همافزایی برای صیانت از میراث و توسعه گردشگری در سمنان؛ از توران و قلعهبالا تا سرخه و آرادان
به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین استان سمنان ،در روزهایی که توجه به ظرفیتهای بومی، میراث فرهنگی و توسعه گردشگری پایدار بیش از گذشته اهمیت یافته، شهرستانهای مختلف استان سمنان شاهد اجرای برنامهها و طرحهایی هستند که هر یک بهنوعی در مسیر احیای هویت فرهنگی، تقویت زیرساختهای گردشگری و افزایش مشارکت مردمی تعریف شدهاند. از شرق استان و پارک ملی توران تا مناطق مرکزی مانند سرخه و آرادان، مجموعهای از اقدامات هدفمند در حال شکلگیری است که افق تازهای برای توسعه متوازن و پایدار این استان ترسیم میکند.
در شهرستان شاهرود، روستای هدف گردشگری قلعهبالا بهعنوان دروازه پارک ملی توران، این روزها بیش از گذشته در کانون توجه قرار گرفته است. در همین راستا، تابلوی جامع معرفی حیاتوحش توران در ورودی این روستا نصب شده تا گردشگران با گونههای شاخصی چون یوزپلنگ آسیایی، گورخر، جبیر و پرندگان بومی منطقه آشنا شوند. اقدامی که با همکاری اداره محیطزیست و جامعه محلی انجام شده و گامی مهم در مسیر معرفی ذخایر ژنتیکی ارزشمند این منطقه به شمار میرود.
همزمان، نصب مجسمه یوزپلنگ آسیایی در قلعهبالا نیز بهعنوان نمادی از اهمیت حفاظت از این گونه در معرض انقراض، جلوهای تازه به هویت محیطزیستی این روستا بخشیده است. این اقدامات در حالی صورت میگیرد که قلعهبالا در مسیر ثبت جهانی قرار دارد و تکمیل زیرساختها و المانهای هویتی، بخشی از الزامات این فرآیند به شمار میرود. حضور گردشگران علاقهمند به طبیعت و حیاتوحش در این منطقه، نقش این روستا را بهعنوان یکی از مقاصد مهم اکوتوریسم کشور پررنگتر کرده است.
در شهرستان سرخه نیز رویکردی مشارکتی برای صیانت از میراث فرهنگی در حال شکلگیری است. برگزاری نخستین جلسه انجمن دوستداران میراث فرهنگی این شهرستان با حضور مسئولان و نخبگان، به تصویب ۱۲ مصوبه کلیدی در حوزههای مختلف انجامید. از احیای بناهای تاریخی و توسعه زیرساختهای گردشگری گرفته تا حفظ زبان بومی سرخهای و آموزش نسل نوجوان، همگی در قالب برنامهای منسجم دنبال میشود.
در کنار این اقدامات، توجه به میراث ناملموس نیز جایگاه ویژهای یافته است؛ بهطوریکه تدوین کتاب زبان سرخهای و برنامهریزی برای آشنایی دانشآموزان با آثار تاریخی، در دستور کار قرار گرفته است. همچنین مرمت بناهایی مانند حمام تاریخی جوین و تبدیل آن به موزه مردمشناسی، از جمله طرحهایی است که میتواند به احیای هویت تاریخی منطقه کمک کند.
سرخه در حوزه فرهنگی نیز شاهد برگزاری برنامهای متفاوت بود؛ جایی که آبانبار تاریخی این شهر میزبان اهالی ادب شد و خوانش اشعار مثنوی معنوی در فضایی آمیخته با معماری کویری، جلوهای از پیوند هنر، تاریخ و معنویت را به نمایش گذاشت. این بنای قاجاری با گنبد مخروطی و ساختار خاص خود، نهتنها یک اثر معماری ارزشمند بلکه بستری برای بازخوانی هویت فرهنگی در قالب رویدادهای هنری محسوب میشود.
در سوی دیگر استان، شهرستان آرادان نیز با تمرکز بر صنایعدستی و فرهنگ بومی، گامهای مؤثری در مسیر توسعه برداشته است. آغاز دوره آموزشی سفال و سرامیک با حضور هنرجویان علاقهمند، تلاشی برای احیای هنرهای سنتی و ایجاد فرصتهای شغلی پایدار به شمار میرود. این دورهها ضمن انتقال مهارتهای سنتی و نوین، میتوانند به معرفی ظرفیتهای صنایعدستی منطقه در سطح ملی کمک کنند.
همچنین برپایی سیاهچادر عشایری در حاشیه مراسم «شبهای اقتدار» در آرادان، جلوهای از زندگی اصیل عشایری را به نمایش گذاشت. این اقدام که با استقبال گسترده مردم همراه شد، نشان داد توجه به ریشههای فرهنگی و بازنمایی سبک زندگی سنتی، همچنان برای جامعه جذاب و الهامبخش است. سیاهچادر بهعنوان نمادی از اقتصاد مقاومتی و فرهنگ کهن، توانست پلی میان گذشته و حال ایجاد کند و زمینهای برای توسعه گردشگری عشایری فراهم آورد.
اتمام فاز اول پروژه مرمت یخدان قدیمی و باستانی روستای فرات
رئیس اداره میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی شهرستان دامغان از اتمام فاز اول پروژه مرمت یخدان قدیمی روستای فرات دامغان خبر داد.
