آیا چرچیل باعث قحطی بنگال بود؟
به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از گاردین، هلن کماک هنرمند برنده جایزه ترنر که به بیان یک «دروغ آشکار» درباره وینستون چرچیل در یک اثر ویدئویی در گالری ملی پرتره لندن (NPG) متهم شده است، از اثر خود دفاع کرده و گفته هدف او ایجاد «گفتوگو» درباره شخصیتهای حاضر در مجموعه این گالری بوده است.
اثر ویدئویی ۴۰ دقیقهای هلن با عنوان «تسلیمناپذیر» اکنون در مرکز جنجالی قرار گرفته که به نقش چرچیل در قحطی بنگال در سال ۱۹۴۳ مربوط میشود.
کَمّاک که روایتگر اثر نیز هست، در بخشی از آن به لشکرکشیهای الیور کرامول در ایرلند اشاره کرده و میگوید: «او مردم را بهطور جمعی از گرسنگی کشت؛ چیزی شبیه به گرسنگی دادن عمدی جمعیت هند توسط وینستون چرچیل.»
لرد رابرتز از بلگراویا ــ زندگینامهنویس چرچیل ــ در نامهای خطاب به مدیران گالری ملی پرتره که به امضای بیش از ۵۰ عضو مجلس اعیان رسیده، این ادعا را «دروغی آشکار» خوانده و این فیلم را «بیانیهای ایدئولوژیک و جهتدار» توصیف کرده است.
این اثر همچنین از سوی روزنامه تلگراف مورد انتقاد قرار گرفته و این روزنامه ادعای کَمّاک مبنی بر نقش چرچیل در ایجاد قحطی را «نادرست» دانسته است.
کَمّاک در بیانیهای به گاردین نوشته است: «این اثر به نقش تاریخی پرترهها و اهمیت امروز آنها میپردازد. بررسی میکند چه کسانی مورد تجلیل قرار میگیرند و چه کسانی نه؛ روایت چه کسانی گفته میشود و چه کسانی نادیده گرفته میشوند… و اینکه تاریخ چگونه ساخته و سپس تثبیت میشود. این یک مستند نیست، بلکه اثری خلاقانه است که در پاسخ به گالری ملی پرتره، مجموعه و آرشیو آن به ایدهها و افکار میپردازد.»
نقش چرچیل در قحطی بنگال ــ که در آن حدود ۳ میلیون نفر در شرق هند جان باختند ــ همچنان موضوعی بهشدت مورد اختلاف میان مورخان است.
برخی پژوهشگران سیاستهای چرچیل را عامل تشدید قحطی میدانند، در حالی که مدافعان او تأکید دارند این بحران غیرعمدی بوده و او از وضعیت واقعی منطقه آگاهی نداشته است. گروهی دیگر نیز خشکسالی و شرایط جنگی را عامل اصلی میدانند و میگویند چرچیل پس از آگاهی از بحران اقداماتی برای امدادرسانی انجام داد.
تلگراف این قحطی را «کمبود مرگبار غذا ناشی از بلایای طبیعی که با سوءمدیریت محلی و مشکلات تأمین در زمان جنگ تشدید شد» توصیف کرده است.
با این حال، برخی دیگر از مورخان استدلال میکنند چرچیل هشدارها درباره کمبود برنج را نادیده گرفته و در جریان جنگ، انتقال مواد غذایی به دیگر بخشهای امپراتوری بریتانیا وضعیت را وخیمتر کرده است.
پیش از احتمال حمله ژاپن به هند در سال ۱۹۴۲، چرچیل دستور ذخیرهسازی مواد غذایی برای ارتش را صادر کرد؛ اقدامی که یک سال بعد به تشدید قحطی انجامید و بزرگترین تلفات جانی بریتانیا در جنگ جهانی دوم را رقم زد. تلاشهای امدادی تا پایان ۱۹۴۳ آغاز شد، اما تا آن زمان شمار قربانیان بسیار بالا رفته بود.
کَمّاک جدیدترین هنرمند سیاهپوست بریتانیایی است که هدف رسانههای راستگرای این کشور قرار گرفته است. پیشتر نیز میسان هریمن، رئیس ساوتبنک، به انتشار «نظریههای توطئه یهودستیزانه» متهم شده بود، زیرا توییتی درباره کمبود پوشش رسانهای حملهای در گولدرز گرین بازنشر کرده بود.
در دسامبر ۲۰۲۵ نیز گزارش شد که پرترهای از ملکه الیزابت دوم اثر دیوید بیلی از وزارت خارجه بریتانیا حذف و با اثری از لری آچیامپونگ با پرچم پانآفریقایی جایگزین شده است. آچیامپونگ در آن زمان گفت این واکنشها ناشی از افزایش احساسات ضد مهاجرتی در برخی رسانههاست.
هنرمندانی که بهصورت ناشناس با گاردین صحبت کردهاند، این جنجال را تلاشی برای «ساکت کردن هنرمندان و نهادها» دانسته و آن را بخشی از یک «نبرد سیاسی گستردهتر» توصیف کردهاند.
گالری ملی پرتره اعلام کرده نامه لرد رابرتز را دریافت کرده و به آن پاسخ خواهد داد، اما تاکنون هیچ شکایت عمومی درباره این اثر ثبت نشده است. این اثر که در سال ۲۰۲۳ سفارش داده شده، تا ماه اوت در گالری نمایش داده میشود.
کَمّاک همچنین گفته است: «گالری ملی پرتره یک منبع عمومی بسیار مهم است و باید به گفتوگو درباره آثار و اهمیت تاریخی آنها ادامه دهد.»
این گالری نیز در بیانیهای اعلام کرده است: «این اثر توسط خود هنرمند خلق و روایت شده و شامل تأملات شخصی او درباره رویدادهای تاریخی و معاصر است.» این نهاد افزود: «ما از آزادی بیان هنری حمایت میکنیم، هرچند لزوماً دیدگاههای مطرحشده توسط هنرمندان را تأیید نمیکنیم.»
5959