به گزارش همشهری آنلاین، قیمت هر دلار آمریکا که ۱۷ دی‌ماه به مرز ۱۵۰ هزار تومان رسیده بود، طی روزهای بعد ابتدا تا محدوده ۱۴۵هزار تومان عقب‌نشینی کرد و سپس با تداوم روند نزولی به کانال ۱۴۱ هزار تومان رسید. این کاهش قیمت روز گذشته نیز ادامه یافت و نرخ دلار در بازار آزاد با افت بیشتر به ۱۴۰ هزار و ۷۰۰ تومان رسید.

همزمان با این تحولات، نرخ دلار در مرکز مبادله ارز و طلای ایران نیز مسیر نزولی را دنبال کرد، به‌طوری که روز گذشته قیمت هر دلار آمریکا در این مرکز به ۱۲۲هزار و ۸۷۹ تومان کاهش یافت. کاهش همزمان قیمت‌ها در بازار آزاد و مرکز مبادله از نگاه تحلیلگران می‌تواند نشانه‌ای از افزایش هماهنگی در مدیریت بازار ارز و کاهش فاصله نرخ‌ها باشد.

کارشناسان معتقدند کاهش فاصله میان نرخ رسمی و آزاد می‌تواند از شدت سفته‌بازی و تقاضای غیرمصرفی در بازار ارز بکاهد. تجربه سال‌های گذشته نشان داده است که شکاف قیمتی بالا میان این 2 بازار یکی از عوامل تشدید نوسان و بی‌ثباتی بوده است.

کاهش تقاضا و افزایش عرضه در مرکز مبادله

به زعم کارشناسان اجرای سیاست‌های جدید ارزی و حرکت به سمت واقعی‌تر شدن قیمت ارز در کنار افزایش عرضه در مرکز مبادله نقش مهمی در تعدیل انتظارات و کاهش التهاب بازار داشته است. در دوره جدید مدیریت ارزی حجم عرضه ارز در مرکز مبادله افزایش یافته و همزمان بخش قابل توجهی از تقاضاهای غیرضروری برای دریافت ارز ارزان‌قیمت از بازار حذف شده است.

به‌گفته مسئولان اقتصادی واقعی‌تر شدن نرخ ارز باعث شده جذابیت عرضه ارز از سوی صادرکنندگان در مرکز مبادله افزایش یابد. در گذشته الزام صادرکنندگان به عرضه ارز با نرخ‌های پایین‌تر موجب شکل‌گیری تقاضای بالا برای ارزهای ارزان‌قیمت، به‌ویژه از سوی برخی واردکنندگان می‌شد. این سازوکار علاوه بر افزایش تقاضای کاذب، فشار مضاعفی بر بازار ارز وارد می‌کرد.

با کاهش شکاف نرخ‌ها و اصلاح سازوکار عرضه بخشی از این تقاضاهای غیرمصرفی از بازار خارج شده و توازن میان عرضه و تقاضا بهبود یافته است. کارشناسان معتقدند همین موضوع موجب شده در روزهای اخیر میزان عرضه ارز در مرکز مبادله در مقاطعی از حجم تقاضا پیشی بگیرد و سیگنال‌های کاهشی به بازار آزاد ارسال شود.

براساس آمارهای رسمی، از ۱۵دی‌ماه و همزمان با اجرای سیاست‌های جدید ارزی در مجموع یک‌میلیارد و ۶۲۲ میلیون دلار انواع ارز در مرکز مبادله دادوستد شده است. همچنین در ۱۷ دی‌ماه رکورد معاملات روزانه این بازار با ثبت ۲۹۸ میلیون دلار معامله شکسته شد.

نقش افزایش عرضه ارز خدماتی

تحلیلگران بازار ارز همچنین افزایش عرضه ارز خدماتی را یکی از عوامل مؤثر در کاهش التهاب بازار می‌دانند. پس از تغییرات مدیریتی در بانک مرکزی سیاست افزایش عرضه ارز در دستور کار قرار گرفت که به‌گفته فعالان بازار اثر روانی مثبتی بر روند قیمت‌ها داشت.

در همین راستا، صرافی ملی ایران اقدام به تخصیص ارز خدماتی به متقاضیان کرد و در حال حاضر به هر نفر ۱۰۰0دلار ارز اختصاص می‌دهد. روز گذشته قیمت هر دلار آمریکا در صرافی ملی ایران ۱۳۸هزار و ۶۶ تومان و هر یورو ۱۵۹ هزار و ۹۸۰ تومان اعلام شد. به باور کارشناسان تداوم این سیاست می‌تواند به مدیریت تقاضای خرد و کاهش نوسانات بازار کمک کند.

کاهش اثرگذاری کانال‌های غیررسمی

برخی فعالان بازار معتقدند کاهش دسترسی به کانال‌های غیررسمی اعلام نرخ ارز در شبکه‌های اجتماعی نیز در آرام‌تر شدن فضای بازار بی‌تأثیر نبوده است. به‌گفته آنان، افت اثرگذاری این کانال‌ها در سیگنال‌دهی لحظه‌ای به بازار از شدت نوسان‌سازی کاسته و به تعدیل رفتارهای هیجانی کمک کرده است.

چشم‌انداز بازار ارز

در مجموع، کاهش قیمت دلار از سقف ۱۵۰ هزار تومان و ورود آن به کانال ۱۴۰ هزار تومان نشانه‌هایی از فروکش کردن التهاب در بازار ارز را نشان می‌دهد. با این حال، کارشناسان تأکید دارند که تداوم این ثبات به استمرار سیاست‌های ارزی، مدیریت انتظارات و حفظ تعادل میان عرضه و تقاضا در بازار بستگی دارد.