به گزارش خبرنگار مهر، آغاز معاملات صندوق‌های درآمد ثابت در بازار سرمایه ایران در اولین روز کاری سال ۱۴۰۵ با فضایی آرام و تا حدی کم‌رمق همراه بود؛ فضایی که البته با توجه به تعطیلات نوروزی و نیمه‌تعطیل بودن بازارها در نخستین هفته سال چندان دور از انتظار نبود. در معاملات روز چهارشنبه پنجم فروردین، مجموع ارزش دادوستد این ۸۸ صندوق‌ به بیش از ۱۳ هزار و ۱۱۱ میلیارد تومان رسید؛ رقمی که اگرچه همچنان نشان‌دهنده گردش قابل توجه نقدینگی در این بخش از بازار سرمایه است، اما در مقایسه با آخرین روز معاملاتی سال گذشته افتی در حدود ۶۰ درصد را تجربه کرده است. کاهش حجم معاملات در نخستین روز کاری سال، بیشتر از آنکه نشانه تغییر رفتار سرمایه‌گذاران باشد، بازتاب طبیعی فضای تعطیلات و کاهش حضور فعالان بازار در ابتدای سال نو ارزیابی می‌شود.

در میان صندوق‌ها، رقابت نزدیکی برای کسب بیشترین سهم از معاملات شکل گرفت و چند صندوق بزرگ بازار بار دیگر در کانون توجه قرار گرفتند و ۱۰ صندوق پیشتاز با ارزش معاملات ۸۴۱۹ میلیارد تومان سهم بیش از ۶۴ درصدی از معاملات روز جاری داشتند.

بر اساس این گزارش در صدر جدول ارزش معاملات، صندوق «یاقوت آگاه» با ثبت بیش از ۱٬۳۰۷ میلیارد تومان دادوستد ایستاد و نزدیک به ۱۰ درصد از کل معاملات روز را به خود اختصاص داد؛ جایگاهی که بار دیگر نقش پررنگ این صندوق در جذب نقدینگی بازار را یادآور شد. تنها با فاصله‌ای اندک، «ارمغان فیروزه آسیا» با حدود ۱٬۲۸۷ میلیارد تومان معامله و سهمی نزدیک به ۹.۸ درصد در رتبه دوم قرار گرفت و نشان داد که رقابت میان صندوق‌های بزرگ درآمد ثابت همچنان فشرده و پایدار است.

در ادامه این فهرست، «افرا نماد پایدار» با بیش از ۱٬۱۰۲ میلیارد تومان معامله جایگاه سوم را به دست آورد و حدود ۸.۴ درصد از ارزش معاملات بازار را به خود اختصاص داد. پس از آن نیز صندوق «اعتماد آفرین پارسیان» با حدود ۹۲۰ میلیارد تومان و «کارا» با نزدیک به ۸۹۶ میلیارد تومان در رده‌های بعدی قرار گرفتند. این پنج صندوق در مجموع بخش قابل توجهی از جریان نقدینگی روز نخست معاملات سال را به سمت خود جذب کردند و عملاً نبض معاملات را در اختیار داشتند.

در لایه بعدی بازار نیز صندوق‌هایی مانند «آوند مفید»، «درآمد ثابت پاسارگاد»، «درآمد ثابت کیان» و «ثبات ویستا» با ارزش معاملاتی بین حدود ۵۳۰ تا ۶۶۰ میلیارد تومان حضور پررنگی داشتند و هر کدام سهمی بین چهار تا پنج درصد از کل معاملات را به خود اختصاص دادند. «لبخند فارابی» نیز با بیش از ۴۴۲ میلیارد تومان معامله یکی دیگر از بازیگران فعال بازار در نخستین روز معاملاتی سال بود.

با فاصله گرفتن از صندوق‌های بزرگ، حجم معاملات به تدریج کاهش پیدا می‌کند، اما همچنان طیفی از صندوق‌ها در محدوده چندصد میلیارد تومانی معامله شدند؛ از جمله «دامون»، «تداوم اطمینان تمدن»، «نو ویرا»، «اندیشه‌ورزان صبا تامین» و «زمرد کوروش» که هر کدام بین حدود ۳۰۰ تا ۴۰۰ میلیارد تومان گردش مالی ثبت کردند. این سطح از معاملات نشان می‌دهد که حتی در شرایط نیمه‌تعطیل ابتدای سال نیز بخش مهمی از نقدینگی پارک‌شده در بازار سرمایه همچنان در صندوق‌های درآمد ثابت فعال است.

