چشمانداز آینده در ویترین شانگهای؛ از کارگردانی با هوش مصنوعی تا فیلمسازی با تلفنهای همراه آیفون
به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، جشنواره بینالمللی فیلم شانگهای با آغوش باز به استقبال چشمانداز در حال تحول سینما رفته و محوریت برنامههای خود را بر هوش مصنوعی، فیلمسازی با آیفون و واقعیت مجازی قرار داده است. برنامههای نوآورانهای مانند «پشتصحنه هوش مصنوعی»، فیلمسازان سنتی و متخصصان هوش مصنوعی را در کنار یکدیگر قرار داد تا فیلمهای کوتاه مبتنی بر این فناوری را تولید کنند. همزمان، یک کمپ فیلمسازی با تلفن همراه، استعدادهای درخشان را در استفاده از آیفون به نمایش گذاشت و بخش «شانگهای غوطهور» نیز پتانسیل رو به رشد واقعیت مجازی را در قصهگویی و جلب مخاطب برجسته کرد.
وقتی هوش مصنوعی تماشاگران را به خنده وامیدارد
کمرنگ شدن مستمر مرز میان جشنوارههای فیلم و نمایشگاههای فناوری در طول هفته گذشته در شانگهای به وضوح قابل مشاهده بود؛ جایی که نشستهای تخصصی، اکرانها و نمایشهای متنوع از جایگاه فعلی صنعت سینما و مسیر آینده آن، به صورت زنده و در لحظه به تصویر کشیده شد.
خشت اول این رویکرد در جریان نشست خبری افتتاحیه هیئت داوران بخش اصلی «جام طلایی» جشنواره بینالمللی فیلم شانگهای گذاشته شد؛ یعنی زمانی که از «شین ژیلی»، بازیگر سرشناس، پرسیدند چگونه خود را برای نقش جدیدش آماده کرده است و او با خنده پاسخ داد که تمام مشاورههای لازم را از برنامه چینی هوش مصنوعی «دوبائو» دریافت کرده است. این جملهای بود که سالن را از خنده و تشویق منفجر کرد و به خوبی نشان داد که این فناوری چقدر سریع رشد کرده و استفاده از آن در این مناطق تا چه حد فراگیر شده است.
چین ارزش صنعت هستهای هوش مصنوعی خود را حدود ۱۷۴ میلیارد دلار برآورد میکند که در این میان، سینما و چتر واژگانی گستردهتر آن یعنی «تولید محتوا» سهم قابلتوجهی از این رقم را به خود اختصاص داده است. این امر عمدتاً ناشی از استفاده روزافزون از هوش مصنوعی در ساخت درامهای کوتاه و پویانمایی است.
استودیوی زنده؛ پیوند کارگردانان سنتی و مدرن
امسال چند ابتکار عمل در جشنواره شانگهای وجود داشت که رویکردهایی نوآورانه و عمیق را نسبت به ظهور هوش مصنوعی و تأثیر آن بر سینما اتخاذ کردند. مهمترین آنها برنامه «پشتصحنه هوش مصنوعی» بود که با همکاری شرکت هوش مصنوعی «هایلو» (مینیمکس) برگزار شد. در این برنامه، یک فیلمساز سنتی با یک فعال حوزه هوش مصنوعی همگروه شد و وظیفه یافتند ظرف مدت یک ماه یک فیلم کوتاه با هوش مصنوعی تولید کنند و تمام این تجربه را نیز به ثبت برسانند.
جشنواره شانگهای به جای اینکه آنها را در گوشهای پنهان کند تا کارشان را انجام دهند، یک سالن نمایشگاهی وسیع را در «مرکز هنر فیلم شانگهای» به یک استودیوی زنده و «صحنه باز» تبدیل کرد که در آن به سبک بازیهای ویدئویی تماشاگران میتوانستند فیلمسازان را پشت رایانههایشان در حال کار تماشا کنند، در حالی که نمایشگرهای غولپیکر نیز روند توسعه و شکلگیری آثارشان را به طور زنده پخش میکردند.
«هو زوکسین»، فیلمساز چینی (کارگردان فیلم دستورالعمل ایتالیایی)، با «مارک واخولز»، فیلمساز آلمانی حوزه هوش مصنوعی همگروه شد و این دو نفر فیلم کوتاه مبتنی بر هوش مصنوعی «پیامی برای پروانه» را تولید کردند؛ اثری با تصویرسازیهای غنی و تاملاتی فلسفی درباره حافظه که واخولز آن را یک «مستند فکری» توصیف کرد و گفت هوش مصنوعی «در بازنمایی یا تجسم بخشیدن به ایدههای انتزاعی بسیار توانمند است.»
