به گزارش خبرنگار مهر، ایران بزرگترین تولیدکننده ادویه لوکس جهان است. ۹۹ درصد زعفران جهان در ایران کشت می‌شود. در حال حاضر بزرگترین مصرف‌کننده زعفران، چین با سالانه ۱۵۰ تن و هند با حدود ۵۰ تن است.
سهم ایران در بازار جهانی با وجود تولید ۹۹ درصدی زعفران بسیار ناچیز است زیرا بخشی از تولید کشور به شکل قاچاق و بخشی نیز فله‌ای به بازار جهانی راه پیدا می‌کند.
سال گذشته صادرات نسبت به سال ۱۴۰۳ کمتر بود که بخشی به کاهش تولید برمی‌گردد. در این راستا محمدرضا اردیخانی، عضو صندوق توسعه صادرات زعفران پیش‌تر به خبرنگار مهر گفته بود، سال ۱۴۰۴ با توجه به تغییرات اقلیمی کشور و خشکسالی‌های متوالی، ضریب عملکرد در واحد کشت زعفران کاهش پیدا کرده در نتیجه، برداشت زعفران کمتر از سال ۱۴۰۳ بود؛ اما بر عکس صادرات فله‌ای نسبت به این سال روند افزایشی داشت.
روح‌الله لطیفی، تحلیلگر حوزه تجارت درباره آمار صادرات زعفران کشور در سال ۱۴۰۴ به خبرنگار مهر، گفت: آمار موجود از زعفران در سال گذشته مربوط به ۱۰ ماهه است. طی این بازه زمانی ۱۶۵ هزار و ۲۷۸ کیلوگرم (حدود ۱۶۵.۳ تن) زعفران به ارزش ۱۵۵ میلیون و ۲۷۵ هزار و ۴۵۳ دلار از کشور به شکل رسمی صادر شد.
وی درباره آمار صادرات این محصول ارزشمند در قالب بسته‌بندی و فله‌ای، عنوان کرد: در بسته‌بندی کمتر از ۱۰ گرم و آماده فروش در خرده‌فروشی‌ها ۶ هزار و ۱۸۰ کیلوگرم (حدود ۶.۲ تن) به ارزش ۶ میلیون و ۴۵۴ هزار و ۵۷۱ دلار زعفران صادر شد. در بسته‌بندی بین ۱۰ تا ۳۰ گرمی این عدد ۸ هزار و ۳۳۷ کیلوگرم (حدود ۸.۳ تن) بوده که معادل ۸ میلیون و ۸۸ هزار و ۹۰۹ دلار می‌شود.
وی افزود: پودر زعفران در بسته‌بندی ۱۰ تا ۳۰ گرمی ۲۳۴ کیلوگرم به ارزش ۱۲۹ هزار و ۹۵۱ دلار صادر شد.
این کارشناس حوزه تجارت درباره آمار صادرات فله‌ای کشور، ادامه داد: آمار صادرات زعفران بسته‌بندی بیش از ۳۰ گرم (فله‌ای) در ۱۰ ماهه سال گذشته نشان می‌دهد، ۱۵۰ هزار و ۵۲۷ کیلوگرم (حدود ۱۵۰.۵ تن) به ارزش ۱۴۰ میلیون و ۶۰۲ هزار و ۲۲ دلار از کشور به بازار جهانی صادر شد. به این ترتیب ۹۰.۵ درصد ارزش ریالی و ۹۱ درصد وزن زعفران صادراتی کشور در سال ۱۴۰۴ به شکل فله‌ای انجام شده و فقط ۹ درصد صادرات رسمی با نام ایران و برند ایرانی بوده است.
صادرات فله‌ای زعفران در سال ۱۴۰۳ کاهشی بود
لطیفی درباره آمار صادرات ۱۴۰۳ هم گفت: در ۱۲ ماه سال ۱۴۰۳ صادرات این ادویه لوکس کشور ۲۱۸ هزار و ۱۱۴ کیلوگرم (حدود ۲۱۸.۱ تن) به ارزش ۱۸۸ میلیون و ۲۶۴ هزار و ۳۶۳ دلار بود.
وی با بیان این که ۱۲۷ هزار و ۳۴۱ کیلوگرم (حدود ۱۲۷.۳ تن) در قالب فله‌ای صادر شد، اظهار کرد: صادرات در بسته‌بندی بالای ۳۰ گرم (فله‌ای) به ارزش ۱۰۷ میلیون و ۴۱۴ هزار و ۵۷۵ دلار بود که نسبت به ۱۰ ماهه ۱۴۰۴ کمتر است. این نشان می‌دهد سال گذشته فقط در ۱۰ ماهه سال، صادرات فله‌ای رشد داشته است.
وی گفت: بر اساس گزارش گمرک در سال ۱۴۰۳ از کل صادرات زعفران ایران ۵۸.۳ درصد به لحاظ وزن و ۵۷ درصد به لحاظ ارزش به شکل فله‌ای انجام شده است.
صادرات رسمی زعفران از ایران به افغانستان
صادرات فله‌ای یعنی زعفران ایرانی با نام و برند غیرایرانی به کشورهای دیگر، صادر می‌شود.
لطیفی در ادامه سخنان خود به صادرات رسمی کشور به افغانستان اشاره کرد و گفت: بر اساس آمار، صادرات رسمی زعفران از ایران به همسایه شرقی برای ۱۰ ماهه ۱۴۰۴ عدد ۱۳ هزار و ۶۷۰ کیلوگرم (حدود ۱۳.۷ تن) به ارزش ۱۳ میلیون و ۹۹۰ هزار و ۱۴۶ دلار بوده است.
وی افزود: این آمار برای ۱۲ ماهه سال ۱۴۰۳ حدود ۸ هزار و ۴۴۸ کیلوگرم (حدود ۸.۴ تن) به ارزش ۷ میلیون و ۵۰۰ هزار و ۱۰۸ دلار است.
صادرات زعفران از ایران به هند فقط ۴ تن است
هند با جمعیت حدود ۱.۵ میلیارد نفری یکی از بزرگترین بازار مصرف ادویه دنیا است. به گفته لطیفی ایران می‌تواند با فرصت‌های دیپلماسی و معافیت‌های گمرکی، تجارت موفق و ارزآوری با هندوستان داشته باشد.
وی درباره موانع موجود به مشکل رفع تعهد ارزی اشاره کرد و گفت: این مسئله انگیزه قاچاق را در کشور افزایش داده است.
وی ادامه داد: همچنین تعرفه صفر گمرکی بین افغانستان و هندوستان باعث شده تا هند خرید زعفران از افغانستان را به ایران ترجیح دهد.
وی درباره آمار صادرات زعفران از ایران به دومین مصرف‌کننده زعفران دنیا، گفت: به شکل رسمی در ۱۰ ماهه سال ۱۴۰۴ آمار صادرات ایران به هند ۶ هزار و ۴۲۶ کیلوگرم (حدود ۶.۴ تن) به ارزش ۶ میلیون و ۵۳ هزار و ۳۸۴ دلار است که عموما به شکل فله‌ای و بالای ۳۰ گرم بوده است.
این کارشناس حوزه تجارت اضافه کرد: سال ۱۴۰۳ این عدد ۳ هزار و ۵۸۷ کیلوگرم (حدود ۳.۶ تن) به ارزش ۳ میلیون و ۱۲۳ هزار و ۷۴ دلار بود.
لطیفی گفت: مصرف هند بین ۵۷ تا ۶۵ تن در سال است که فقط حدود ۴ تن از ایران، بخشی از افغانستان و بیش از ۳۰ تن از سایر کشورها تامین می‌شود.