توقف تولید یک سوم مرغداریها پس از حذف ارز ترجیحی/هر کیلو را با ۹۰هزارتومان زیان میفروشیم
حبیب اسداللهنژاد، مدیرعامل اتحادیه سراسری مرغداران گوشتی، درباره وضعیت بازار مرغ پس از اصلاح نظام یارانهای و حذف ارز ترجیحی، اظهار کرد: یکی از دغدغههای اصلی ما همواره این بوده که تولید، متناسب با نیاز واقعی بازار برنامهریزی شود تا نه با کمبود مواجه شویم و نه مازاد تولید داشته باشیم؛ به عبارت دیگر، تعادل میان عرضه و تقاضا حفظ شود. متاسفانه به دلیل تصمیمات دستوری و بیتوجهی به نظرات بخش تولید و تشکلها، اکنون با مازاد تولید مواجه هستیم. این عدم تناسب میان قیمت تمامشده، قیمت فروش و میزان عرضه و تقاضا باعث شده واحدهای مرغداری روزانه بیش از ۷۰۰ میلیارد تومان زیان کنند. این میزان زیان در ماه به رقم ۲۰ همت میرسد، چراکه مرغدارانی که اکنون محصول خود را وارد بازار میکنند، جوجههای خود را با قیمت ۱۳۰ هزار تومان وارد سالن کردهاند و با در نظر گرفتن افزایش سایر مؤلفههای تولید، به ازای هر کیلوگرم مرغ بین ۷۰ تا ۸۰ هزار تومان زیان میدهند.
ایسنا در خبری نوشت:وی با اشاره به پیگیریهای انجامشده از وزارت جهاد کشاورزی گفت: بارها از وزارت جهاد کشاورزی درخواست کردهایم که هم جمعآوری مرغ مازاد از طریق شرکت پشتیبانی امور دام را پیگیری کند و هم ممنوعیت صادرات مرغ را لغو کند، اما شرکت پشتیبانی امور دام بهصورت محدود و کند عمل کرده و ممنوعیت صادرات نیز همچنان پابرجاست. استمرار این روند میتواند تولید را با چالش جدی مواجه کند و واحدهای مرغداری بیشتری را از چرخه تولید خارج کند.
خروج ۶۰۰۰ مرغداری از چرخه تولید پس از حذف ارز ترجیحی
اسدالله نژاد با بیان اینکه از زمان حذف ارز ترجیحی تا به امروز، برخی واحدهای تولیدی با کاهش سطح تولید مواجه شدند و برخی نیز تعطیل شدند، افزود: از زمان حذف ارز ترجیحی تاکنون بیش از ۶۰۰۰ واحد مرغداری خرد از چرخه تولید خارج شدهاند و نتوانستهاند دوباره به چرخه تولید بازگردند. به بیان دیگر، حدود یکسوم واحدهای مرغداری پس از اصلاح نظام یارانهای و حذف ارز ترجیحی از مدار تولید خارج شدهاند. این موضوع نشان میدهد که اجرای این طرح بدون اخذ نظر تشکلها و بدون ایجاد زیرساختهای لازم، در نامناسبترین زمان ممکن انجام شد. این جراحی اقتصادی که دولت از آن یاد میکرد، در عمل برای مرغداران گوشتی و واحدهای مرغ مادر بیشتر شبیه به سلاخی اقتصادی بود.
نیاز واقعی بازار کمتر از میزان فعلی تولید است
مدیرعامل اتحادیه سراسری مرغداران گوشتی درباره میزان جوجهریزی مورد نیاز بازار اظهار کرد: آمار دقیقی از نیاز واقعی بازار در دست نیست، زیرا پس از حذف ارز ترجیحی، سرانه مصرف به شکل محسوسی کاهش یافته است. با این حال، اکنون هم در ابتدای ماه قرار داریم که قدرت خرید مردم معمولاً بالاتر است و هم در ماه محرم هستیم که از دورههای اوج مصرف محسوب میشود.
