به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از ستاد خبری جشنواره هجدهم، موضوع آب، سطوح مختلف زندگی بشر را در برمی‌گیرد. از تاریخ و اسطوره‌ها و نیایش‌ها گرفته تا زندگی شهری و کشاورزی و صنعتی. از این روست که آب در فرهنگ ایرانی فقط برای سیراب کردن انسان و زمین خشکیده و پربار کردن زمین برای کشت محصول نیست، بلکه آب، واجد مرکزی معناساز در فرهنگ و هنر سرزمین ما ایران است.

این معناسازی وجوه مختلف مهندسی، صنعتی، فرهنگی و هنری را در زمینه آب دارد. تاریخ سازه های مهندسی آب در ایران پیشینه ای طولانی دارد و از دوره ایلامی ها با ساخت آب انبارها و سازه های تصفیه آب گل آلود رودخانه ها در خوزستان و دیگر مناطق کوهستانی کشور، در اداور تاریخی، ما ایرانیان صاحب فرهنگی غنی و مهندسی پیشرفته‌ای در زمینه استخراج آب از زیر زمین و همینطور مدیریت آبهای باران و چشمه‌ها و رودها بوده‌ایم.

اسطوره‌های هندوایرانی و داستان‌های مختلفی که برای ستایش آب در فرهنگ بومی فلات ایران رواج داشته و همین امروز هم در اختیار مردم اقوام گوناگون ایران است، کارکردهای فرهنگی متعددی داشته است که بخشی از آن در هنر و آثار بومی روستاهای ایران ظهور داشته مثل عروسک‌هایی که در نقاط کویری برای بارانخواهی ساخته می‌شد. به همین دلیل جشنواره در این دوره به دنبال تولید و خلق آثار هنری فاخر نبود. بلکه می‌خواست هنرهای تجسمی را به میان مردم ببرد و از ظرفیت و قدرت و توانمندی هنر به نفع آب، در سراسر کشور در میان مردمی که دستهای ناآموخته در هنر داشتند، بهره بگیرد.

جشنواره هنرهای تجسمی فجر با موضوع آب در چند بخش برنامه ریزی شد:

سرزمین من: بخش استانی و کشوری جشنواره که مهمترین بخش جشنواره به لحاظ گستردگی در وسعت سرزمینی کشورمان است.

جشنواره جشنواره: برگزیده‌ای از نمایشگاه‌ها و رویدادها و جشنواره‌های هنرهای تجسمی و دوسالانه‌ها در سال گذشته بود که در بخش های مختلف برگزار شده بود.

انسجام ملی: برگزاری نمایشگاهی به مناسبت هزاروپانصدمین سالگرد تولد حضرت محمد مصطفی (ص) پیامبر مهربانی که شامل آثار هنری در شاخه های مختلف نقاشی و خوشنویسی و نگارگری و… بود.

نمایشگاه بابا آب داد: مجموعه‌ای از آثار هنرمندان و گنجینه موزه هنرهای معاصر و موزه امام علی و موسسه توسعه هنرهای تجسمی معاصر

– سرزمین من

بخش استانی جشنواره هجدهم

بخش استانی جشنواره هنرهای تجسمی سرزمین من است که مهمترین فرصت برای هنرمندان کشور است تا آثار و ایده‌های خود را به نمایش بگذارند. در این دوره هنرمندان در جایگاه منتور با مردم که آموزش‌های رسمی هنر ندیده‌اند، در کارگاه‌های ساخت مَسکات‌ها (عروسک‌های شگون‌آور) در قالب عروسک‌های بارانخواهی، آثاری را تولید کرده‌اند که در نمایشگاه برای عموم ارائه خواهد شد.

در بخش سرزمین من استانهای کشور برنامه‌های خود را طبق شیوه نامه ارسالی انجام دادند. بازتولید عروسک‌های آب و مسکات‌های بومی در هر استان، و برپایی آیین‌های کهن که امروز کسی از آنها یادی نمی‌کند و تبدیل به فرهنگ فولکلور موزه‌ای شده‌اند، هدف اصلی این کارگاه‌ها بود. با این کار جشنواره می‌خواست که اندیشه ایرانی را در پاسداشت آب برای مردم احیا کند. اندیشه و فرهنگی که در میان مردم بوده اما به علت سبک زندگی مدرن به فراموشی سپرده شده است.