«هو» که اعتراف کرد در ابتدا صرفا از نظر خلاقیت و مسائل اقتصادی به هوش مصنوعی کنجکاو بوده است، توضیح داد: «کل فرآیند کاری ما بسیار آرام و بدون استرس بود. ما بلافاصله با هم همزبان شدیم. به او گفتم که من یک فیلمساز سنتی هستم اما امیدوارم روزی هوش مصنوعی بتواند به من کمک کند تا صحنه یا تیزر کوتاهی بسازم که دیگران بفهمند افکار و چشمانداز من چیست. این کار به من اجازه داد یک فیلم کامل بسازم و این تجربهای هیجانانگیز و چشمگشا بود، گویی به دنیای کاملاً جدیدی وارد شدهام.»
آیفون در دست نسل جدید سینماگران
برنامه دیگر که اکنون در ادبیات فیلمسازی کمی سنتیتر محسوب میشود، اما مسیر آن دستکم به همان اندازه نوآورانه است، کمپ فیلمسازی با تلفن همراه در بخش «شانگهای اینگ» بود.
این کمپ با انگیزه کاوش در «فناوریهای نو، دیدگاههای نو و جوانان نو» و به عنوان روشی بسیار هوشمندانه برای به نمایش گذاشتن پیشرفتهای فیلمسازی با آیفون راه اندازی شد و ۱۰ استعداد جوان زیر نظر «گائو ویژه» (مدیر فیلمبرداری فیلم سگ سیاه)، «چو چوکسیاو» (بازیگر فیلم زمین سرگردان) و «نیک چیوک» (کارگردان فیلم زمان همچنان ورق میزند) آموزش دیدند؛ اساتیدی که خودشان نیز فرصتی پیدا کردند تا فیلمهای کوتاهی بسازند.
به فیلمسازان جوان یک دستگاه آیفون، بودجه و راهنماییهای این اساتید تعلق گرفت و آنها دست به تجربه در همه ژانرها زدند؛ از آثار علمی-تخیلی (مانند فیلم تا زمان مرگ ساخته استرای چن) تا آثار کاملاً عاشقانه (مانند فیلم عشق ساخته هری تای).
تأثیر نفوذ روزافزون آیفون در محافل فیلمسازی اخیراً در فیلم «دختر چپدست» (محصول سال ۲۰۲۵) به کارگردانی «شی-چینگ تسو»، فیلمساز تایوانی، به چشم آمد؛ جایی که این ابزار با کارآمدی بالا، بهویژه برای ثبت صحنههای فیلمبرداریشده در داخل و اطراف بازار شبانه و شلوغ تایپه به کار گرفته شد. فیلم «مادر در قفس» ساخته خود «گائو» نیز کاربرد این تلفن را در فضاهای صمیمیتر نشان داد؛ اثری فوقالعاده و از نظر احساسی پرتعلیق که به رابطه خانوادگی میان یک زن سالخورده و دخترش میپردازد.
«گائو» گفت: «میخواستم از این فناوری برای ساختن چیزی استفاده کنم که بسیار شخصی به نظر برسد، زیرا این تلفنها دقیقاً همین هستند؛ وسیلهای شخصی.»
واقعیت مجازی؛ از حاشیه تا متن
نباید پیشرفتهای واقعیت مجازی را هم فراموش کنیم؛ فناوریای که با این همه تمرکز روی هوش مصنوعی، در این روزها تقریبا به جایگاه یک خویشاوند شهرستانی فراموششده رانده شده است. اما دولت چین، تنها بر اساس برآوردهای امسال، چشم به فرصتهای یک بازار ۴۸ میلیارد دلاری دوخته است.
در حاشیه این رویداد در شانگهای، بخش «تجربههای فراگیر» به چشم میخورد که پیشرفتهای واقعیت مجازی را بررسی میکرد و به حاضران حق انتخابی میان تماشای یک اجرای کنسرت زنده از «جیسون ژانگ» (که برای واقعیت مجازی فیلمبرداری و قالببندی شده بود) و یک تجربه فراگیر و کاملتر با اکران فیلم «پروندههای جنایی بازسازیشده» میداد. تماشاگران در این بخش پس از قرار دادن عینکهای واقعیت مجازی بر چشم، شانس تعامل و حتی کمک به بازپرسی برخی از جذابترین پروندههای قتل تاریخ، از جمله پرونده «لیزی بوردن» و قتلهای بدنام «واندرلند» هالیوود را پیدا میکردند.
«پنگ چیجون» از شرکت فناوری فرهنگی واقعیت مجازی «شنگشی وانهوا» که برای معرفی این اکرانها در شانگهای حضور داشت، توضیح داد: «فیلمهای واقعیت مجازی در حال گذار از یک تجربه نوظهور و تفننی به یک سیستم تولید و توزیع گستردهتر هستند که این یک مزیت بزرگ برای صنعت سینما است. این فیلمها به هر بیننده اجازه میدهند صفحه نمایش اختصاصی خود را تجربه کند و فضایی شخصیسازیشده خلق کنند که به مخاطبان تجربه جدیدی از قدم گذاشتن به درون فیلم و کاوش در فرآیند تماشا را هدیه میدهد.»
مترجم: ریحانه اسکندری
منبع: هالیوود ریپورتر
۵۹۲۴۴