اسداللهنژاد گفت: مرغهایی که اکنون وارد بازار میشوند حاصل جوجهریزی ۱۲۰ میلیون قطعهای در ماه هستند، اما با وجود قرار داشتن در پیک مصرف، همچنان مشاهده میکنیم که تعادل میان عرضه و تقاضا برهم خورده است. این مسئله نشان میدهد میزان واقعی تولید کشور نباید بیش از ۱۲۰ میلیون قطعه در ماه باشد؛ این در حالی است که با وجود تأکیدهای مکرر ما مبنی بر حفظ تولید در همین سطح، جوجهریزی تیرماه به بیش از ۱۳۸ میلیون قطعه رسیده و در خردادماه نیز تقریباً همین میزان تولید ثبت شده است. برای مردادماه نیز پیشبینی ما این است که حدود ۱۳۵ تا ۱۴۰ میلیون قطعه جوجهریزی انجام شود که این میزان حدود ۱۵ تا ۲۰ میلیون قطعه بیش از نیاز واقعی بازار است.
وی درباره صادرات مرغ اظهار کرد: در این زمینه دو مسئله اصلی وجود دارد. نخست اینکه در کشور ما سیاستهای صادراتی پایدار وجود ندارد و همین مسئله موجب شده نه تاجر داخلی و نه تاجر خارجی اعتماد و اطمینان کافی برای ورود به بازار صادرات نداشته باشند. صادرات در کشور ما تابع تصمیمات خلقالساعه است، در حالی که تاجر خارجی نیاز دارد اطمینان داشته باشد مرغ مورد نیاز خود را در بازه زمانی مشخص و با قیمت قابل پیشبینی دریافت خواهد کرد؛ اما در کشور ما چنین شرایطی فراهم نیست. از آنجا که نه سیاستهای صادراتی ما پایدار و مبتنی بر برنامهای قابل اتکاست و نه قیمتها ثبات لازم را دارند، در حوزه صادرات نمیتوانیم آنگونه که باید وارد عمل شویم.
اسداللهنژاد با اشاره به محدود بودن بازارهای صادراتی ایران گفت: بازارهای صادراتی ما بسیار محدود است؛ بنابراین باید تولید به اندازه نیاز واقعی کشور مدیریت شود. صنعت مرغداری ایران در عمل صنعتی مونتاژی است، زیرا حدود ۸۰ تا ۹۰ درصد نهادههای دامی از خارج وارد میشود و برای تامین آن ارز پرداخت میشود. بر همین اساس، اینکه نهاده را با ارز وارد و سپس محصول نهایی را صادر کنیم، بدون اینکه ارزش افزوده قابل توجهی برای کشور ایجاد شود، از نظر اقتصادی چندان منطقی نیست. به اعتقاد ما، راهکار اصلی مدیریت تولید متناسب با نیاز واقعی بازار است.
مدیرعامل اتحادیه سراسری مرغداران گوشتی در پاسخ به این ادعا که تولیدکنندگان خود عامل ایجاد مازاد تولید هستند، گفت: این گزاره منطقی نیست. مبنای تولید مرغ در کشور جوجه است و اکنون بسیاری از واحدهای مرغ مادر خواستار حذف گلههای پیر هستند، اما انجام این کار نیازمند تایید وزارت جهاد کشاورزی است؛ تاییدی که متاسفانه صادر نمیشود. هرچند در ظاهر عنوان میشود تشکلها و تولیدکنندگان خود تصمیمگیر هستند، اما در عمل چنین نیست و تصمیمگیر اصلی وزارت جهاد کشاورزی است؛ نهادی که در بسیاری موارد مسئولیت تصمیمات و رفتارهای بعضا غیرکارشناسی خود را نیز نمیپذیرد. نمونه بارز این مسئله آن است که در شرایط فعلی مرغداران روزانه حدود ۷۰۰ میلیارد تومان زیان میکنند.
