به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از ایسنا، محمدعلی جعفریه با اشاره به سابقه طولانی تخصیص ارز دولتی به کاغذ گفت: بیش از چهار دهه است که صنعت نشر با کاغذ با ارز دولتی یا ارز ترجیحی اداره شده و این سیاست در مقاطع مختلف، تعادل بازار را بر هم زده است.

او توضیح داد در دوره‌هایی که فاصله قیمت کاغذ دولتی با بازار آزاد زیاد بود، برخی افراد تنها برای دریافت سهمیه کاغذ، مجوز نشر می‌گرفتند و با فروش آن در بازار آزاد، سودی معادل چند سال فعالیت فرهنگی کسب می‌کردند. همین مسئله باعث شد فعالیت‌های دلالی بر تولید فرهنگی اولویت پیدا کند.

حذف ارز ترجیحی کاغذ؛ افزایش قیمت کتاب اجتناب‌ناپذیر است

به گفته جعفریه، هرچند تخصیص کاغذ دولتی خالی از فساد نبود، اما به ناشران کمک می‌کرد کتاب ارزان‌تر به دست مردم برسد. اکنون با حذف ارز ترجیحی و تغییر اولویت‌های اقتصادی، کاغذ دیگر کالای استراتژیک محسوب نمی‌شود.

او تأکید کرد: اگر بانک مرکزی ارز مورد نیاز واردکنندگان را به‌موقع تأمین و نرخ ارز را تثبیت کند، ناشران می‌توانند خود را با قیمت‌ها تطبیق دهند. اما در غیر این صورت، افزایش قیمت کتاب اجتناب‌ناپذیر خواهد بود.

ناشران نمی‌توانند از حق‌التألیف مؤلفان یا سود حداقلی خود صرف‌نظر کنند؛ در حالی که سود صنعت نشر در مقایسه با بسیاری از صنایع دیگر بسیار ناچیز است.

کتابخانه‌های خالی؛ فشار مستقیم بر دانشجویان و پژوهشگران

مدیر نشر ثالث با انتقاد از وضعیت کتابخانه‌های کشور گفت: کتابخانه‌های عمومی از کتاب‌های روز خالی هستند و سال‌هاست خریدهای غیرکارشناسی و سلیقه‌ای انجام شده است.

به گفته او، دانشجویان، محققان و اساتید مجبورند حتی برای استفاده از چند صفحه، کل کتاب را خریداری کنند. اگر دولت و شهرداری‌ها بودجه مناسبی برای تجهیز کتابخانه‌ها اختصاص دهند و خرید کتاب به‌صورت کارشناسی انجام شود، چرخه نشر پایدار خواهد ماند؛ در غیر این صورت، فشار اصلی به مخاطبان وارد می‌شود.

تیراژ ۲۰۰ نسخه‌ای؛ زنگ خطر جدی برای فرهنگ کشور

جعفریه با هشدار درباره کاهش شدید شمارگان کتاب گفت: تیراژ ۲۰۰ تا ۳۰۰ نسخه‌ای برای جامعه‌ای ۹۰ میلیونی یک فاجعه فرهنگی است.

او تأکید کرد شاخص رشد فرهنگی هر کشور از تعداد عناوین و تیراژ کتاب‌ها مشخص می‌شود، اما در ایران بیشتر بر ارائه آمارهای ظاهری تأکید می‌شود تا تقویت واقعی زیرساخت‌های فرهنگی.

۲۲ هزار ناشر؛ آمار بزرگ، فعالیت واقعی کوچک

مدیر نشر ثالث درباره تعدد مجوزهای نشر نیز اظهار کرد: اعلام وجود ۲۲ هزار ناشر بیشتر یک آمار است تا واقعیت. به گفته او، شاید حتی ۱۰۰ ناشر فعال وجود نداشته باشد که سالانه حدود ۴۰ عنوان کتاب منتشر کنند.

او افزود افزایش بی‌رویه مجوزها باعث شده تخصیص هدفمند بودجه فرهنگی دشوار شود و بخش زیادی از منابع هدر رود. بسیاری از این ناشران عملاً فعالیتی ندارند و در صورت پایش سالانه، تعداد قابل توجهی از مجوزها باطل خواهد شد.

آینده صنعت نشر در گرو ثبات اقتصادی و حمایت هدفمند

حذف ارز ترجیحی کاغذ در شرایط بی‌ثباتی ارزی، فشار مضاعفی بر صنعت نشر وارد کرده است.
کارشناسان معتقدند ثبات نرخ ارز، حمایت هدفمند از کتابخانه‌ها و ساماندهی مجوزهای نشر می‌تواند از تعمیق بحران جلوگیری کند؛ در غیر این صورت، کاهش تیراژ و افزایش قیمت کتاب، دسترسی عمومی به دانش و فرهنگ را محدودتر خواهد کرد.

59243