وقتی «لیبرالها» شوکدرمانی را رد میکنند / سیف: فشار دولت برای مقابله با کسری بودجه سنگین، بانک مرکزی را عاجز میکند
به گزارش خبرآنلاین ولی الله سیف، رییس کل پیشین بانک مرکزی، در اظهاراتی که اخیرا فیلم آن منتشر شده، تک نرخی شدن ارز در شرایط فعلی را ناممکن دانست. عضو هیات علمی دانشکده حسابداری دانشگاه علامه طباطبایی، با وجود اینکه همواره مدافع اقتصاد بازار و آزاد بوده به شکلی غیرمستقیم به اقدامات اخیر دولت چهاردهم انتقاد کرده است.
او تنها مدافع اقتصاد آزاد نیست که این روزها علیه سیاست حذف ارز ترجیحی موضعگیری کرده است؛ مسعود نیلی، از مهمترین اقتصاددانان لیبرال هم اخیرا در گفتگویی ضمن تاکید بر اینکه با وجود مخالفت جدی با نظام چندنرخی ارز و ضرورت برچیدن آن، من تاکید دارم که امروز وقت خوبی برای یکسانسازی ارز نیست، توضیح داد: « اگر تصمیمگیرنده بر مبنای عقل سلیم به مردم میگوید که نظام چندنرخی باعث ایجاد رانت و فساد میشود و باید برچیده شود و لازم است بهعنوان یک اصلاح اقتصادی، یکسانسازی نرخ ارز انجام شود؛ همان عقل سلیم باید تشخیص دهد که سیاست خارجی هم لازم است اصلاح شود. ترجمه اقتصادی تنش در روابط خارجی تلاطم در بازار ارز است؛ این دو از هم جداییپذیر نیستند. سیاستمدار نمیتواند بگوید در عین تنش در روابط خارجی، تلاطم بازار ارز را آرام میکنم و مهمتر از آن سیاست یکسانسازی را هم پیاده میکنم.»
رییس کل پیشین بانک مرکزی در صحبتهایی که اخیرا ویدیوی آن منتشر شده، ضمن تاکید بر اینکه خودش مدافع سیستم ارزی تک نرخی و متکی به بازار است، افزود: در شرایط عادی این تصمیم باید گرفته شود ولی الان را شرایط عادی نمیبینم. بنابراین تصور من این بود که در این شرایط دولت باید یک نرخ ترجیحی داشته باشد و از آن حمایت کند و ارزاق و واردات را با این نرخ انجام دهد. بقیه را هم به بازار آزاد بسپرد.
زمان مناسب یا شرایط عادی، در ادبیات مدیران اقتصادی، بیشتر به دورانی اطلاق میشود که تجارت خارجی کشور در شرایط نرمال قرار دارد. یعنی واردات و صادرات کالاها در وضعیتی مشابه دیگر کشورها باشد. پرواضح است با وجود تحریمها چنین چیزی در عمل ممکن نخواهد شد. با وجود این منطق که برخی اقتصاددانان دست راستی به آن باور دارند، تیم اقتصادی دولت به چنین چیزهایی باور ندارد و با وجود اینکه اعتراضات خیابانی در جریان بود، شوک ارزی ۱۴۰۴ را وارد کرد.
سیف در ادامه افزود: تک نرخی شدن ارز باید در شرایطی صورت گیرد که مشکلات بینالمللی را مدیریت کنیم. پس اولین اقدام کم کردن تعداد نرخهای متنوع است، میماند دو نرخ، که حالا چطور به نرخ بازار تبدیل کنیم که برنامهای میخواهد که همه دستگاهها آن احساس مسئولیت کنند. سازمان برنامه وزارت صمت بانک مرکزی وزارت اقتصاد نمیشود همه کنار باشند و بانک مرکزی برود تنها و بعد از ۶ ماه خب معلوم است موفقیتی حاصل نمیشود.
او تاکید کرد: وقتی کسری بودجه بالا و سنگین داریم بانک مرکزی چه کند. بانک مرکزی عاجز است از جلوگیری نقدینگی چون متقاضی دولت است و دولت دارد این فشار را ایجاد میکند و جدای از بانک مرکزی دولت به تمام بانکها تحمیل میکند، بانک مرکزی چه کار میخواهد بکند؟
۲۲۳۲۲۹