اگر تمام ۸۸ میلیارد تراکنشی که به‌پرداخت ملت در ۲۰ سال فعالیت خود پردازش کرده را با سرعت یک تراکنش در دقیقه انجام دهیم، تکمیل آن بیش از ۱۶۷ هزار سال زمان می‌برد. این فقط یکی از داده‌های جالب گزارش پایداری ۱۴۰۴ این شرکت است؛ گزارشی که علاوه بر شاخص‌های عملکردی، ابعاد فعالیت یکی از بزرگ‌ترین بازیگران صنعت پرداخت کشور را در شبکه‌ای متشکل از میلیون‌ها پذیرنده، پایانه و تراکنش نشان می‌دهد. گزارش پایداری به پرداخت ملت فقط به آمارهای تجمیعی ۲۰ ساله محدود نمی‌شود. بخشی از داده‌های این گزارش نشان می‌دهد جریان تراکنش‌ها در شبکه به‌پرداخت ملت در طول روزها و ساعت‌های مختلف چگونه توزیع شده و کاربران در چه زمان‌هایی بیشترین استفاده را از این زیرساخت داشته‌اند.

الگوی تراکنش‌ها در طول روز و هفته

داده‌های گزارش نشان می‌دهد الگوی استفاده از شبکه پرداخت در طول هفته یکنواخت نیست.  مقیاس هفتگی، چهارشنبه‌ها با متوسط ۲۹ میلیون و ۹۸۷ هزار تراکنش پرترافیک‌ترین روز بوده و جمعه‌ها با متوسط ۲۲ میلیون و ۹۰۳ هزار تراکنش کم‌ترافیک‌ترین روز ثبت شده است. این اختلاف چندمیلیونی نشان می‌دهد رفتار کاربران در شبکه پرداخت یکنواخت نیست و زیرساخت باید برای موج‌های سنگین و ناگهانی آماده بماند.

در مقیاس ساعتی هم همین الگو غیرهمگن دیده می‌شود. ساعت ۱۸ با بیش از ۲ میلیون تراکنش شلوغ‌ترین بازه شبانه‌روز بوده و پس از آن ساعت‌های ۱۹ و ۱۷ قرار گرفته‌اند. در مقابل، ساعت ۴ صبح با حدود ۲۴ هزار تراکنش کم‌ترافیک‌ترین زمان ثبت شده است. فاصله میان این دو سر طیف، از حساسیت بالای زیرساخت پرداخت خبر می‌دهد. به‌پرداخت ملت در بازه ۲۰ ساله فعالیت خود، ۹۸.۸ درصد تراکنش‌های موفق را ثبت کرده که برای چنین حجمی از عملیات، شاخص مهمی از پایداری است.

پذیرندگی در ۱۴۳۱ شهر در سراسر کشور

در بخش پذیرندگی گزارش منتشر شده، دامنه فعالیت شرکت به‌خوبی دیده می‌شود. به‌پرداخت ملت بیش از ۱٬۰۹۵٬۹۷۳ پذیرنده فعال دارد و این شبکه در ۱۴۳۱ شهر پراکنده است. این گستردگی یعنی خدمات شرکت فقط در چند شهر اصلی متمرکز نیست، بلکه در مقیاس ملی و در نقاط متنوع جغرافیایی کار می‌کند. این شبکه پذیرندگی بر بستر یک میلیون و ۴۳۴ هزار و ۶۵۰ پایانه فروشگاهی، ۶۸ هزار و ۷۷۹ درگاه اینترنتی و ۴۲۸ پایانه موبایلی شکل گرفته است؛ ظرفیتی که گستردگی عملیاتی شرکت را فراتر از تعداد پذیرندگان نشان می‌دهد.

از نظر توزیع جغرافیایی پذیرندگان فروشگاهی، استان تهران به تنهایی ۲۰.۱۲ درصد از تعداد تراکنش‌ها و ۲۳.۶۶ درصد از مبلغ تراکنش‌های فروشگاهی شرکت را به خود اختصاص داده و پس از آن استان‌های خراسان رضوی، فارس و اصفهان در میان مناطق پرتراکنش قرار دارند. در کنار آن، شبکه به پرداخت ملت در استان‌هایی مانند آذربایجان غربی، خوزستان، گیلان، کرمان، البرز، هرمزگان، سیستان و بلوچستان، کردستان و گلستان هم حضور قابل‌توجهی دارد. همچنین پراکندگی‌ نشان می‌دهد که پایانه‌ها و خدمات شرکت صرفاً شهری یا متمرکز بر چند بازار بزرگ نیستند؛ بلکه در سطحی وسیع و توزیع‌شده عمل می‌کنند.