وی درباره مقاصد صادراتی مرغ ایران اظهار کرد: در حال حاضر اصلیترین بازارهای در دسترس برای صادرات مرغ، افغانستان و عراق هستند و امکان صادرات به سایر کشورها فعلاً وجود ندارد. مگر اینکه تجار رایزنیهای لازم را انجام دهند، زیرساختهای مورد نیاز ایجاد شود و سفارتخانههای ایران در کشورهای هدف، بهویژه برخی کشورهای عربی و کشورهای شرق آسیا، فعالتر عمل کنند تا با کمک بخش خصوصی بازارهای جدید صادراتی شکل بگیرد. شرط اصلی توسعه صادرات مرغ، وجود سیاستهای صادراتی پایدار است؛ سیاستهایی که با تصمیمات ناگهانی دولت دچار تغییر نشود.
مرغداران هر کیلو مرغ زنده را با زیان میفروشند
اسداللهنژاد با اشاره به هزینههای تولید گفت: مرغدارانی که اکنون محصول خود را وارد بازار میکنند، جوجه را با قیمت ۱۳۰ هزار تومان خریداری کردهاند؛ این در حالی است که قیمت فعلی هر قطعه جوجه به حدود ۷۰ تا ۸۰ هزار تومان رسیده است. با در نظر گرفتن قیمت جوجه و سایر مولفههای تولید، حداقل قیمت تمامشده هر کیلوگرم مرغ زنده حدود ۲۹۰ هزار تومان است، اما تولیدکنندگان در حال حاضر هر کیلوگرم مرغ زنده را با قیمت حدود۱۹۰ تا ۲۰۰ هزار تومان به فروش میرسانند. این یعنی تولیدکنندگان به ازای هر کیلوگرم مرغ حدود ۸۰ تا ۹۰ هزار تومان زیان میکنند.
وی درباره کاهش سرانه مصرف و نقش کالابرگ در جبران آثار حذف ارز ترجیحی اظهار کرد: زمانی که طرح پرداخت یارانه مستقیم آغاز شد، قرار بر این بود که کالابرگ برای جبران هزینههای ناشی از حذف ارز ترجیحی اختصاص یابد و این کالابرگ مشخصا برای کالاهای پروتئینی که ارز ترجیحی آنها حذف شده بود، مورد استفاده قرار گیرد. اما در عمل چنین اتفاقی رخ نداد و دولت پس از حذف ارز ترجیحی، کالابرگ را بهگونهای طراحی کرد که با آن امکان خرید طیف گستردهای از کالاها فراهم شد. در نتیجه بسیاری از خانوارها کالابرگ خود را صرف خرید سایر نیازهای معیشتی میکنند و این موضوع دسترسی مردم به مرغ بهعنوان یک پروتئین ارزانقیمت را با چالش مواجه کرده است.
مدیرعامل اتحادیه سراسری مرغداران گوشتی تاکید کرد: مرغ همواره یکی از اصلیترین اقلام پروتئینی سفره خانوار بوده و کاهش دسترسی به آن میتواند امنیت غذایی و سلامت جامعه را تحت تاثیر قرار دهد. با تداوم این شرایط، امنیت غذایی کشور با چالش جدی مواجه خواهد شد.
کالابرگ پروتئینی باید جداگانه تعریف شود
اسداللهنژاد در پایان درباره راهکار پیشنهادی برای حمایت از مصرف کالاهای پروتئینی اظهار کرد: همانطور که برای نان سازوکار مشخصی طراحی شد و مردم میتوانند آن را با قیمت تعیینشده خریداری کنند، برای کالاهای پروتئینی نیز باید سیاستی مشابه در نظر گرفته شود.ارزش غذایی مرغ، گوشت و تخممرغ کمتر از نان نیست؛ بنابراین به اعتقاد ما کالابرگی که اختصاص داده میشود باید مشخصاً برای این کالاها تعریف شود. به اعتقاد ما یارانه یا اعتباری که دولت اختصاص میدهد باید بهطور مشخص برای چهار قلم کالای اساسی شامل مرغ، گوشت، تخممرغ و روغن در نظر گرفته شود؛ کالاهایی که ارز ترجیحی آنها حذف شده و نقش مهمی در امنیت غذایی خانوارها دارند.
۲۱۷