به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، امسال خبر چندانی از فیلم‌های هالیوودی سال‌های قبل در جشنواره فیلم کن نیست و به طور چشمگیری این جشنواره سینمایی فرانسوی از آنها فاصله گرفته است. سال‌هایی که وقتی جنگنده‌ها بر فراز ساحل کن برای نمایش «تاپ‌گان: ماوریک» پرواز کردند و عوامل فیلم سینمایی گیشه‌ای شکست‌ناپذیران با تانک در خیابان‌های کنار سالن جشنواره رژه رفتند.

برلساس گزارش تسنیم، اما چرا جشنواره فیلم کن امسال از هالیوود فاصله گرفته است؟ چیزی که مورد توجه رسانه‌های جهانی و داخلی نیز قرار گرفته است. در ابتدا یک مرور بر حضور فیلم‌های آمریکایی در جشنواره فیلم کن داشته باشیم.

تجربه حضور فیلم‌های آمریکایی (تجاری-گیشه‌ای که بیشتر با اصطلاح هالیوودی شناخته می‌شود و هنری که آرت هاوس به آن گفته می‌شود) در کن به سال‌های دور بازمی‌گردد، از زمانی که اولین دوره جشنواره فیلم کن در سال 1946 برگزار شد و فیلمی از بیلی وایدر با نام «تعطیلی ازدست‌رفته» در این جشنواره سینمایی بزرگ حضور داشت و جایزه ویژه داوران را هم گرفت تا همین سال قبل که فیلم آخر تام کروز (چهره گیشه‌ساز هالیوودی با فیلم‌های اکشن مانند مأموریت غیرممکن و تاپ‌گان) با قسمت جدید «مأموریت غیرممکن: آخرین حساب‌رسی» به این جشنواره آمد. در تمام سال‌های قبل غیر از جایزه‌های بازیگری و فیلمنامه، 9 فیلم آمریکایی موفق شده‌اند بالاترین جایزه جشنواره کن نخل طلا و جایزه ویژه داوران را ببرند.

افزایش پیدا کرد که باعث شد تا نمایشی از حضور چهره‌های فیلم شکست‌ناپذیران در بخش‌های فرعی جشنواره، حسابی حاشیه‌ساز شود. اما کار در جایی به اوج خود رسید که به بهانه پخش تبلیغاتی سخنان رئیس‌جمهور اوکراین در این رویداد سینمایی کهه بازتاب گسترده‌ای در فضای رسانه‌ای پیدا کرد، ژان لوک گدار کارگردان نامدار فرانسوی در گفتگو با لیبراسیون به شروع جشنواره کن با سخنان زلنسکی اعتراض کرد و آن را به طعنه «زیبایی‌شناسی غربی» خواند. بعد از آن هم حضور تام کروز با فیلم «تاپ‌گان: ماوریک» و نمایش هواپیماهای جنگنده رسماً پروپاگاندای نظامی سینمایی نمایان شد و همان مفهومی که گدار «زیبایی‌شناسی غربی» خوانده بود مسجل شد.

مروری بر سقوط جشنواره کن از “زیبایی‌شناسی هنری” به “زیبایی شناسی آمریکایی”

و حالا امسال فیلم‌های بزرگی مانند «اودیسه»کریستوفر نولان و «روز افشاگری» استیون اسپیلبرگ به جشنواره فیلم کن نیامدند. به نظر می‌رسد که کمتر شدن تعداد فیلم‌های آمریکایی چه هالیوودی و چه هنری بی‌نسبت با بازخوردهای منفی که در بالا اشاره شد نباشد. جشنواره فیلم کن که زمانی میزبان فیلم‌های مهم و خوش‌ساخت و البته حرفه‌ای آمریکایی هنری و مؤلف مانند اینک آخرالزمان، پالپ فیکشن، راننده تاکسی، مکالمه و… بود و جایزه‌های اصلی را از آن خود می‌کردند، با ورود استودیوهای هالیوودی و شوهای تبلیغاتی رسماً شعبه دومی از اسکار و کالیفرنیا در شهر کن فرانسه شد و به حیثیت آن لطمه جدی زد. چیزی که باعث شد که امسال سروکله آنها پیدا نشود. البته دبیر جشنواره بازی بدی را انجام نداد؛ پول‌های هنگفتی از سوی استودیوهای فیلمسازی هالیوودی به جشنواره سرازیر شد و جیب جشنواره را حسابی پر کرد.

