بازگشت مد به ریشهها؛ وقتی جلیقه ایرانی دوباره نقشه فرهنگی ایران را دوخت
به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین استان سمنان ،دومین رویداد ملی «جلیقه ایرانی» با تمرکز بر لباسهای هویتی اقوام ایران و سوزندوزی عشایر سنگسر، به میزبانی استان سمنان برگزار شد؛ رویدادی که بیش از ۵۰۰ اثر هنری را در قالب جلیقه، پوشاک سنتی و طراحیهای معاصر هویتمحور گرد هم آورد و حدود ۳۵ هنرمند شاخص از سراسر کشور را به این استان کشاند.
تمرکز این دوره، برخلاف بسیاری از رویدادهای مد، بر لباسهای هویتی اقوام استان سمنان بود؛ انتخابی آگاهانه برای آنکه میزبان، پیش از هر چیز، دارایی فرهنگی خود را به نمایش بگذارد.
***خانم پروانه امیریان، دبیر اجرایی دومین رویداد ملی جلیقه ایرانی، با تأکید بر فلسفه این رویداد میگوید:«جلیقه یکی از قطعات اصلی لباس اقوام ایران بوده؛ گاهی نماد ثروت، گاهی هویت خانوادگی و گاهی ابزار کار و هنر. این قطعه سالها مغفول مانده بود و ما تلاش کردیم آن را دوباره به جامعه معرفی کنیم.»
او با اشاره به تفاوت این رویداد با نمایشگاههای معمول مد و لباس میافزاید: «نمایشگاههایی که بر یک ریشه اصیل تمرکز ندارند، خیلی زود فراموش میشوند؛ اما وقتی به یک الگوی هویتی تکیه میکنیم، میبینیم که استانهای مختلف مدام درخواست میدهند این رویداد در شهرشان برگزار شود. این یعنی ریشه زنده است و هرگز نمیمیرد.»
نخستین دوره این رویداد در کاخموزه سعدآباد تهران برگزار شد و انتخاب استان سمنان برای دومین دوره، به گفته امیریان، تصمیمی افتخارآمیز بود؛ تصمیمی که با نگاه فرهنگی و حمایت مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان سمنان، موسوینژادیان، عملی شد.
***زنان، ستونهای پنهان مد هویتی ایران
»یکی از جلوههای پررنگ این رویداد، نقش زنان در پیوند هنر، اقتصاد و هویت بود.
خانم سمیه سادات علوی، مدیرعامل مؤسسه «ماه بانوی عفیف» و تنها مؤسسه تخصصی پوشاک ایرانی ـ اسلامی استان سمنان، این رویداد را «نو، خلاقانه و کاملاً کاربردی» توصیف میکند.
او میگوید:«جلیقه ایرانی نشان داد میتوان هنر اصیل را وارد پوشاک اجتماعی کرد؛ لباسی که هم زیباست و هم ریشهدار.»
علوی از فعالیت حدود ۷۰ نیروی مستقیم در مجموعه خود خبر میدهد؛ زنانی از شهرهای سمنان، مهدیشهر، شاهرود و کلاتهخیج که بسیاری از آنها زنان سرپرست خانوار هستند و با آموزش خیاطی، رودوزی و جواهردوزی به چرخه تولید پیوستهاند.
هدف آینده این مجموعه، راهاندازی کارخانه تولید پوشاک اجتماعی در مرکز استان سمنان است؛ مسیری که میتواند الگویی ملی برای اقتصاد فرهنگی باشد.
***سنگسر؛ جایی که طبیعت، لباس میشود
»در بخش دیگری از نمایشگاه، مجموعه موزه فرش خودرنگ سنگسر، جلوهای متفاوت از پیوند طبیعت و هنر را به نمایش گذاشت.
خانم مهسا متولیان، از این مجموعه، درباره آثار ارائهشده میگوید: «جلیقههایی که رونمایی کردیم، از پشم گوسفندان سنگسری تولید شدهاند؛ نژادی نادر با زیستبومی منحصربهفرد. این جلیقهها کلکسیونی هستند؛ از هر طرح فقط ۱۳۳ عدد دوخته میشود.»
طراحی عطر اختصاصی برگرفته از آویشن، بابونه، زعفران و چوبهای بومی، تجربهای چندحسی خلق کرده که مخاطب را ناخودآگاه به دل طبیعت سنگسر میبرد؛ جایی که هنر، از زیست آغاز میشود.
***از نشان ملی تا رؤیای جهانیشدن
»خانم فاطمه خادمیان، کارآفرین، دارای نشان ملی و نشان یونسکو، از دیگر چهرههای شاخص این رویداد است. او که از کودکی هنر را در خانواده آموخته، بیش از ۱۵ سال است صفر تا صد تولید—از بافت پارچه تا رودوزی—را بهصورت سنتی انجام میدهد.
امروز، بیش از ۲۰ بافنده و رودوز با او همکاری دارند و آثارش از شال و جاجیم تا پوشاک مردانه و بانوان، همگی با رنگهای طبیعی و دستبافت تولید میشود.
خادمیان مهمترین مطالبه هنرمندان را چنین بیان میکند: «ما بازار هدف میخواهیم؛ بهویژه بازار صادرات. هنر ایرانی ظرفیت جهانی دارد و این انتظار، حق مسلم هنرمند است.»
***صدای مخاطب؛ وقتی اصالت خریدار دارد
در میان بازدیدکنندگان، خانم مومنی، بهعنوان خریدار، نمایشگاه را «چشمنواز و کمنظیر» توصیف میکند و میگوید: «تنوع آثار، ظرافت کارها و اصالت آنها واقعاً لذتبخش بود. چنین رویدادی تا امروز کمتر دیده شده و خوشحالکننده است که به هنر خیاطان و زنان هنرمند اینگونه بها داده میشود.»
***دومین رویداد ملی جلیقه ایرانی در سمنان، تنها یک نمایشگاه نبود؛ نقشهای فرهنگی بود برای بازگشت مد به ریشهها.
اینجا، جلیقه فقط لباس نبود؛ روایت بود. روایت اقوام، زنان، طبیعت و تاریخی که اگر دیده شود، میتواند آینده مد ایران را دوباره تعریف کند؛ آیندهای که از دل اصالت میآید و رو به جهان دارد.
