تحول نقش استانها در حکمرانی دریای خزر
به گزارش خبرنگارخبرآنلاین گیلان اولین اجلاس استانداران استانهای ساحلی کشورهای حاشیه خزر با شعار «خزر، پل دوستی و توسعه منطقهای» در گیلان و به ابتکار جمهوری اسلامی ایران برگزار میشود؛ رویدادی که هدف آن تعمیق روابط دوستانه میان ملتها و استانهای ساحلی و ایجاد سازوکاری منسجم و دائمی برای همکاریهای منطقهای است. این نشست تأکید دارد که سواحل خزر نه تنها نقطه اتصال جغرافیاها، بلکه پیونددهنده فرهنگها و ظرفیتهای انسانی در کشورهای همسایه ایران هستند.
حضور مقامات ارشد کشور، استانداران ساحلی و هیئتهای اقتصادی نشان میدهد که همکاری میان استانها میتواند تکمیلکننده دیپلماسی دولتها باشد و مسیر شکلگیری امنیت و همبستگی پایدار را فراهم کند. ایران بر این باور است که آینده خزر باید بر پایه توسعه هماهنگ، احترام متقابل و حفاظت از محیطزیست بنا شود و این اجلاس گامی مهم در جهت تبدیل دریای خزر از مرزبندیهای سیاسی به پل همکاری ملتهای دوست و همسایه است. «خزر، میدان مشترک منافع؛ از ترانزیت تا سرمایهگذاریهای مقیاس بزرگ» دریای خزر امروز یکی از مهمترین نقاط تمرکز اقتصاد اوراسیا است. نخستین اجلاس استانداران استانهای ساحلی خزر در گیلان، فرصتی استراتژیک برای اتوماسیون جریان کالا، تقویت زنجیره ارزش منطقهای و توسعه نقش ایران در کریدور شمال–جنوب خواهد بود. ترکیب بنادر ایران با زیرساختهای لجستیک روسیه، آذربایجان، قزاقستان و ترکمنستان میتواند از یک سو هزینههای حملونقل را کاهش دهد، قدرت رقابتی تجارت منطقهای را افزایش دهد، دسترسی به بازارهای چند میلیارد دلاری را تسهیل کند و از سوی دیگر، بحث برندسازی گردشگری و سرمایهگذاری مشترک، دریای خزر را به مقصدی جذاب برای سرمایهگذاران بخش خصوصی و اتاقهای بازرگانی تبدیل میکند.
روسیه، آذربایجان، ترکمنستان و قزاقستان هر یک بهتنهایی قدرتهایی اثرگذار در اقتصاد انرژی و حملونقل منطقهایاند. اکنون حضور استانهای کلیدی نظیر آستراخان، باکو، لنکران، مانگیستائو و بالکان در کنار گیلان، مازندران و گلستان، زمینهای برای شکلدهی شبکه همکاری میان سواحل خزر ایجاد میکند این اجلاس میتواند آغازگر شکلگیری کنسرسیومهای جدید تجاری و لجستیکی باشد؛ کنسرسیومهایی که استانهای ایرانی از جمله گیلان، مازندران و گلستان را به بازیگران اصلی در اقتصاد دریامحور تبدیل میکنند. «از ژئوپلیتیک تا ژئواکونومی: تحول نقش استانها در حکمرانی دریای خزر» تحلیل روندهای منطقهای نشان میدهد که دریای خزر طی سالهای اخیر از یک پهنه رقابت ژئوپلیتیک، به عرصه همکاریهای ژئواکونومیک و توسعهمحور تغییر جهت داده است. برگزاری نخستین اجلاس استانداران استانهای ساحلی خزر در گیلان را میتوان نقطه گذار این رویکرد دانست. در ادبیات حکمرانی، ورود سطوح محلی به همکاریهای بینالمللی، نشانگر چابکسازی سیاستگذاری و تقویت کارآمدی اقتصادی است. بنابراین استانها با شناخت دقیق ظرفیتهای خود، میتوانند در سه محور کلیدی این اجلاس یعن توسعه مراودات تجاری – گردشگری، رفع مشکل زیست محیطی دریای خزر و توسعه تعاملات اقتصادی و سیاسی نقش آفرینی کنند. در نتیجه، این اجلاس بستری برای مطالعه نقش جدید استانها در ژئوپلیتیک دریامحور و تبدیل خزر به محور یک نهاد منطقهای پایدار است. موفقیت این ابتکار مستلزم تشکیل دبیرخانه دائمی و تولید نقشهراه مشترک میان بازیگران مشارکتکننده خواهد بود.