محصولات و خدمات؛ از سکه تا ابزارهای پذیرندگی

فعالیت به‌پرداخت ملت تنها به پایانه‌های فروشگاهی محدود نیست و طیف متنوعی از خدمات پرداخت و پذیرندگی را در بر می‌گیرد. «سکه» به عنوان کیف همراه این شرکت، خدماتی مانند پرداخت قبوض، خرید شارژ، کارت‌به‌کارت، پرداخت جریمه و برخی خدمات مالی و رفاهی را در اختیار کاربران قرار می‌دهد و بیش از یک میلیون بار دانلود شده است. در بخش کسب‌وکارها نیز سامانه «به‌پرداخت من» امکان ثبت و پیگیری غیرحضوری درخواست‌های پذیرندگی، دریافت درگاه پرداخت اینترنتی و خدمات مرتبط را فراهم کرده است.

در کنار این خدمات، بخش مهمی از فعالیت شرکت همچنان بر زیرساخت‌های پذیرندگی استوار است؛ از پایانه‌های فروشگاهی و درگاه‌های اینترنتی گرفته تا خدمات مرتبط با پرداخت الکترونیکی سوخت و پشتیبانی از شبکه خودپردازهای بانک ملت. این تنوع نشان می‌دهد به‌پرداخت ملت در لایه‌های مختلف اکوسیستم پرداخت کشور، از خدمات مستقیم به کاربران تا زیرساخت‌های عملیاتی و بانکی، حضور دارد.
حضور در زیرساخت‌های ملی و بانکی جایگاه به‌پرداخت ملت فقط در پرداخت فروشگاهی خلاصه نمی‌شود. یکی از حوزه‌های مهم فعالیت شرکت، پرداخت الکترونیکی سوخت است. این پروژه از آن دسته خدماتی است که مستقیم با زندگی روزمره مردم درگیر است و حجم بالای تراکنش‌های آن، نشان می‌دهد زیرساخت شرکت در سطح ملی هم به کار گرفته می‌شود.

بر اساس آمار ارائه شده در گزارش، از سال ۱۴۰۰ تاکنون ۴.۰۹۶ میلیارد تراکنش اینترنتی و ۲.۳۹۷ میلیارد تراکنش موبایلی در زیرساخت‌های شرکت پردازش شده است. همچنین در پروژه پرداخت الکترونیکی سوخت، مجموع تراکنش‌های ثبت‌شده به ۴.۴۵۴ میلیارد تراکنش رسیده است. در مقیاس بلندمدت نیز از ابتدای فعالیت شرکت تاکنون بیش از ۸۸ میلیارد تراکنش در شبکه به‌پرداخت ملت پردازش شده که به‌طور متوسط معادل ۱۴۱ تراکنش در هر ثانیه طی ۲۰ سال فعالیت شرکت است.

در حوزه بانکی هم شرکت نقش عملیاتی جدی دارد. به‌پرداخت مسئول نصب، راه‌اندازی، پشتیبانی و نگهداری دستگاه‌های ATM بانک ملت است و این خدمات را در قالب برداشت وجه، انتقال وجه، پرداخت قبوض، خرید شارژ، تغییر رمز، استعلام موجودی و کمک‌های خیریه ارائه می‌کند. این بخش از فعالیت، کنار پذیرندگی فروشگاهی و خدمات موبایلی، تصویر کامل‌تری از دامنه عملیات شرکت می‌دهد؛ دامنه‌ای که هم سخت‌افزار دارد، هم نرم‌افزار، هم خدمات حضوری و هم غیرحضوری.

جالب است بدانید که حجم کل مبالغ پردازش‌شده در شبکه به‌پرداخت ملت طی دو دهه فعالیت به پرداخت ملت به حدود ۱۹۹ هزار تریلیون ریال رسیده است؛ رقمی که ابعاد نقش این شرکت در گردش مالی کشور را بهتر نشان می‌دهد.

آنچه از داده‌های این سند برمی‌آید، تصویری از شرکتی است که در چند لایه از شبکه پرداخت کشور حضور دارد: از پایانه فروش و پذیرنده تا کیف همراه، از سامانه پذیرندگان تا پرداخت سوخت، و از ATM تا خدمات غیرحضوری. عددها هم این تصویر را تأیید می‌کنند: ۲۳ درصد سهم از مبلغ تراکنش‌های شبکه پرداخت، ۲۰.۷۷ درصد سهم از تعداد تراکنش‌ها، بیش از ۱٬۰۹۵٬۹۷۳ پذیرنده فعال، حضور در ۱۴۳۱ شهر، بیش از ۱ میلیون دانلود برای سکه، و بیش از ۹۸.۸ درصد تراکنش موفق در بازه ۲۰ ساله. البته سهم به پرداخت ملت در آخرین گزارش شاپرک مربوط به اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۵ نیز افزایش یافته و این شرکت توانسته است ۲۴.۸۷ درصد از مبلغ تراکنش‌ها و ۲۲.۰۲ درصد از تعداد کل تراکنش‌های شبکه پرداخت را به خود اختصاص دهد.
داده‌های این مطلب بر پایه گزارش پایداری به‌پرداخت ملت است که در ۶ تیر ۱۴۰۵ و بر اساس عملکرد سال ۱۴۰۴ منتشر شده است.