مریم فکری: نوسان پی در پی نرخ ارز و عبور از کانال‌های قیمتی، این سوال را امروز در ذهن ایجاد کرده که آیا راهکار یا نسخه‌ای برای کنترل قطعی بازار ارز وجود دارد؟ کارشناسان و تحلیلگران اقتصادی معتقدند در شرایطی که فشار کسری بودجه و تورم ۴۵ درصدی روی اقتصاد کشور وجود دارد، مدیریت بازار ارز، سخت خواهد بود و این در حالی است که ارز چند نرخ نیز، مشکل مدیریت بازار ارز را دوچندان کرده است.

سیدکمال سیدعلی، معاون اسبق ارزی بانک مرکزی معتقد است که در حال حاضر کسری سنگین بودجه، فشار زیادی به دولت و بانک مرکزی می‌آورد تا حجم نقدینگی را بالا ببرد و در عین حال، پایه پولی نیز افزایش یابد. به گفته او، ابتدا باید مشکل کسری بودجه حل شود تا در نهایت بتوانیم مدیریت بازار ارز را انجام دهیم.

در این میان، کارشناسان اعتقاد دارند ثبات ارزی زمانی پایدار می‌شود که نقدینگی مهار شود، بودجه دارای انضباط باشد و بازارها نشانه‌هایی از پیش‌بینی‌پذیری نشان دهند.
 

فشار کسری بودجه به دولت و بانک مرکزی

سید کمال سیدعلی، معاون اسبق بانک مرکزی در گفت‌وگو با خبرگزاری خبرآنلاین درباره بهترین نسخه برای مدیریت بازار ارز می‌گوید: پرش‌های این‌گونه و التهاب‌ها و هیجان‌هایی که در بازار به وجود می‌آید، تقاضا را بیشتر می‌کند؛ بدین ترتیب که اگر مردم عادی سپرده بانکی داشته باشند یا در بازارهای موازی سرمایه‌ای داشته باشند، هیجان‌ها باعث می‌شود که به سمت خرید ارز گرایش پیدا کنند و تقاضا زیاد شود.

وی می‌افزاید: میزان مداخله بانک مرکزی با توجه به شرایط مکانیسم ماشه نیز آن‌قدر نیست که به جای این‌که کالاهای اساسی را بخرد یا نیازهای وارداتی را تامین کند، به سراغ حفظ بازار برود و البته به نظر من، با این کار، به یک شکلی تخلیه ذخایر ارزی بانک مرکزی اتفاق می‌افتد.

معاون اسبق ارزی بانک مرکزی تصریح می‌کند: در کل، ما باید بدانیم متغیرهای اقتصادی که عمده آن، امروز کسری بودجه است، فشار زیادی به دولت و بانک مرکزی می‌آورد تا حجم نقدینگی را بالا ببرند و پایه پولی را افزایش دهند. ابتدا این مشکل باید حل شود؛ تا این‌که نگاه ما به این باشد که بتوانیم بازار را مدیریت کنیم.

کنترل سخت نرخ ارز با تورم ۵۰ درصدی

سیدعلی در ادامه می‌گوید: در واقعیت قضیه، این نکته هم وجود دارد که وقتی تورم ۴۵، ۵۰ درصدی داریم، چند درصد می‌توانیم قیمت دلار را کنترل کنیم!؟ وقتی نرخ تورم با سایر بازارها فاصله زیادی دارد، اصول عینی این است که مابه‌التفاوت را به قیمت ارز هدف‌گذاری و تامین کنیم تا از این مسیر سوءاستفاده نشد؛ این در حالی است که ما کماکان ارز ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومان را می‌فروشیم، ارز ۷۰، ۸۰ هزار تومانی در اتاق مبادلات ارزی فروخته می‌شود و در عین حال، دلار غیررسمی ۱۲۰ هزار تومان است.

وی می‌افزاید: بر همین اساس به دلیل این‌که متقاضیان واردات بیشتر هستند و در عین حال، متقاضیانی که می‌توانند از ارز مبادله‌ای استفاده کنند، چه خدمات و چه واردات، میزان تقاضا نیز بالاتر می‌رود. تقاضای احتیاطی هم در آینده به دلیل این‌که نگرانی برای کارخانه‌های تولیدی وجود دارد، زیاد خواهد شد.

معاون اسبق بانک مرکزی با تاکید بر این‌که باید تقاضا را مدیریت کنیم، تصریح می‌کند: ما همیشه روند خروج ارز، خروج سرمایه و واردات کالای قاچاق را داریم و هیچ توجهی به آن فضا نمی‌کنیم، بانک مرکزی هم در این‌جا منفعل عمل می‌کند.

سیدعلی تاکید می‌کند: بانک مرکزی باید صراحتا به دولت اعلام کند که راه مدیریت بازار ارز، پایین آوردن تقاضای کاهش واردات و بستن راه قاچاق به داخل کشور است که تاکنون این اتفاق نیفتاده است. به‌هرحال بانک مرکزی تقاضا را باید پایین آورد و مصارف خود را بیشتر مدیریت کند.

وی با بیان این‌که ما کماکان دیدیم که در دو سال اخیر چقدر خودرو وارد کشور شده است، عنوان می‌کند: بانک مرکزی بیشتر اطلاع دارد که چه کالاهایی در اولویت مصارف کالایی است. ما الان داریم به شرایطی می‌رسیم که باید بانک مرکزی بداند که با این تورم، کنترل نرخ ارز با مشکل مواجه است و در مقابل تصمیماتی که دولت می‌گیرد، کاری کند که مصرف ارز را کمتر کند. این مسیری است که بالاخره باید طی شود.

۲۲۳۲۲۵