در دنیای امروز، فناوری هوش مصنوعی دیگر تنها ابزار متخصصان و شرکت‌های بزرگ نیست؛ بلکه به ابزاری برای بقا و رشد هر نوع کسب‌وکار تبدیل شده است-حتی برای مغازه کوچک محله، کارگاه تولیدی، یا کسب‌وکار خانگی.

اما نکته مهم اینجاست که بهره‌گیری از این فرصت بزرگ، تنها از مسیر آموزش عمومی و افزایش سواد هوش مصنوعی در میان مردم امکان‌پذیر است.

هوش مصنوعی می‌تواند بسیاری از مشکلات دیرینه کسب‌وکارهای خرد را برطرف کند: از مدیریت مشتریان و تبلیغات هوشمند گرفته تا تحلیل رفتار خریداران، بهینه‌سازی قیمت‌گذاری، و حتی طراحی گرافیک یا محتوای شبکه‌های اجتماعی.

اما اگر صاحبان این مشاغل آموزش نبینند که چگونه از این ابزارها استفاده کنند، فرصت بزرگ رشد اقتصادی در سطح خرد از دست خواهد رفت.

بنابراین ما به یک حرکت ملی برای آموزش عمومی هوش مصنوعی نیاز داریم-آموزشی ساده، کاربردی و متناسب با نیازهای واقعی مردم.

در این مسیر، نهادهای آموزشی، دانشگاه‌ها، شوراهای تخصصی و حتی بخش خصوصی می‌توانند دست در دست هم دهند تا یک شبکه هم‌افزای آموزش هوش مصنوعی شکل بگیرد.

شبکه‌ای که مأموریت آن، رساندن مفاهیم و مهارت‌های هوش مصنوعی به زبان مردم است؛ از معلمان تا فروشندگان، از کارآفرینان محلی تا صاحبان کسب‌وکارهای خانگی.

اگر بتوانیم در هر شهر، منطقه یا استان، گروه‌هایی از کسب‌وکارهای خرد را آموزش دهیم و ابزارهای هوش مصنوعی را در اختیارشان بگذاریم، به مرور شاهد افزایش بهره‌وری، کاهش هزینه‌ها و شکل‌گیری نوآوری‌های محلی خواهیم بود.

این حرکت، نه‌تنها اقتصاد دیجیتال کشور را تقویت می‌کند، بلکه می‌تواند به عدالت فناورانه نیز کمک کند-یعنی اینکه فناوری فقط در اختیار شرکت‌های بزرگ نباشد، بلکه در دسترس همه مردم قرار گیرد.

در واقع، آموزش عمومی هوش مصنوعی نوعی سرمایه‌گذاری هوشمندانه است: هر فردی که یاد بگیرد چگونه از هوش مصنوعی استفاده کند، به‌صورت مستقیم یا غیرمستقیم به رشد اقتصاد کشور و اشتغال پایدار کمک می‌کند.

از این رو، آینده‌ی اقتصاد ایران نه فقط به نوآوری در حوزه فناوری، بلکه به آموزش عمومی و هم‌افزایی جمعی در مسیر هوشمندسازی وابسته است.

اگر دیروز سواد خواندن و نوشتن معیار رشد جوامع بود، امروز سواد هوش مصنوعی معیار توسعه در قرن جدید است.

دکتر اباذر کریمی پنابندانی

عضو کمیسیون ملی هوش مصنوعی کشور