در ادامه جدول، صندوق‌هایی مانند «درین آتا»، «توسعه فولاد»، «سپر سرمایه بیدار» و «همای آگاه» نیز با ارزش معاملاتی بین حدود ۱۸۰ تا ۲۴۰ میلیارد تومان در میانه بازار قرار گرفتند. پس از آن نیز طیف گسترده‌ای از صندوق‌ها با ارزش معاملات زیر ۲۰۰ میلیارد تومان قرار دارند که هر یک سهم‌های کوچک‌تری از کیک معاملات روز را به خود اختصاص داده‌اند.

در نیمه پایینی جدول، معاملات به تدریج به محدوده ده‌ها میلیارد تومان و سپس به چند میلیارد تومان می‌رسد؛ جایی که صندوق‌هایی مانند «سپید دماوند»، «رابین»، «پایا»، «یارا»، «ساحل»، «پارند» و «آکورد» قرار گرفته‌اند. در انتهای جدول نیز برخی صندوق‌ها با معاملات بسیار محدود، کمتر از یک میلیارد تومان، روز معاملاتی آرامی را پشت سر گذاشتند؛ وضعیتی که در روزهای ابتدایی سال و کاهش فعالیت معامله‌گران چندان غیرمعمول به نظر نمی‌رسد.

بررسی جریان نقدینگی صندوق‌های درآمد ثابت

در نخستین روز معاملاتی سال ۱۴۰۵، جریان نقدینگی حقیقی در صندوق‌های درآمد ثابت تصویری نسبتاً پرتحرک و امیدوارکننده از رفتار سرمایه‌گذاران به نمایش گذاشت. داده‌های معاملاتی نشان می‌دهد که در مجموع بیش از ۳ هزار و ۶۲۱ میلیارد تومان پول حقیقی وارد این صندوق‌ها شده است؛ رقمی که نشان می‌دهد با وجود فضای نیمه‌تعطیل بازار در ابتدای سال، بخش قابل توجهی از سرمایه‌گذاران ترجیح داده‌اند سال جدید را با پارک کردن منابع خود در ابزارهای کم‌ریسک آغاز کنند.

بررسی جزئیات جریان نقدینگی نشان می‌دهد که کفه ترازو به‌وضوح به سمت ورود سرمایه سنگینی می‌کند. در مجموع ۶۹ صندوق درآمد ثابت شاهد ورود نقدینگی حقیقی بودند و جمع ورود پول در این صندوق‌ها به حدود ۴ هزار و ۳۵۶ میلیارد تومان رسید. در مقابل، تنها ۱۹ صندوق با خروج سرمایه مواجه شدند که مجموع آن حدود ۷۳۵ میلیارد تومان برآورد می‌شود. این توزیع نشان می‌دهد که جریان نقدینگی در ابتدای سال بیشتر ماهیتی گسترده داشته و محدود به چند صندوق خاص نبوده است.

در صدر فهرست صندوق‌های جذب‌کننده نقدینگی، «یاقوت آگاه» قرار گرفت؛ صندوقی که با جذب حدود ۷۳۰ میلیارد تومان پول حقیقی، به‌تنهایی نزدیک به ۱۷ درصد از کل ورود نقدینگی روز را به خود اختصاص داد. این عملکرد بار دیگر جایگاه این صندوق به‌عنوان یکی از مهم‌ترین مقاصد سرمایه‌گذاران محافظه‌کار بازار سرمایه را برجسته کرد.

پس از آن «افرا نماد پایدار» با ورود بیش از ۶۲۳ میلیارد تومان سرمایه در رتبه دوم ایستاد و سهمی بیش از ۱۴ درصد از جریان ورود پول را به خود اختصاص داد. «آوند مفید» نیز با جذب حدود ۴۷۵ میلیارد تومان در جایگاه سوم قرار گرفت و نشان داد که همچنان یکی از گزینه‌های محبوب سرمایه‌گذاران در میان صندوق‌های بزرگ درآمد ثابت محسوب می‌شود.