رئیس داوران جشنواره فیلم کن، رئیس جمهور آمریکا را “گانگستر” خواند

اما گزارش‌نویس ورایتی درباره کم شدن حضور فیلم‌های هالیوودی می‌گوید که فیلم‌های آمریکایی از منتقدین فرانسوی ترس دارند. آنقدر در سال‌های قبل زیر تیغ منتقدین فرانسوی گوش‌مالی شدند که فیلمسازان آمریکایی حاضر نیستند آثارشان را با تک‌ستاره‌ و گویه‌های منفی منتقدین در سایت‌های سینمایی و مجلات نقد ببینند و شاید ترجیح می‌دهند در همان سایت‌های سینمایی هالیوودی امتیاز بگیرند و روی بیلبوردهای آمریکا بروند و تبلیغ شوند. فیلم‌هایی مانند «ایندیانا جونز و گردونه سرنوشت» یا «سولو: داستانی از جنگ ستارگان» چنین تجربه‌های تلخی داشتند. البته با شرایط دشوار اقتصادی که دنیا تجربه می‌کند، دیگر پرداخت پول‌های سنگین برای حضور در جشنواره کن نیز چندان به صرفه نیست! و ترجیح کلاً بر در خانه ماندن فیلمسازان و فیلم‌های آمریکایی در خانه شد.

اما اگر لطماتی که به آبرو جشنواره کن از سمت فیلم‌های تجاری خورده باشد را در نظر بگیریم چرا باید فیلم‌های مؤلف و هنری کن که با فرهنگ سنتی آن همخوانی دارد در این جشنواره نباشد؟ به نظر می‌رسد که می‌توان این نگاه را ناشی از تبعات جنگ غزه و حتی ایران و فاصله‌ای که مکرون و کاخ الیزه از سیاست‌های جنگ طلبانه ترامپ و کاخ سفید دارد دانست. پوستر امسال جشنواره فیلم کن، پوستری از فیلم «تلما و لوییز» با بازی سوزان ساراندون است. بازیگر زنی که او را در پیشانی بازیگران ضداسرائیلی و ضدجنگ باید معرفی کرد و او و همراهانش در لیست سیاه حامیان فلسطین قرار گرفتند. خاویر باردم بازیگر مطرح این روزها که در این لیست است اما در همین جشنواره بار دیگر به سیاست‌های جنگی ترامپ و نتانیاهو تاخت و علیه اسرائیل و در حمایت از غزه صحبت کرد که مورد توجه جهان قرار گرفت. داور جشنواره فیلم کن در روز نخست این جشنواره علیه هالیوود و آمریکا صحبت کرد و گفت که شرم بر هالیوود و امیدوارم که ما را بمباران نکنند! 

احساس می‌شود که جشنواره کن تلاش کرده تا امسال سیاست حمایت از ضدجنگ را پیش بگیرد که این را می‌توان هم از کمبود حضور فیلم‌های هالیوودی و همینطور توجه به چهره زن مطرح ضدسیاست‌های جنگی آمریکا و اسرائیل دانست. فیلم‌هایی که امسال هم در کن به نمایش درآمدند، بازتاب‌دهنده آشفتگی‌ها و بحران‌های جهان بودند. آثار حاضر در بخش مسابقه مانند «بزدل»، «مینوتور» و «مردی متعلق به زمان خود» در بستر درگیری‌ها و جنگ‌های تاریخی روایت می‌شوند، در حالی که فیلم «سرزمین پدری» -که تا به اینجای کار بهترین امتیازها را گرفته است- در آلمانِ سال 1949 جریان دارد؛ کشوری دوپاره که تلاش می‌کند خود را از ویرانی‌های جنگ جهانی دوم بازیابی کند. براساس گفته‌های افرادی که فیلم را دیده‌اند تصویر پایانی فیلم دیدنی است: جایی که توماس مان (هانس زیشلر) و دخترش (ساندرا هولر) در کلیسایی ویران‌شده از بمباران نشسته‌اند و به یک قطعه مذهبی از باخ گوش می‌دهند.

می‌توان گفت که اگر این روند جدید و ثابتی برای جشنواره فیلم کن باشد که البته سال‌های بعد قابل معامله نباشد، جشنواره فیلم کن به روزهای درخشان و موفق و اصیل خود بازگردد.

۵۹۲۴۵