عمده برنامه استان‌ها در روزهای پیش از آغاز جنگ به اتمام رسید و ادامه برنامه‌ها را در روزهای آتش‌بس دوباره شروع کردند. توجه به آیین‌های بومی در هر اقلیم و آشنایی نسل نوجوان با این آیین‌های عتیق فراموش شده، نقطه اشتراک برنامه‌های استان‌های مختلف بوده است.​

آغاز به کار مجدد جشنواره پس از آتش بس

برنامه‌های جشنواره هنرهای تجسمی در دوره هجدهم پس از آغاز جنگ، موقتاً تعطیل شدند، تا اینکه در روز ۱۵ اردیبشهت ۱۴۰۵ با گشایش نمایشگاه پیامبر مهر در بخش انسجام ملی دوباره شروع به کار کرد.

این نمایشگاه با عنوان پیامبر مهر منتخب آثار هزاروپانصدومین سالگرد تولد حضرت محمد مصطفی (ص) رسول مهربانی که در بخش جشنواره جشنواره‌ها در فرهنگسرای نیاوران روی دیوار رفته است شامل آثاری از ۸۵ هنرمند نقاش و خوشنویس و مجسمه ساز و نگارگر و غیره است.

در بخش جشنواره جشنواره‌ها نمایشگاه دیگری با عنوان سرنوشتِ تَر آب در فرهنگسراری ارسباران برگزار شد. سرنوشت تر آب، آثار تصویرسازی شده از اشعارسهراب سپهری است. سپهری را در ادبیات معاصرمان به نام شاعر آب می‌شناسیم و آثاری که او در زمینه آب و ستایش آب دارد در زمره بهترین‌های شعر معاصر است. منظومه صدای پای آب، آب را گل نکنیم و غیره، اشعاری هستند که آب را در فرهنگ ایرانی و شرقی ستوده است.

تصویرگران نیز بر اساس این اشعار، آثاری را خلق کردند که در دومین جایزه سال سهراب سپهری به دبیری حسین صدقی و داوری محسن حسن‌پور، کمال طباطبایی و مانلی منوچهری ارائه شدند. سرنوشت تر آب روز چهارشنبه ۱۶ اردیبهشت با حضور آیدین مهدی زاده مدیرکل هنرهای تجسمی گشایش یافت.

نمایشگاه دیگری در بخش جشنواره جشنواره‌ها در موسسه فرهنگی صبا به نمایش درآمد که شامل دو دوسالانه بود که در سال ۱۴۰۴ برگزار شده بود.

نخست دوسالانه خوشنویسی قزوین که در آذرماه ۱۴۰۴ برگزار شد و اکنون آثار این دوسالانه در موسسه صبا پیش روی علاقه‌مندان است. دوم نیز دوسالانه کاریکاتور با موضوع عجله که با عنوان دوازدهمین دوسالانه بین‌المللی تهران در دی ماه برگزار شد.

روز چهارشنبه ۲۳ اردیبهشت نیز بخش پایانی نمایشگاه‌های دوره هجدهم جشنواره هنرهای تجسمی فجر با تقدیر از عوامل اجرایی رویداد پاییزبرگ و جشنواره هنرهای تجسمی جوانان در دانشگاه هنر برگزار شد.

جشنواره سی و دوم هنرهای تجسمی جوانان ایران در آغاز مهرماه سال ۱۴۰۴ در دانشگاه هنر با برقراری کارگاه‌های هنری در ۱۰ رشته به دبیری رضوان صادق زاده برگزار شد که در بخش جشنواره جشنواره‌های هجدهمین دوره جشنواره هنرهای تجسمی فجر در گالری دانشگاه هنر (باغ ملی) گزیده‌ای از آثار آن به نمایش درآمد. همچنین برگزیده‌ای از آثار رویداد پاییزبرگ که به مناسبت شب یلدا اجرا شده بود در کنار آثار جشنواره جوانان به نمایش درآمد.

هجدهمین جشنواره هنرهای تجسمی فجر، با هدف فرهنگسازی در زمینه آب، در سراسر کشور برگزار شد. هدف اصلی این جشنواره ایجاد مسئولیت اجتماعی هنر در قبال بحران‌ها و مسائل اجتماعی بوده است تا هنر به یکی از وظایف خود در دنیای معاصر جامه عمل بپوشاند.

​

59243