کشور برای تعمیق روابط راهبردی و گسترش همکاری‌های همه‌جانبه است.

قالیباف در دیدار روز جمعه خود با هه وی، نایب‌رئیس کمیته دائمی کنگره ملی خلق چین، که به نمایندگی از چین برای شرکت در مراسم تشییع پیکر رهبر شهید انقلاب به تهران سفر کرده است، تأکید کرد که با توجه به تجاوز اخیر آمریکا و اسرائیل به ایران و نیز تحولات منطقه‌ای، تعمیق روابط راهبردی و هماهنگی نزدیک‌تر میان دو کشور امری ضروری است.

هه وی نیز با تأکید بر سابقه دیرینه دوستی میان ایران و چین و با اشاره به دهمین سالگرد آغاز مشارکت جامع راهبردی دو کشور، تصریح کرد که پکن آماده است روابط خود با تهران را در تمامی زمینه‌ها بیش از پیش گسترش دهد.

آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای، رهبر شهید انقلاب، همواره تأکید ویژه بر تعمیق روابط استراتژیک با چین داشتند. به دنبال سفر سال گذشته دکتر مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، به چین برای شرکت در اجلاس سران سازمان همکاری شانگهای، رهبر فقید انقلاب خواهان عملیاتی شدن تمام ابعاد توافق راهبردی با پکن شد. دکتر پزشکیان و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین، نیز در دیدار خود در حاشیه این اجلاس بر ضرورت تسریع در اجرای برنامه همکاری جامع ۲۵ ساله بین دو کشور و تعمیق روابط تأکید کردند.

این قرارداد جامع راهبردی که پس از سفر شی به تهران در سال ۱۳۹۴ و پس از دیدار با رهبر شهید انقلاب، مورد موافقت دو کشور قرار گرفت، در فروردین ۱۴۰۰ در تهران به امضای وزیران خارجه دو طرف رسید. از آن زمان، ایران و چین تلاش فزاینده‌ای برای تحکیم مناسبات خود به کار گرفته‌اند.

در جریان تجاوز اسرائیل و آمریکا به ایران در اسفندماه سال گذشته، دولت چین همواره حمایت خود از ایران را اعلام داشته و حملات به خاک ایران را شدیداً محکوم کرده است. در همین راستا، رئیس‌جمهور چین در فروردین‌ماه سال جاری طرح چهارماده‌ای برای کمک به ارتقای صلح و ثبات خاورمیانه ارائه کرد. این طرح شامل تعهد به اصل همزیستی مسالمت‌آمیز، پایبندی به اصل حاکمیت ملی، تعهد به اصل حاکمیت بین‌المللی قانون و هماهنگی در توسعه و امنیت است که با استقبال مقامات ایرانی روبه‌رو شد.

چین همواره بر احترام به حاکمیت و تمامیت ارضی ایران تأکید کرده و با اشاره‌ای تلویحی به اقدامات یکجانبه و سیاست‌های قلدرمآبانه آمریکا علیه ایران، نسبت به بازگشت نظام بین‌الملل به «قانون جنگل» هشدار داده است.

در قالب حمایت چین از ایران، به‌خصوص در جنگ اخیر و موضع این کشور در مورد تجاوز به خاک ایران، تعمیق هرچه بیشتر روابط با این کشور در دستور کار مقامات کشور قرار دارد.

قالیباف در اواسط اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۵، با پیشنهاد دکتر پزشکیان وتایید آیت‌الله سید مجتبی خامنه‌ای که با رأی قاطع مجلس خبرگان به‌عنوان رهبر سوم انقلاب انتخاب شدند، به عنوان «نماینده ویژه در امور چین» منصوب شد. هدف از این انتصاب، تقویت همکاری‌های راهبردی و پیشبرد توافقات بلندمدت با پکن اعلام شده است.

دیدار روز جمعه وی با نایب‌رئیس کمیته دائمی کنگره ملی خلق چین، که با حضور زونگ پی‌وو، سفیر چین در ایران برگزار شد، و اظهارات آنان در مورد تقویت روابط دوجانبه، حاکی از آن است که دو کشور مصمم هستند همکاری‌های خود را در مسیر تعمیق و توسعه روابط راهبردی بیش از پیش گسترش دهند.

در مجموع، این دیدار را می‌توان نشانه‌ای روشن از ورود روابط ایران و چین به مرحله‌ای دانست که در آن همکاری‌های راهبردی صرفاً در سطح اعلام مواضع باقی نمانده و به سمت هماهنگی عملیاتی، همگرایی سیاسی و گسترش همکاری‌های چندلایه در عرصه‌های منطقه‌ای و بین‌المللی در حال حرکت است؛ روندی که در پرتو تأکیدات رهبر شهید انقلاب بر اهمیت روابط راهبردی با چین، می‌تواند جایگاه این شراکت را در نظم در حال تحول بین‌المللی بیش از پیش برجسته سازد.