بازار بیرمق مرغ است/ مرغ ارزان شد اما مشتریها هنوز به بازار برنگشتهاند
به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، صدای چاقوی قصابها روی تختههای چوبی، بوی مرغ تازه و نگاههای مردد خریدارانی که مدام قیمتها را با گوشیشان چک میکنند، این روزها تصویر مشترک بیشتر مغازههای مرغفروشی تهران است. بازار مرغ، بعد از هفتههایی پرنوسان، حالا وارد فازی شده که فروشندهها اسمش را آرامش شکننده میگذارند؛ آرامشی که نه از وفور واقعی آمده و نه از رضایت مصرفکننده، بلکه بیشتر شبیه مکثی کوتاه قبل از یک نوسان تازه است.
گزارش میدانی خبرنگار خبرآنلاین از سطح شهر تهران و روایت مغازهدارها نشان میدهد قیمت مرغ گرم امروز در میدان بهمن کیلویی حدود ۲۰۰ هزار تومان معامله شده؛ قیمتی که وقتی به دست مصرفکننده میرسد، بسته به محل مغازه و هزینههای جانبی، بین ۲۱۰ تا ۲۳۰ هزار تومان فروخته میشود.
یکی از مرغفروشهای تهران میگوید: «ما مرغ رو گرون نمیخریم، ولی وقتی میاد تو مغازه، کرایه، اجاره، کارگر و افت وزن هم هست. با ۱۰ تومن سود که کسی مغازهداری نمیکنه.»
در همین بازار، مرغ سَمن هم امروز کیلویی حدود ۲۲۰ هزار تومان عرضه شده؛ رقمی که نسبت به مرغ معمولی بالاتر است، اما به گفته فروشندهها مشتری خاص خودش را دارد. یکی از فروشندگان توضیح میدهد: «یه عده فقط سمن میخوان، حتی اگه گرونتر باشه. ولی تعدادشون زیاد نیست، مخصوصاً الان که مردم حساب و کتابشون سفت شده.»
نوسان قیمت مرغ در روزهای اخیر بیشتر از هر چیز در مقایسه عددها خودش را نشان میدهد. مرغی که روز پنجشنبه گذشته در میدان بهمن کیلویی حدود ۱۸۰ هزار تومان بوده، امروز به مرز ۲۰۰ هزار تومان رسیده است. افزایش قیمت مرغ حدود ۲۰ هزار تومانی در کمتر از چند روز، برای بازاری که مستقیم با سفره مردم سر و کار دارد، عدد کوچکی نیست. با این حال، فروشندهها تأکید میکنند که این افزایش، به معنای رونق بازار نیست.
در بخش قطعات مرغ هم وضعیت چندان متفاوت نیست. قیمت کتف و بال مرغ امروز در کشتارگاه کیلویی حدود ۱۹۰ هزار تومان اعلام میشود، اما همین محصول وقتی به ویترین مغازه میرسد، با قیمتهایی نزدیک به ۲۲۰ هزار تومان به فروش میرسد. یکی از مغازهدارها میگوید: «مردم فکر میکنن ما گرونفروشیم، ولی واقعیت اینه که اختلاف قیمت از کشتارگاه تا مغازه، فقط سود نیست؛ هزینهست. تازه بعضی روزا هم روی دستمون میمونه.»
روایت مغازهدارها از روزهای قبل، تصویر متفاوتتری از بازار میدهد. به گفته آنها، حدود ۱۰ روز پیش قیمت مرغ تا بالای ۲۷۰ هزار تومان هم بالا رفته بود؛ عددی که حالا با افت تقاضا، پایین آمده است. یکی از فروشندهها با خندهای تلخ میگوید: «اون موقع همه شاکی بودن، الان ارزونتر شده ولی مشتری نیست.»
فعالان بازار، یکی از دلایل اصلی افت اخیر قیمتها را به واریز ارز ترجیحی و رفتار هیجانی بازار نسبت میدهند. به گفته آنها، بعد از اعلام و واریز ارز ترجیحی، بخش زیادی از مردم برای خرید مرغ هجوم آوردند؛ تقاضا بالا رفت و قیمتها هم در واکنش به همین موج، جهش کرد. اما حالا که خریدهای هیجانی انجام شده و بخشی از خانوارها مرغ مورد نیازشان را تأمین کردهاند، تقاضا به شکل محسوسی افت کرده است.
یکی از مرغفروشهای قدیمی بازار میگوید: «الان مردم کمتر میخرن، نه چون ارزونه، چون دیگه پولشون نمیرسه. خیلیها مصرف رو کم کردن یا رفتن سمت چیزای ارزونتر.» همین کاهش تقاضای مرغ باعث شده قیمتها، دستکم بهطور مقطعی، عقبنشینی کنند؛ عقبنشینیای که بیشتر شبیه اجبار بازار است تا نتیجه یک سیاست پایدار.
در سمت مصرفکننده، ماجرا شکل دیگری دارد. خریدارانی که جلوی مغازهها میایستند، بیشتر از اینکه دنبال نوع مرغ باشند، دنبال قیمت مناسب مرغ میگردند. یکی از شهروندان میگوید: «قبلاً هفتهای دو بار مرغ میخریدیم، الان شده هفتهای یه بار. حتی همونم کمتر.» این تغییر الگوی مصرف، چیزی است که فروشندهها هم آن را تأیید میکنند.
بازار مرغ تهران این روزها روی لبهای باریک حرکت میکند؛ از یکسو هزینههای تولید، حملونقل و توزیع هنوز بالاست و از سوی دیگر توان خرید مردم اجازه جهش دوباره قیمتها را نمیدهد. مغازهدارها میگویند اگر تقاضا همینطور پایین بماند، احتمال کاهش بیشتر قیمت وجود دارد، اما این کاهش الزاماً به معنای بهبود وضعیت بازار نیست.
آنچه از دل این گزارش میدانی بیرون میآید، تصویری دوگانه است: قیمتها نسبت به اوجهای اخیر عقب نشستهاند، اما بازار همچنان بیرمق است. مرغ ارزانتر شده، اما نه آنقدر که مردم دوباره با خیال راحت بخرند؛ فروشندهها هم میفروشند، اما نه با رضایت. بازار مرغ، فعلاً نه برنده دارد و نه بازنده مطلق؛ فقط یک انتظار جمعی برای روزهایی که شاید ثبات، جای نوسان را بگیرد.
برخی فعالان صنفی معتقدند اگر سیاستهای حمایتی تنظیم بازار صرفاً مقطعی باقی بماند و برنامه مشخصی برای ثبات قیمت وجود نداشته باشد، همین چرخه نوسان دوباره تکرار میشود؛ یک بار با جهش قیمت و یک بار با رکود فروش. آنها میگویند بازار مرغ بیش از هر چیز به پیشبینیپذیری نیاز دارد؛ وضعیتی که هم تولیدکننده بداند با چه هزینهای ادامه میدهد و هم مصرفکننده بتواند مصرف خانوار را بدون شوکهای ناگهانی مدیریت کند. تا آن زمان، مرغ همچنان یکی از پرحاشیهترین اقلام سفره مردم میماند؛ کالایی که قیمتش نه فقط عددی اقتصادی، بلکه شاخصی از حال و روز معیشت خانوارهاست.
۲۲۳۲۲۴