مجتبی اکبرپور گفت: مرمت یخدان قدیمی و باستانی روستای فرات که با همت و پیگیری شورای اسلامی و دهیاری روستا، همکاری اهالی به سرانجام رسیده است، گامی مهم در جهت حفظ و احیای یکی از آثار ارزشمند تاریخی منطقه محسوب میشود.
رئیس اداره میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی شهرستان دامغان با اشاره به اینکه این یخدان بخشی از هویت تاریخی روستای فرات و شهرستان دامغان را تشکیل میدهد، افزود: با اتمام فاز اول این پروژه، بخش مهمی از عملیات حفاظتی این اثر تاریخی به اتمام رسیده و امیدواریم با تأمین اعتبار لازم، فازهای بعدی مرمت نیز در اسرع وقت آغاز شود تا بتوانیم این میراث گرانبها را به نسلهای آینده منتقل کنیم.
او بیان کرد: مرمت و احیای بناهای تاریخی همچون یخدان فرات، نه تنها به حفظ تاریخ و فرهنگ کمک میکند، بلکه میتواند در توسعه گردشگری منطقه نیز نقش بسزایی ایفا کند.
اکبرپور ضمن تقدیر از همکاری و همراهی شورای اسلامی، دهیاری و اهالی روستای فرات اظهار کرد: امیدواریم از این پس شاهد توجه بیشتر دهیاران و اعضای شوراهای اسلامی روستاها به اهمیت حفظ و پاسداشت میراث فرهنگی باشیم.
رئیس اداره میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی شهرستان دامغان تصریح کرد: این پروژه نمونهای از مشارکت موفق مردم و مسئولین در حفظ میراث فرهنگی است و نشان میدهد که با همدلی و همکاری میتوان گامهای خوبی در این مسیر برداشت.
روایت مقاومت در برابر ویرانی/ برپایی نمایشگاه ایستاده در غبار با محوریت آثار تاریخی آسیبدیده در جنگ رمضان
معاون میراثفرهنگی ادارهکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان سمنان از برگزاری نمایشگاه تخصصی عکس با عنوان ایستاده در غبار در فرهنگسرای کومش سمنان خبر داد.
سروش هاشمی با اشاره به اهمیت برگزاری رویدادهای هنری در راستای آگاهیبخشی نسبت به ارزشهای میراثی گفت: نمایشگاه ایستاده در غبار فرصتی است تا نگاهی عمیقتر به واقعه جنگ رمضان و خسارات واردشده به پیکره تمدنی و بناهای تاریخی استان داشته باشیم.
معاون میراثفرهنگی ادارهکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان سمنان افزود: این نمایشگاه تنها یک رویداد تصویری نیست، بلکه تلاشی برای روایت هویت و ایستادگی میراثی است که قرنها در برابر حوادث روزگار پایدار مانده است.
او در تشریح جزئیات این نمایشگاه که در فرهنگسرای کومش سمنان دایر شده است، بیان کرد: در این مجموعه، ۳۰ قطعه عکس منتخب از بناهای تاریخی کشور که در جریان جنگ رمضان دچار آسیب شدهاند، به نمایش درآمده است.
هاشمی تاکید کرد: این تصاویر روایتگر صحنههایی از مظلومیت آثار ملموس ما است که چگونه هدفِ حملاتِ ناقضِ ارزشهای تمدنی قرار گرفتند.
هاشمی با تأکید بر خلاقیتهای هنری در این رویداد، خاطرنشان کرد: علاوه بر تصاویر مستند، یک اثر هنری شاخص و اختصاصی نیز بهصورت ویژه برای ورودی این نمایشگاه طراحی شده است که پیامی نمادین از هویت و زنده بودنِ تمدن ایرانزمین را به مخاطبان مخابره میکند.
معاون میراثفرهنگی ادارهکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان سمنان افزود: این اثر بهطور خاص برای این رویداد خلق شده تا بازتابدهنده پیوند عمیق میان میراث تاریخی و روحیه ملی در مواجهه با چالشهای تحمیلی باشد.
معاون میراثفرهنگی ادارهکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان سمنان اظهار کرد: برگزاری این نمایشگاه در هفته میراثفرهنگی، نمادی از تعهد ما به صیانت از تاریخ است و ما معتقدیم که ثبتِ آسیبهای وارده به آثار تاریخی، تنها مستندسازی یک خسارت نیست، بلکه سندی تاریخی است که ابعاد فرهنگی و تمدنی جنگ رمضان را برای آیندگان روشن میسازد.
او تصریح کرد: این رویداد در قالب برنامههای شاخص استانی برگزار شد تا ضمن آگاهیبخشی به نسل جوان، اهمیت حفاظت از میراثفرهنگی را به عنوان بخشی از امنیت ملی و هویت ایرانی بیش از پیش نمایان سازد.
به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین استان سمنان ،مجموع این اقدامات در شهرستانهای مختلف استان سمنان، بیانگر یک رویکرد هماهنگ و آیندهنگر در حوزه میراث فرهنگی و گردشگری است؛ رویکردی که بر پایه مشارکت مردمی، حفظ هویت بومی، توسعه زیرساختها و معرفی ظرفیتهای طبیعی و فرهنگی شکل گرفته و میتواند این استان را به یکی از قطبهای مهم گردشگری پایدار کشور تبدیل کند.