در ادامه این فهرست، «ارمغان فیروزه آسیا» با ورود حدود ۳۹۳ میلیارد تومان سرمایه و «درآمد ثابت پاسارگاد» با جذب بیش از ۳۱۱ میلیارد تومان از دیگر بازیگران اصلی جریان پول در بازار امروز بودند. صندوق‌های «درآمد ثابت کیان»، «درین آتا»، «لبخند فارابی» و «کارا» نیز هر کدام با جذب بیش از ۲۰۰ میلیارد تومان نقدینگی، در زمره مقاصد مهم سرمایه‌های حقیقی قرار گرفتند و مجموعاً سهم قابل توجهی از جریان پول روز را به خود اختصاص دادند.

در لایه بعدی بازار، صندوق‌هایی مانند «گنجینه یکم آوید»، «ثبات ویستا»، «سپر سرمایه بیدار» و «ارکیده» نیز ورود سرمایه قابل توجهی را تجربه کردند و هر کدام بین ده‌ها تا بیش از صد میلیارد تومان نقدینگی حقیقی جذب کردند. حضور طیف گسترده‌ای از صندوق‌ها در فهرست ورود پول نشان می‌دهد که سرمایه‌گذاران تنها به چند نماد بزرگ بسنده نکرده‌اند و جریان نقدینگی در سطح نسبتاً گسترده‌ای در میان صندوق‌های درآمد ثابت توزیع شده است.

در سوی مقابل بازار، خروج نقدینگی بیشتر در چند صندوق متمرکز بود. «آسمان دامون» بیشترین خروج پول حقیقی را ثبت کرد؛ به‌گونه‌ای که حدود ۲۷۲ میلیارد تومان سرمایه از این صندوق خارج شد و به‌تنهایی بیش از ۳۷ درصد از کل خروج نقدینگی روز را به خود اختصاص داد. پس از آن «زمرد کوروش» با خروج بیش از ۲۰۶ میلیارد تومان در رتبه دوم قرار گرفت و حدود ۲۸ درصد از خروج سرمایه را به خود اختصاص داد.

«گنجینه آینده روشن» نیز با خروج حدود ۱۵۸ میلیارد تومان دیگر صندوقی بود که فشار فروش قابل توجهی را تجربه کرد. این سه صندوق در مجموع بخش عمده خروج نقدینگی بازار را تشکیل دادند و عملاً سهم غالبی از جریان خروج پول را به خود اختصاص دادند. پس از آن «نگین سامان» با خروج حدود ۵۶ میلیارد تومان در رتبه‌های بعدی قرار گرفت، در حالی که سایر صندوق‌های دارای خروج نقدینگی عمدتاً با ارقام بسیار کوچک‌تری مواجه بودند.

دورنمای بازار

در مجموع، تصویر معاملات صندوق‌های درآمد ثابت در نخستین روز کاری سال ۱۴۰۵ بیش از هر چیز بازتاب‌دهنده یک شروع آرام برای بازار است. با وجود افت محسوس ارزش معاملات نسبت به پایان سال گذشته، تمرکز نقدینگی در چند صندوق بزرگ و حفظ گردش چند ۱۰۰ میلیارد تومانی در طیف قابل توجهی از صندوق‌ها نشان می‌دهد که این بخش از بازار همچنان جایگاه مهمی در مدیریت نقدینگی سرمایه‌گذاران دارد؛ جایگاهی که با پایان تعطیلات نوروزی و بازگشت کامل فعالان بازار می‌تواند دوباره شاهد افزایش حجم معاملات و تحرک بیشتر باشد.

از طرف دیگر تصویر جریان نقدینگی در صندوق‌های درآمد ثابت در نخستین روز کاری سال جدید حاکی از برتری واضح ورود سرمایه نسبت به خروج آن است. تمرکز ورود پول در چند صندوق بزرگ و در عین حال پراکندگی آن در طیف گسترده‌ای از صندوق‌ها نشان می‌دهد که سرمایه‌گذاران حقیقی همچنان این ابزارها را به‌عنوان یکی از امن‌ترین گزینه‌ها برای مدیریت نقدینگی در شرایط ابتدای سال انتخاب کرده‌اند؛ انتخابی که می‌تواند با بازگشت کامل فعالان بازار پس از تعطیلات نوروزی، در روزهای آینده نیز بر روند معاملات این صندوق‌ها اثرگذار باقی بماند.