بحران دریاچه ارومیه با بارش حل نمیشود؛ بارشهای فصل زمستان نرمال است
به گزارش خبرنگار مهر، سحر تاجبخش، رئیس سازمان هواشناسی کشور، در پاسخ به سوال خبرنگار مهر درباره وضعیت دریاچه ارومیه، کاهش تراز آب دریای خزر و چشمانداز بارشها و خشکسالی، اظهار کرد: موضوع دریاچه ارومیه جدا از مسئله تغییر اقلیم و میزان بارشها، به نحوه مدیریت منابع آبی نیز بازمیگردد؛ چرا که بخش قابل توجهی از ظرفیت احیای این دریاچه به تأمین و مدیریت صحیح منابع آب ورودی وابسته است.
وی افزود: حتی در سالهایی که بارشهایی در منطقه رخ داده، اگر منابع آب ورودی بهدرستی تأمین نشود و حقابه دریاچه به شکل کامل اختصاص نیابد، مشکل دریاچه ارومیه دوباره بروز خواهد کرد؛ زیرا تبخیر بالا، برداشتها و نبود مدیریت مؤثر منابع آبی میتواند شرایط این دریاچه را وخیمتر از وضعیت فعلی کند.
رئیس سازمان هواشناسی کشور ادامه داد: جبران مشکلات دریاچه ارومیه صرفاً از طریق بارش امکانپذیر نیست و عوامل دیگری نیز باید بهطور جدی مورد توجه قرار گیرد؛ بهگونهای که در سامانه بارشی فعلی، در شمالغرب کشور بهویژه در استانهای اردبیل و آذربایجان شرقی، بارشهای قابل توجهی رخ نداده و عملاً فعالیت مؤثری در حوزه دریاچه ارومیه مشاهده نشد.
تاجبخش بیان کرد: در سامانه قبلی، حدود ۳۰ تا ۴۰ میلیمتر بارندگی در حوزه آبریز دریاچه ارومیه ثبت شد، اما همانطور که اشاره شد، مسئله این دریاچه صرفاً وابسته به میزان بارش نیست و عدم مدیریت صحیح منابع آبی تأمینکننده، نقش اصلی در کاهش تراز آن داشته است.
وی پاسخ به سوال دوم خبرنگار مهر مبنی بر علت به کاهش تراز آب دریای خزر گفت: وضعیت دریای خزر نیز تا حد زیادی مشابه دریاچه ارومیه است؛ به این معنا که علاوه بر تأثیر تغییر اقلیم و کاهش بارشها، افزایش تبخیر و احتمال کاهش ورودیها نیز در افت تراز آب این پهنه آبی مؤثر بوده است.
رئیس سازمان هواشناسی کشور خاطرنشان کرد: در اجلاسی که با کشورهای همسایه دریای خزر برگزار میشود، موضوع بررسی تراز آب دریای خزر در دستور کار قرار دارد و طی سفر رئیسجمهور در یک هفته تا ۱۰ روز گذشته، تفاهمنامههایی نیز به امضا رسیده است تا سازمانهای هواشناسی کشورهای همسایه همکاریهای علمی و تخصصی بیشتری در این زمینه داشته باشند.
تاجبخش تاکید کرد: بهطور کلی، هر دریاچه یا پهنه آبی سرزمینی که با کاهش یا اختلال در منابع ورودی آب مواجه شود، بهطور مستقیم تحت تأثیر قرار میگیرد؛ مگر آنکه به منبعی دیگر مانند اقیانوسها متصل باشد؛ از این رو کاهش ورودیها میتواند در دریای خزر نیز منجر به افت تراز آب شود.
بارش نرمال زمستانی به معنای پایان خشکسالی نیست
وی در پاسخ به سوال سوم خبرنگار مهر درباره پیشبینی بارشها و وضعیت خشکسالی گفت: بر اساس نقشهها و پیشبینیهای فعلی، انتظار میرود میزان بارشها در فصل زمستان در محدوده نرمال قرار داشته باشد، اما با توجه به خشکسالیهای بلندمدتی که طی سالهای گذشته در کشور رخ داده، این بارشها بهطور کامل قادر به جبران کمبودهای انباشتهشده نخواهد بود.
رئیس سازمان هواشناسی کشور تصریح کرد: خشکسالی صرفاً به حوزه هواشناسی محدود نمیشود و انواع خشکسالیهای کشاورزی و هیدرولوژیکی نیز وجود دارد که هر یک بر اساس بازههای زمانی و نوع کاربری تعریف میشوند؛ بهطور مثال، در خشکسالی هیدرولوژیکی، موضوع اصلی به وضعیت منابع آبهای زیرزمینی بازمیگردد.
تاجبخش افزود: حتی در صورت وقوع بارشهای مناسب در سال جاری، مشکلات ناشی از خشکسالیهای گذشته بهسادگی و در کوتاهمدت برطرف نخواهد شد؛ بنابراین بارشهای امسال قادر به رفع کامل انواع خشکسالی نخواهد بود، هرچند انتظار میرود در زمستان و بهار، شرایط بارشی کشور به سمت نرمال میل کند.
وی در پایان خاطرنشان کرد: در کنار این شرایط، احتمال وقوع سامانههای بارشی نقطهای نیز وجود دارد که میتواند در برخی مناطق، طی دوره فعالیت خود، بارشهایی بیش از ۱۰۰ تا ۲۰۰ میلیمتر را به همراه داشته باشد.